Джеймс Лютер Бевел: Азаматтық құқықтар қозғалысының стратегиясы

Кіріспе

1960 жылдардағы азаматтық құқық қозғалысының стратегияшысы (1936–2008)

Джеймс Лютер Бевел (19 қазан 1936 – 19 желтоқсан 2008) – американдық пастор және АҚШ-тағы 1960 жылдардағы азаматтық құқық қозғалысының лидері. Оңтүстік Христиандық Көшбасшылық Конференциясының (SCLC) мүшесі, кейіннен тікелей әрекет және зорлықсыз білім беру директоры ретінде Бевел SCLC-нің сол дәуірдегі үш маңызды жетістігін бастады, стратегиясын жасады және дамытты: 1963 жылғы Бирмингемдегі балалар тәжрибесі, 1965 жылғы Сельманың сайлау құқығы қозғалысы және 1966 жылғы Чикагодағы ашық тұрғын үй қозғалысы. Ол SCLC-ге 1963 жылы Вашингтонға шеру ұйымдастыруға және оған қосылуға шақырды. Бевел 1965 жылғы Сельмадан Монтгомериге дейінгі шерулерді стратегиялық тұрғыдан жоспарлады, бұл 1965 жылғы сайлау құқығы туралы заңның Конгресс арқылы қабылдануына септігін тигізді. SCLC-де жұмыс істегенге дейін Бевел Нэшвилл студенттік қозғалысында жұмыс істеді, ол 1960 жылы Нэшвиллдегі асханаларда отырып наразылық көрсетуді, 1961 жылы ашық театр қозғалысын жүргізді және шабуылдан кейін 1961 жылғы бостандық сапарына студенттерді тартты. Ол Миссисипиде 1961 және 1962 жылдардағы сайлау құқығы қозғалысын бастауға және басшылық етуге көмектесті. 1967 жылы Бевел Вьетнам соғысын аяқтау жөніндегі көктемгі жұмылдыру комитетінің төрағасы болды. Ол соғысқа қарсы қозғалыстың бір бөлігі ретінде 1967 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымына шеру ұйымдастырды. Оның соңғы маңызды әрекеті – 1995 жылы Вашингтонда өткен Күнәһтен тазару күні / Миллион ер адам шеруінің бірлескен ұйымдастырушысы болды. Еңбегі үшін Бевел 1960 жылдардағы азаматтық құқық қозғалысының стратегияшысы және архитекторi деп аталды, ал доктор Кингпен бірге 1960 жылдардағы азаматтық құқық дәуірінде федералдық заңнама мен әлеуметтік өзгерістерді қамтамасыз ету үшін көптеген стратегиялар мен іс-қимылдарды жасаған бірінші қатардағы команданың жартысын құрады. Оған 50 мың доллар айып салынды. Жеті ай түрмеде отырғаннан кейін апелляция күтіп босатылды; 2008 жылдың желтоқсан айында қарын безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды және Алабама штатының Ютав қаласында жерленді.

Ерте өмір және білім (19361961)

Бевел 1936 жылы Миссисипи штатының Итта-Бена қаласында Ильи мен Денис Бевелдің ұлы болып дүниеге келді. Ол 17 баланың бірі болды және Миссисипи дельтасының ЛеФлор округінің ауылдық жерінде, сондай-ақ Огайо штатының Кливленд қаласында өсті. Жастық шағында мақта шаруашылығында, кейін болат зауытында жұмыс істеді. Миссисипи мен Кливлендтегі бөлек, жергілікті мектептерде білім алды. Мектепті бітірген соң АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етіп, әнші мамандығын меңгерді. Бевел басқарған «Ашық театр» қозғалысы Нэшвиллде табысқа жетті, ол SCLC белсенділері осындай акцияны ұйымдастырған елдегі жалғыз қала еді. Осы кезеңде «Нәсілдік теңдік конгресі» (CORE) 1961 жылы Оңтүстік штаттар арқылы «Еркіндік саяхатын» ұйымдастырды. Бұл саяхаттың мақсаты – оңтүстік штаттарының заңдары мен тәжірибелеріне қарсы тұрып, мемлекетаралық автобустар мен оларға қарасты нысандардың федералдық заңдарға қарамастан, нәсілдік бөлініске ұшырауына наразылық білдіру болды. Бірмингемде автобустар мен саяхатшыларға, оның ішінде автобусқа шабуыл жасалып, полицияның тікелей қатысуымен зорлық-зомбылық көрсетілгеннен кейін CORE саяхаттарды тоқтатты. Нэшвилл студенттік қозғалысының төрағасы Дайан Нэш, топты «Еркіндік саяхатын» жалғастыруға шақырды және Фиск университеті мен Оңтүстіктегі басқа да университеттерден студент-еріктілерді іздеді. Бевел автобустарға студенттік топтарды іріктеді. Ол және басқалары Миссисипи штатының Джексон қаласына келгеннен кейін, автобус станциясының күту залындағы бөліністі жоюға тырысқандары үшін тұтқындалды. Ақырында «Еркіндік саяхаттары» Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласына жетті, бұл Оңтүстікте Джим Кроу және ақ үстемдікті сақтау үшін жасалған зорлық-зомбылық туралы бүкіл елде кеңінен таралды. Джексон түрмесінде Бевел мен Бернард Лафайет Миссисипидегі дауыс беру құқығы үшін күресті бастады. Олар, Нэш және басқалары Миссисипиде қалып, халықты ұйымдастыру жұмыстарын жүргізді. Сол кезде белсенділерге қарсы зорлық-зомбылық көрсетілді және олар қайта топтасу үшін шегінді. Кейінірек Миссисипиде 1964 жылы «Азаттық жазы» атты іс-шара өткізілді, онда сайлаушылардың білімін арттыру және тіркеу жұмыстары кең ауқымда жүргізілді. Лафайетт және оның әйелі Колия Лиделл Амелия Бойнтон сияқты жергілікті ұйымдастырушыларға көмектесу үшін Алабама штатының Сельма қаласында SNCC жобасын ашты.

Bevel was born in 1936 in Itta Bena, Mississippi, the son of Illie and Dennis Bevel. He was one of 17 children and grew up in rural LeFlore County of the Mississippi Delta and in Cleveland, Ohio. He worked on a cotton plantation for a time as a youth and later in a steel mill. He was educated at segregated local schools in both Mississippi and Cleveland. After high school he served in the U. S. Navy for a time and pursued a career as a singer. The Open Theater Movement, led by Bevel, had success in Nashville, the only city in the country where SCLC activists had organized such an action. In this same period, the Congress of Racial Equality (CORE) had organized the 1961 Freedom Rides through the Deep South to challenge southern state laws and practices that interstate buses and their facilities remain segregated despite federal laws for equal treatment. After buses and riders were severely attacked, including a firebombing of a bus and beatings with police complicity in Birmingham, Alabama, CORE suspended the rides. Diane Nash, the Nashville Student Movement's chairman, urged the group to continue the Freedom Rides, and called for college volunteers from Fisk and other universities across the South. Bevel selected the student teams for the buses. He and the others were arrested after they arrived in Jackson, Mississippi and tried to desegregate the waiting rooms in the bus terminal. Eventually, the Freedom Riders reached their goal of New Orleans, Louisiana, generating nationwide coverage of the violence to maintain Jim Crow and white supremacy in the South. While in the Jackson jail, Bevel and Bernard Lafayette initiated the Mississippi Voting Rights Movement. They, Nash, and others stayed in Mississippi to work on grassroots organizing. Activists encountered severe violence at that time and retreated to regroup. Later efforts in Mississippi developed as Freedom Summer in 1964, when extensive voter education and registration efforts took place. Lafayette and his wife, Colia Lidell, also opened an SNCC project in Selma, Alabama, to assist the work of local organizers such as Amelia Boynton.

Бевел мен Кинг күш біріктіреді (1962)

1962 жылы Бевел Атлантада SCLC-нің басшысы Мартин Лютер Кингпен кездесуге шақырылды. Джеймс Лоусон ұсынған кездесуде Бевел мен Кинг Оңтүстік Христиандық Көшбасшылық Конференциясының (SCLC) басшылығымен жобалар бойынша бір-біріне вето құқығын бермей, тең негізде жұмыс істеуге келісті. Олар сегрегацияны тоқтатып, сайлау құқығын алғанға дейін және барлық американдық балалардың сапалы білім алуын қамтамасыз еткенге дейін жұмыс істеуге келісті. Олар осы мақсаттарға жеткенше жалғастыруға келісті және SCLC-ден қаржыландыруды тек егер топ қозғалысты ұйымдастыруға қатысса ғана сұрауға келісті. Кинг бастапқыда тартынды, бірақ келісті. Бевел бірнеше апта бойы стратегияны әзірлеуге, студенттерді зорлықсыздық философиясы мен тактикасы бойынша тәрбиелеуге және оқытуға жұмсады. Олардың кездесулері Бирмингемдегі 16-шы көшедегі баптист шіркеуінде өтті, және Бевел сол жерден студенттерді бір мезгілде 50 адамнан Бирмингем қалалық әкімшілігіне барып, қала әкімі Арт Ханспен қаладағы сегрегация мәселесін талқылауға жіберді. Бірінші күні шамамен 1000 студент қамауға алынды. Келесі күні шіркеуге келген студенттер қалалық әкімшілікке қарай бет алғанда, қалалық қоғамдық қауіпсіздік комиссары Юджин "Булл" Коннор оларды тоқтату үшін неміс шопандары мен жоғары қысымды өрт сөндіру шлангілерін пайдалануға бұйрық берді. Ұлттық және халықаралық БАҚ бұл оқиғаны жариялады, ал мектеп оқушыларына күш қолданылған фотосуреттер қала мен оның шенеуніктеріне қарсы халықтың наразылығын тудырды.

Президент Джон Ф. Кеннедимен айтыс және Вашингтонға шеру

Кейін Бірмингем балалар крест жорығы деп аталған оқиға кезінде президент Джон Кеннеди Кингтен балаларды науқанға тартуын тоқтатуды сұрады. Кинг Бевелден студенттерді жинамауын өтінді, ал Бевел оның орнына балаларды Вашингтон қаласына барарып, Кеннедимен сегрегация мәселесін талқылау үшін ұйымдастыратынын айтты, Кинг оған келісті. Бевел мен Нэш қатыспады, оның орнына доктор Кингтің "Менің арманым бар" деген сөзін теледидардан тамашалады. Вашингтонға шеру өткеннен үш ай кейін Кеннеди Техас штатының Даллас қаласында қаза тауып, вице-президент Линдон Б. Джонсон президент болды.

Алабама жобасы және Сельма дауыс беру құқығы қозғалысы (1965)

1963 жылдың қыркүйек айында Бирмингемдегі 16-шы көше баптистік шіркеуінде болған жарылыс салдарынан жексенбілік мектепке келген төрт жас қыз қаза тапты, ал шіркеу қирады. Кейіннен, Ку-Клукс-Клан ұйымының бір бөлімшесі кінәлі екені анықталды. Бевел Алабама штатындағы сайлау құқығы жобасын ұйымдастыруды ұсынды және жобаның жоспарын әйелі Дайан Нэшпен бірге жазды. Олар жобаны іске асыру үшін Бирмингемдегі студент-белсенді Джеймс Оранжбен бірге Алабамаға көшіп келді. 20-шы ғасырдың басында оңтүстік штаттарының заң шығарушы органдары қара нәсілділердің көпшілігін сайлау құқығынан айыратын жаңа конституциялар мен заңдар қабылдады. Ақ нәсілді шенеуніктер тарапынан кемсітушілікпен жүргізілген сайлау салығын төлеу және сауаттылықты тексеру сияқты шаралар 1960 жылдарға дейін қара нәсілділерді саяси жүйеден шеттетуді жалғастырды. SNCC (Студенттік зорлықсыз үйлесімді әрекеттер ұйымы) 1960 жылдардың басынан бері Алабама штатында зорлық-зомбылыққа тап болған сайлау құқығы жобасын (Пратиа Холл мен Уорт Лонг басқарған) жүзеге асырып келді. 1963 жылдың соңында Бевел, Нэш және Оранж жергілікті халықтық ұйымдармен бірлесіп, қара нәсілді азаматтарды сайлаушы ретінде тіркелуге дайындады және оларға көмектесті, бірақ үлкен табысқа жете алмады. Олар Кингті және басқа SCLC (Оңтүстік Христиандық көшбасшылар конференциясы) жетекшілерін Сельмаға шақырып, ірі наразылықтар мен акцияларды ұйымдастыруға, сондай-ақ Бевел мен Нэштің Алабама жобасымен бірлесіп жұмыс істеуге шақырды. Ол тұрғын үйлерді жалға алушылардың одақтарын құруға және "жағдайды жақсартуға" бағытталған халықтық қозғалысты дамытуға күш салды. Кингпен болған бұрынғы әңгімелер мен Америкалық Достар Қызметі Комитетінің белсендісі Билл Мойердің жұмысының нәтижесінде Бевел Чикагода ашық тұрғын үй қозғалысын ұйымдастырып, басқарды. Аймақтағы тұрғын үйлер келісімдер мен жылжымайтын мүлік саясаты арқылы де-факто бөлінген еді. Бұл қозғалыс Чикаго қаласының мэрі Ричард Дэйлидің қатысуымен өткен саммитте аяқталды. Чикаго қозғалысы аяқталуға жақын болғанда, А. Дж. Муст, Дэвид Деллинджер, Солтүстік Вьетнам жетекшісі Хо Ши Миннің өкілдері және басқалары Бевелден Вьетнам соғысын аяқтау үшін Көктемгі жұмылдыру комитетінің директоры болуын сұрады. Бевел Кингті соғысқа қарсы қозғалысты қолдауға ықпал етті.

In September 1963, a bombing at the 16th Street Baptist Church in Birmingham killed four young girls attending Sunday School and damaged the church. It was later proven that a Ku Klux Klan chapter was responsible. Bevel proposed organizing the Alabama Voting Rights Project, and co wrote the project proposal with his wife Diane Nash. They moved to Alabama to implement the project along with Birmingham student activist James Orange. At the turn of the 20th century, southern state legislatures had passed new constitutions and laws that effectively disenfranchised most blacks. Practices such as requiring payment of poll taxes and literacy tests administered in a discriminatory way by white officials maintained the exclusion of blacks from the political system in the 1960s. SNCC had been conducting a Voting Rights Project (headed by Prathia Hall and Worth Long) since the early 1960s, meeting with violence in Alabama. In late 1963 Bevel, Nash, and Orange also worked with local grassroots organizations to educate blacks and support them in trying to gain registration as voters, but made little progress. They invited King and other SCLC leaders to Selma to develop larger protests and actions, and work alongside Bevel's and Nash's Alabama Project. He worked to create tenant unions and build grassroots action to "end" slums. From previous discussions with King, and from work of American Friends Service Committee activist Bill Moyer, Bevel organized, and directed the Chicago open housing movement. Housing in the area was segregated in a de facto way, enforced by covenants and real estate practices. This movement ended within a Summit Conference that included Chicago Mayor Richard J. Daley. As the Chicago movement neared its conclusion A. J. Muste, David Dellinger, representatives of North Vietnamese leader Ho Chi Minh, and others asked Bevel to take over the directorship of the Spring Mobilization Committee to End the War in Vietnam. Bevel was influential in gaining King's support for the anti war movement,

Мемфис санитарлық ереуілі (1968)

Ол Кинг пен SCLC-нің қатысуына қарсы болғанымен, Бевел Кинг пен Ральф Абернатимен бірге наразылықты және жұмыс тоқтатуды ұйымдастырып, Мемфис қаласының қоқыс жинаушыларының ереуіліне жетекшілік етті. Ереуіл кезінде болған зорлық-зомбылықтың салдарынан 60 адам жарақат алып, біреуі қаза тапқандықтан, Бевел Мемфис қаласының аудандық сотқа берген ресми шағымындағы күдіктілердің бірі болды.