Кіріспе

Жойылып кеткен динозаврлар туысы, ерте юра кезеңінің Оңтүстік Африкасынан.

Грипоникс ("ілгекті тырнақ" деген мағынаны білдіреді) – Оңтүстік Африканың орталық бөлігіндегі Фри-Стейт провинциясының оңтүстігінен белгілі массопод сауроподоморфтардың жойылған туысы.

Сипаттама

Gryponyx africanus белгілі бір дана – SAM 3357 59, бұл жартылай омыртқа жоны, жамбас, екі алдыңғы және екі артқы аяқтары бар дерлік толық қаңқа. Ол Стормберг тобының Жоғарғы Эллиот формациясынан (Кару бассейні) табылған, бұл төменгі юра кезеңінің хеттанг және синемур қабаттарына жатады. Гальтон мен Клювер 1976 жылы G. africanus-ты Massospondylus harriesi-мен теңестірді, ал Майкл Купер 1981 жылы оны Massospondylus carinatus-пен теңестірді (қазіргі күні M. harriesi nomen dubium деп есептеледі). Дегенмен, Васконцелос пен Ятс (2004) Gryponyx-тің басқа базальдық сауроподоморфтардан жеткілікті ерекшелігі бар екенін анықтады, осылайша оны жеке туысқа жатқызуға болады. Олар оның басқа таксондардан келесі белгілерімен ерекшеленетінін көрсетті: I метакарпаль сүйегінің жалпы ұзындығы максималды проксимальді енінен асып түседі және тік бүйірлік жиектері бар ұзын, тар жамбас қалқаны. Бұл жарияланым ресми болмаса да, олар Ятс (2004) сауроподоморф матрицасын пайдаланып кладистік талдау жасады және Gryponyx ең базальдық масс-спондилид екенін анықтады. Lü Junchang және авторлар тобы (2010) да осы нәтижеге келді. Ятс және авторлар тобы (2010) Gryponyx-ті Massospondylidae және Anchisauria-мен трихотомияда қалпына келтірді. Алайда, Gryponyx әлі ресми түрде қайта сипатталған жоқ. Gryponyx-тің тағы екі түрі сипатталған: G. transvaalensis саусақ сүйектері мен алдыңғы аяқ метатарсалдары негізінде Триастың соңғы кезеңіне жататын Бушвельд құмтас формациясынан (Трансвааль) сипатталған. G. taylori түрі Оңтүстік Африканың Free State штатындағы Жоғарғы Эллиот формациясынан табылған сакральдық және жамбас жиегіне сүйене отырып сипатталған. Гальтон мен Клювер (1976) G. taylori-ді M. harriesi-мен теңестірді және G. transvaalensis-ті nomen dubium деп санады. Майкл Купер (1981) G. taylori және G. transvaalensis екеуін де M. carinatus-пен теңестірді, ал Гальтон мен Апчерч (2004) оларды күмәнді деп есептеді.

Этимология

Гриппоникс тұңғыш рет 1911 жылы Роберт Брум атайды. Түрлік түрі – Gryponyx africanus. Жалпы атау грек тіліндегі "грипос" ("ілмек") және "оникс" ("тырнақ") сөздерінен шығарылған. Ал түрлік атау голотипі табылған Африка құрлығына сілтеме жасайды.