Кіріспе

1973 жылы Ричард Лестер түсірген фильм

"Үш мушкетер" (немесе "Үш мушкетер: Патшайымның алмастары") – 1973 жылы Александр Дюманың 1844 жылғы романы негізінде түсірілген шайқас фильмі. Оны Джордж Макдональд Фрейзердің сценарийі бойынша Ричард Лестер режиссерлік етті, ал продюсері – Илья Салкинд. Басты рөлдерде Майкл Йорк, Оливер Рид, Франк Финлей және Ричард Чемберлен, сондай-ақ Раккел Уэлч, Джеральдин Чаплин, Жан Пьер Кассель, Чарлтон Хестон, Фэй Дунавей, Кристофер Ли, Саймон Уорд, Жорж Уилсон және Спайк Миллиган ойнады. Фильм романға өте жақын, сонымен қатар көңіл көтеруге толы. 1960-шы жылдары бұл фильмді The Beatles тобына арнап түсіру ұсынылған, Лестер олардың "A Hard Day's Night" және "Help!" фильмдерін режиссерлік еткен еді. Операторлық жұмысын Дэвид Уоткин жасады, ол Мадрид пен Сеговияда (Испания) дәуірге сай егжей-тегжейлілікке назар аударды. Жарыс көріністерін шебер семсерші Уильям Хоббс хореографиялық етіп шығарды. Музыкалық қосымшасын Мишель Легран жазды. "Үш мушкетер" фильмінің премьерасы 1973 жылдың 11 желтоқсанында Францияда өтті. Фильм сыншылардың да, көрермендердің де жоғары бағасын алды және бірнеше сыйлыққа, оның ішінде бес BAFTA сыйлығына ие болды. Раккел Уэлч рөлі үшін "Алтын глобус" сыйлығын жеңіп алды. "Төрт мушкетер" атты жалғасы келесі жылы шықты.

Сюжет

Әкесінен семсер өнеріне үйренген жас ауылдық Д’Артаньян патшаның мушкетері болу арманымен Парижге келеді. Қалалық өмірге үйренбегендіктен, ол бірнеше ұятты қателіктер жасайды. Бірінші кездесуінде кардинал Ришельедің адамы граф де Рошфорт оны қорлап, есінен айырып, тонап алады. Парижде ол үш мушкетер – Атос, Портос және Арамиспен қарым-қатынасқа түседі. Олардың әрқайсысы оны кездейсоқ сөзден немесе ұятты жағдайдан туған дуэльге шақырады. Алғашқы жекпе-жек басталар алдында, Юсак кардинал Ришелье күзетшілерінің тағы бес семсершісімен келеді. Соңынан туған шайқаста Д’Артаньян мушкетерлердің жағына шығып, король Людовик XIII-тің билігін арттыруды көздеген кардиналға қарсы олардың одақтасы болады. Д’Артаньян сонымен қатар үй иесінің әйелі, Австрия королевасы Аннаның киім тігушісі Констанс Бонасьеомен махаббатқа қадалады. Осы уақытта королеваның бұрынғы жары Букингем герцогы келіп, оны еске алу үшін бір зат сұрайды; ол оған күйеуінен 12 алмаз орнатылған әдемі алқа тартады. Королеваның сенімсіз қызметшісінен кардинал олардың кездесуі туралы біліп, патшаға әйелінің құрметіне би кешін ұйымдастырып, оған өзі сыйлаған алмаз әшекейді киюді бұйырады. Кардинал өзінің адамы Милади де Винтерді Англияға жібереді, ол герцогты азғырып, алқадан екі алмазды ұрлайды. Темірқасық патшайым өз қиындықтарын Констанцияға айтады, ол Д’Артаньяннан Англияға барып, алмазды қайтарып әкелуін өтінеді. Д’Артаньян мен үш мушкетер жолға шығады, бірақ жолда кардиналдың адамдары оларға шабуыл жасайды. Тек Д’Артаньян мен оның қызметшісі ғана Букингемге жетеді, онда олар екі алмаздың жоғалғанын анықтайды. Герцог екі алмазды ауыстырады, ал Д’Артаньян Парижге асығыс қайтады. Портос, Атос және Арамис, Д’Артаньян қорқатынындай, өлі емес, жараланған күйімен патшайымға толық алқаны жеткізуге көмектеседі, соның арқасында корольдік жұпты кардинал мен Милади де Винтер жоспарлаған ұяттан құтқарады. Констанцияның қуанышына орай, патша гвардиясының мушкетеріне қабылданған Д’Артаньян Милади де Винтермен сөзсіз түсіністікке келеді.

Даму

Джордж Макдональд Фрейзердің айтуынша, Ричард Лестер продюсерлер Салкиндтер (Александр және Илья) қысқа мерзімге The Beatles тобын Мушкетерлер рөліне бекітуді ойлаған кезде жобаға қатысқан, себебі Лестер бұл топпен екі фильм түсірген еді. The Beatles идеясы күшін жойды, бірақ Лестер қалып қойды. Фрейзер бұрын ешқашан сценарий жазған емес, бірақ Лестер Флэшманның "Үш мылтықшы" фильмінің нұсқасындағы тонды іздегенін айтты және 1972 жылдың соңында авторға сценарий жазу жұмысын ұсынды. Фрейзердің сөзіне қарағанда, Лестер бастапқыда төрт сағаттық фильм жасағысы келген және Ричард Чемберленді Арамис рөліне шақыруды жоспарлаған, бұл Фрейзерге Лестердің іздеген тоны туралы анық түсінік берді. Кейін сценарийді екі фильмге бөлу туралы шешім қабылданды. Фрейзер оларды екі фильм ретінде жазғанын айтады, бірақ актерларға ешкім бұл туралы хабарламаған. Лестер Фрейзердің сценарийлерді бес апта ішінде жазғанын және олардың "тамаша, керемет" болғанын мәлімдеді. "Ракель кішкентай елдердің барлығында өте танымал", - деді Илья Салкинд. Бірақ Уэлч қайтадан фильмге қосылды.

Түсірілім

Фильмді Венгрияда түсіру жоспарланған еді. Бірақ елді аралап көргеннен кейін Лестер бұл мүмкін емес екенін түсінді, себебі үкімет фильм түсіруге шектеулер қойған. Фильм Испанияда он жеті апта бойы түсірілді. Оның ішінде Сеговия қаласы да болды, онда Лестер «Форумға жолда қызық оқиға» фильмін түсірген. Лестердің сөзінше, продюсерлер 20 минуттық материал жинап, оны 20th Century Fox компаниясына сатқан. Лестердің айтуынша, Мишель Легранға музыка жазуға "бір жарым аптадай" уақыт берілген.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайтында фильмге қатысты пікірлердің 88% оң баға алған. Variety журналы фильм туралы жағымды пікір жазып, "Үш мушкетер Ричард Лестердің ерекше көзқарасын жақсы қабылдады, ол оқиғаны пародизацияламай, оған комедиялық элементтер қосты" деп жазды. Олар актерлік шеберлікті жоғары бағалады, бірақ Дунауэйдің рөлі толыққанды ашылмағанын, алайда оның осы кемшілігін келесі фильмде толықтыра алатынын атап өтті. The New York Times газетінің журналисі Винсент Канби былай деп жазды: "Лестер мырза көбінесе әрекетке, әсіресе комедиялыққа ден қоюда, ал уақыт өте келе ол және оның фехтование шеберлері күрделі дуэльдерді дайындауға тым көп уақыт жұмсады деген ойға келесің. Оларды тамашалауға болады, бірақ оларда жеңілдік пен табиғилық жетіспейді".

Марапаттар мен ұсыныстар

Сыйлық санаты бойынша номинация(лар) Нәтиже Ref. Британдық академия кино сыйлығы Ең үздік көркем безендіруші Брайан Итвелл Ең үздік оператор Дэвид Уоткин Ең үздік костюм дизайны Ивон Блейк Ең үздік фильм монтаждау Джон Виктор Смит Ең үздік түпнұсқа музыка Мишель Легран Evening Standard Британдық кино сыйлығы Ең үздік комедия Ричард Лестер Алтын глобус сыйлығы Ең үздік фильм – Музыкалық немесе комедия Музыкалық немесе комедия жанрындағы ең үздік әйел актриса Ракель Уэлч Гремми сыйлығы Кино немесе телешоу үшін жазылған ең жақсы түпнұсқа музыка альбомы Мишель Легран Ұлттық киносыншылар кеңесінің сыйлығы Топ-10 фильмдер 10-орын Жазушылар гильдиясының сыйлығы (Ұлыбритания) Ең үздік британдық комедия сценарийі Джордж Макдональд Фрейзер

Салкинд шарты

Фильм үш сағатқа созылатын эпикалық туынды болуы жоспарланған еді, оның ішінде тамашалауға үзіліс те қарастырылған. Бірақ түсірілім барысында фильмнің жарияланған көрсету күніне осы түрінде үлгермейтіні анықталды. Сондықтан, ұзақ фильмді екі қысқа фильмге бөлу туралы шешім қабылданды, екінші бөлігі 1974 жылғы «Төрт мылтықшы» фильмі болды. Кейбір актерлер бұл шешімді басқаларына қарағанда ертерек білген, ал Париж премьерасына қарай барлығы хабардар болды. Сценарист Джордж Макдональд Фрейзер сол кеш туралы былай деп жазды: «Барлық актерлердің бұл туралы білмейтінін Париж премьерасында ғана білдім. Кеш Фукедегі компания үшін берілген кешкі аспен басталды, ал таңғы уақытта көне париждік құрылыстың (ой жарымда Hotel de Ville) ескірген жертөлесіне ұқсайтын жерде керемет шулы концертпен аяқталды. Чарлтон Хестон бұл туралы білген, себебі кешкі асқа дейін осы мәселені талқылағанда ол философиялық түрде иығын көтеріп: «Бірге екі фильмтің құны» деді». Бұл өзгеріс актерлер мен түсірілім тобын ашуландырды, өйткені олар бір фильм үшін жалақы алған, ал бастапқы келісімшарттарында екінші фильм туралы ешқандай сөз болмаған. Нәтижесінде, жалғастырумен байланысты жалақыны алу үшін сотқа шағымдануға тура келді. Осыдан кейін Screen Actors Guild барлық болашақ актерлердің келісімшарттарына «Салкинд шарттары» деп аталатын талапты енгізді (өндірушілер Александр және Илья Салкиндтің атымен аталған), ол алдын ала келісімсіз жеке туындыларды фильм бөлімдеріне бөлуге тыйым салады.

Жалғасы

"Төрт мушкетер" келесі жылы шықты, бұл фильммен біріктіріліп, одан да ұзақ фильмнің бөлігі болуы жоспарланған материалдармен бірге. 1989 жылы түпнұсқа фильмнің көптеген актерлері мен түсіру тобы Думаның 1845 жылғы "Екі жылдан кейін" романының сюжетіне негізделген "Мушкетерлердің қайтысы" фильмін түсіру үшін қайта жиналды.