Қазылған динозаврлар: Mochlodon туысы, Австрия мен Венгриядан табылған. 85-80 млн жыл бұрын өмір сүрген, екі түрі белгілі. Палеонтологиялық жаңалықтар!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құрып кеткен динозаврлар туысы
Extinct genus of dinosaurs
Мохлодон – Австрия мен Венгрияның соңғы креда кезеңіне жататын рабдодонтид динозаврлар туысы. Ол соңғы креда кезеңінде (85–80 млн жыл бұрын) өмір сүрген, және екі түрі белгілі: M. suessi және M. vorosi.
Mochlodon is a genus of rhabdodontid dinosaurs from the Late Cretaceous of Austria and Hungary. It lived during the Late Cretaceous (85 80 Ma) and two species are known: M. suessi and M. vorosi.
Ашық жерлер мен түрлер
1859 жылы көмір шахтасының басқарушысы Паулович Вена университетіне Австриядағы Мутманнсдорф қаласындағы Гуте Хоффнунг шахтасында бірнеше қазбалар табылғанын хабарлады. Геологтар Эдуард Сьюсс пен Фердинанд Столицка басқаратын экспедиция бірнеше түрге жататын көптеген сүйектерді, оның ішінде еворнитопод динозаврының сүйектерін ашты. Университет мұражайында сақталған бұл жаңалықтар 1870 жылдан бастап Эммануэль Бунцель зерттегенге дейін сипатталмады. Бунцель 1871 жылы еворнитоподты Игуанодонның жаңа түрі деп атады: Iguanodon suessii. Түрлік атауы Сьюсс құрметіне берілген және қазіргі таңда көбінесе suessi деп жазылады. 1881 жылы Гарри Говьер Сили оны жеке туысқа – Мохлодон деп атады. Туыстың атауы грек тіліндегі mokhlos, "қосқан", және odon, "тіс" сөздерінен алынған, бұл тістердегі орталық қырға сілтеме жасайды. Типтік түрі – Mochlodon suessi. Мохлодон және Struthiosaurus, соңғысы сол жерде табылған, қазірге дейін Австриядан табылған жалғыз динозавр туысы болып табылады. PIUW 2349 нөміріндегі типтік үлгі Госау тобының Грунбах формациясынан табылды, ол Төменгі Кампан кезеңіне жатады, шамамен 80 миллион жыл бұрынғы кезде жасалған. Ол тіс сүйегінен, екі омыртқадан (қазір жоғалған), тері сүйегінен, сқап сүйегінен, қол сүйегінен, қол тырнағынан, жамбас сүйегінен және тізе сүйегінен тұрады. Бунцель голотипті белгілемеген. 2005 жылы тіс сүйегі лектотип ретінде таңдалды. XIX ғасырдың соңында барон Франц Нопкса Румынияда табылған қазбалардың француздық Рабдодон мен австриялық Мохлодонға ұқсас екенін атап өтті. 1899 жылы ол олардың кейбіреулерін Мохлодон инкей деп атады, бұл атау Бела Инкей құрметіне берілген, бірақ сол жылы атауын Рабдодон инкей деп өзгертті. 1900 жылы Нопкса кейбір румындық қалдықтарды Mochlodon robustum деп атады (1990 жылы Джордж Олшевский бұл атауды М. robustus деп өзгертті). Алайда 1915 жылы ол барлық бұл материал Рабдодонға жатуы мүмкін екенін, ал австриялық қалдықтар Рабдодон прискусқа жатуы мүмкін деген қорытындыға келді. Кейінгі жылдары Мохлодонды көбінесе nomen dubium деп санады. 2003 жылы M. robustus Zalmoxes деп қайта аталғанда, Mochlodon suessi түрі жеке туыс ретінде уақытша қалпына келтірілді. 2005 жылы жүргізілген зерттеуде Mochlodon үшін Zalmoxes-ке қатысты ешқандай бірегей туынды белгілер, аутапоморфиялар анықталмады, сондықтан австриялық қалдықтар Zalmoxes sp. деп уақытша жіктелді. Нақты идентификация жасалған жағдайда Мохлодон номенклатуралық басымдыққа ие болар еді. Екінші түрі, М. vorosi, 2012 жылы Венгрияның Сантониялық Csehbánya формациясынан сипатталды.
In 1859 coal mine administrator Pawlowitsch notified the University of Vienna that some fossils had been found in the Gute Hoffnung mine at Muthmannsdorf in Austria. A team headed by geologists Eduard Suess and Ferdinand Stoliczka subsequently uncovered numerous bones of several species, among them those of a euornithopod dinosaur. Stored at the university museum, the finds remained undescribed until they were studied by Emanuel Bunzel from 1870 onwards. Bunzel in 1871 named the euornithopod a new species of Iguanodon: Iguanodon suessii. The specific name honours Suess and is today more often spelled suessi. In 1881 Harry Govier Seeley named a separate genus: Mochlodon. The generic name is derived from Greek mokhlos, "bar", and odon, "tooth", a reference to the bar like median ridge on the teeth. The type species is Mochlodon suessi. Mochlodon and Struthiosaurus, the latter found at the same site, are so far the only dinosaur genera named from Austrian finds. The type specimen PIUW 2349 was found in the Grünbach Formation of the Gosau Group dating from the Lower Campanian, about 80 million years old. It consists of a dentary, two vertebrae (presently lost), a parietal, a scapula, an ulna, a manual ungual, a femur and a tibia. Bunzel did not assign a holotype. In 2005 the dentary was chosen as the lectotype. At the end of the nineteenth century Baron Franz Nopcsa noted the similarity of fossils found in Romania to both the French Rhabdodon and the Austrian Mochlodon. In 1899 he named some of these Mochlodon inkeyi, the specific name honouring Béla Inkey, but the same year changed the name into Rhabdodon inkeyi. In 1900 Nopcsa named some Romanian remains Mochlodon robustum (emended to M. robustus in 1990 by George Olshevsky). In 1915 however, he concluded that all this material could be referred to Rhabdodon, the Austrian remains to Rhabdodon priscus. In later years, Mochlodon was often considered a nomen dubium. In 2003, when M. robustus was renamed Zalmoxes, Mochlodon was tentatively reinstated as a separate genus for the species Mochlodon suessi. In 2005 a study concluded that no unique derived features, autapomorphies, could be established for Mochlodon in relation to Zalmoxes, assigning the Austrian remains provisionally to a Zalmoxes sp. ; a definite identification would give Mochlodon nomenclatural priority. A second species, M. vorosi, was described from the Santonian aged Csehbánya Formation of Hungary in 2012.