Кіріспе

Итальяндық-британдық жазушы (1875–1950)

Рафаэль Сабатини (1875 жылдың 29 сәуірі – 1950 жылдың 13 ақпаны) – Италияда туған британдық роман және оқиғалы романдар жазушысы. Ол әлемдік бестселлерлерімен әйгілі: «Теңіз бүркіті» (1915), «Скарамуш» (1921), «Капитан Блад» (сонымен қатар «Капитан Блад: Оның саяхаты» деп те аталады) (1922) және «Бақытты Белларион» (1926). Оның бірнеше романдары үнсіз және дыбысты фильмдерге бейімделді. Барлығы Сабатини 34 роман, сегіз әңгімелер жинағы, алты ғылыми еңбек, көптеген жеке әңгімелер және бірнеше пьеса жазды.

Жазушы ретінде өмір

Шағын бизнеспен айналысқаннан кейін Сабатини жазушы болып жұмыс істеді. 1890 жылдары ол қысқа әңгімелер жазды, ал алғашқы романы 1902 жылы жарық көрді. 1921 жылы «Скарамуш» романымен сәттілікке қол жеткізгенге дейін Сабатиниге шамамен ширек ғасыр бойы қажырлы еңбек қажет болды. Француз революциясы кезіндегі тарихи роман халықаралық бестселлер атанды. Келесі жылы оған орай «Капитан Блад» романы да жарық көрді. Оның бұрынғы барлық кітаптары қайта басылып шықты, олардың ең танымал болғаны – «Теңіз шоқысы» (алғаш рет 1915 жылы жарық көрген). Сабатини өнімді жазушы болды, жыл сайын шамамен бір кітап жаратын. Жоғары өнімділігі мен сапалы әңгімелерінің арқасында ол көптеген жылдар бойы оқырман қауымының сүйікті жазушысы болды. 1905 жылы ол Ливерпуль саудагерінің қызы Рут Гоад Диксонға үйленді. Олардың ұлы, Сабатинидің жалғыз ұлы Рафаэль Анжело дүниеге келді (оны Бинки деп лақаптайтын). 1927 жылдың 1 сәуірінде ол автокөлік апатында қаза тапты. 1931 жылы Сабатини әйелі Руттан ажырасты. Сол жылы ол Лондоннан Херефордширдегі Хей-он-Уайға жақын Клиффорд қаласына көшіп кетті. 1935 жылы ол бұрынғы қарындасы Кристин Диксонға (Вуд) үйленді. Олар тағы да қайғылы оқиғаға ұшырады: 1940 жылы Кристиннің ұлы Ланселот Стил Диксон RAF қанаттарын алған күні ұшақ апатында қаза тапты; ол ұшағын отбасы үйінің үстінен ұшырып өтті, бірақ ұшақ басқарудан шығып, куәгерлердің көз алдында өртке түсті.

Үнсіз фильмдер

Оның "Барделис - ғажайып" романы 1926 жылы сол аттас, "жоғалған" атақты фильмге айналды, оны Кинг Видор режиссерлік етіп, Джон Гилберт бас рөлде ойнады. Ұзақ уақыт бойы фильмнің тек Видордың үнсіз комедиясы "Шоу-пипл" (1928) фильмінен алынған бір бөлігі ғана көрінетін. "Барделис" фильмінің барлық бөлімдерінен біреуі ғана 2006 жылы Францияда қайта табылды, ал 2008 жылы жоғалған бөлімінің орнына түсірілген кадрлармен толық қалпына келтіру жұмыстары аяқталды. "Таверна рыцары" (1920) фильмінің үнсіз нұсқасы Англияда түсірілді. Дэвид Смит режиссерлік еткен және Дж. Уоррен Керриганды бас рөлде ойнатқан "Капитан Блад" (1924) фильмінің үнсіз нұсқасы, Американың "Витаграф" компаниясының соңғы туындыларының бірі, Конгресс кітапханасында сақтаулы. Рекс Инграмның "Скарамуш" (1923) фильмі Рамон Новарроның қатысуымен Джордж Истман мұражайында, ал Франк Ллойдтың "Теңіз бүркіті" фильмі Мильтон Силлстің қатысуымен UCLA кино және теледидар мұрағатында сақталады.

Скарамуш

Scaramouche (1921), француз төңкерісі туралы повесть, онда қашқын комедия дель арте труппасында жасырынып, кейіннен қылышбаздық шебері болады. "Скарамуш - патша жасаушы" (1931) Сабатини осы жалғасын он жыл өткен соң жазды.