Кіріспе
3–11 сыныптар үшін американдық стандартты тест Орта мектепке түсу тесті (SSAT) – АҚШ-тағы Тіркеуді басқару қауымдастығының 3–11 сыныптардағы оқушыларға тәуелсіз немесе жеке бастауыш, орта және жоғары мектептердегі мамандарға оқушыларды тестілеуге қатысты шешімдер қабылдауға көмектесетін стандартталған өлшемді ұсыну үшін өткізетін қабылдау тесті. Тесттің үш деңгейі бар: 4-ші және 5-ші сыныптарға түсуге ниет білдірген 3-ші және 4-ші сынып оқушылары үшін Бастауыш деңгей (EL), 6-шы сыныпқа түсуге ниет білдірген 5-ші–7-ші сынып оқушылары үшін Орта деңгей және 9–12-ші сыныптарға (немесе колледжге дейінгі PG – аспирантураға) түсуге ниет білдірген 8–11-ші сынып оқушылары үшін Жоғарғы деңгей. SSAT қысқа, бағаланбаған жазу үлгісінен және сандық (математика), мәтінді түсіну және тілдік сұрақтардан тұратын таңдаулы жауаптардан тұрады. Тест соңында бағаланбаған тәжірибелік бөлім бар. Ағылшын тілінде жазылған тест әлемнің жүздеген тест орталықтарында өткізіледі, олардың көпшілігі – тәуелсіз мектептер. Оқушылар емтиханды сегіз стандартты күннің кез келгенінде немесе барлығында тапсыра алады; мақұлданған мектептер мен консультанттар ұсынатын икемді күндік SSAT "Flex" тестілеу жылына бір рет қана (1 тамыз – 31 шілде) тапсырылуы мүмкін. Жыл сайын SSAT-тің бірнеше түрі қолданылса да, тест жүйелі (немесе стандартты) тәртіппен өткізіледі және бағаланады. Есептелген немесе шкалаланған ұпайлар салыстырылады және оқушылар тапсырған тест түріне қарамастан, бір-бірімен алмастырылуы мүмкін. Мұндай ұпайдың алмастырылуы «ұпай теңдеуі» деп аталатын статистикалық процедура арқылы қамтамасыз етіледі. Ұпай теңдеуі тест формаларының шағын қиындық айырмашылықтарын түзету үшін қолданылады, осылайша алынған ұпайларды тікелей салыстыруға болады. SSAT оқушылардың мектепте және одан тыс жерде дамытқан тілдік, сандық және оқу дағдыларын өлшейді. SSAT-тің жалпы қиындық деңгейі 50–60% құрайды. Сұрақтардың қиындық деңгейі тест тапсырушылардың қабілетін тиімді ажырату үшін белгіленеді. SSAT стандартты тестілеу сарапшылары мен таңдалған тәуелсіз мектеп мұғалімдерінен құралған комиссиялармен әзірленеді.
The Secondary School Admission Test (SSAT) is an admission test administered by The Enrollment Management Association in the United States to students in grades 3–11 to provide a standardized measure that will help professionals in independent or private elementary, middle, and high schools to make decisions regarding student test taking. There are three levels of the test: the Elementary Level (EL), for students in grades 3 and 4 who are applying to grades 4 and 5; the Middle Level, for students in grades 5–7 applying for grades 6–8; and the Upper Level, designed for students in grades 8–11 who are applying for grades 9–12 (or PG, the Post Graduate year before college). The SSAT consists of a brief unscored writing sample and multiple choice sections comprising quantitative (mathematics), reading comprehension, and verbal questions. An experimental section at the end is unscored. The test, written in English, is administered around the world at hundreds of test centers, many of which are independent schools. Students may take the exam on any or all of the eight standard test dates; the SSAT "Flex" test, given on a flexible date by approved schools and consultants, can be taken only once per testing year (August 1 – July 31). Although each year several different SSAT forms are utilized, the SSAT is administered and scored in a consistent (or standard) manner. The reported scores or scaled scores are comparable and can be used interchangeably, regardless of which test form students take. This score interchangeability is achieved through a statistical procedure referred to as score equating. Score equating is used to adjust for minor form difficulty differences so that the resulting scores can be compared directly. The SSAT measures verbal, quantitative, and reading skills that students develop over time, both in and out of school. The overall difficulty level of the SSAT is built to be at 50–60%. The distribution of question difficulties is set so that the test will effectively differentiate test takers by ability. The SSAT is developed by review committees composed of standardized test experts and select independent school teachers.
Саналық
Орта және жоғары деңгейдегі ССАТ-та әрқайсысы 25 математикалық сұрақтан тұратын 30 минуттық екі сандық бөлім бар. Сандық сұрақтар тест тапсырушының негізгі сандық ұғымдар, алгебра және геометрия туралы білімін бағалауға арналған. ССАТ мәселелерінде қолданылатын сөздер негізгі математикалық амалдарды білдіреді. Орта деңгейдегі ССАТ сандық бөлімдерінде кездесетін көптеген сұрақтар математикалық терминдермен құрылған, олар дұрыс жауапты анықтау үшін қажетті амалды тікелей көрсетеді. Ең қиын нәрсе – сұрақтардың не сұрап тұрғанын анықтау. Кейбір сөздер шатастыруға мүмкін. Ал басқа сұрақтар мәселе түрінде беріледі. Мәселелер көбінесе оңтайлы жауапты табу үшін қандай математикалық амалдар орындалу керектігін нақты көрсетпейді. Көбінесе екі өте ұқсас шешімнің арасынан таңдау қиын болады. Кейде тест тапсырушылар дұрыс жауапты ажырату үшін мәселені қайта оқуға мәжбүр болады, бұл уақытты көп алады. EL ССАТ-тың сандық бөлімі отыз сандық тапсырмадан тұрады. Бұл тапсырмалар үшінші және төртінші сыныптардың математика бағдарламасының негізі саналатын ұғымдардың және үшінші немесе төртінші сынып оқушыларына қиындық туғызатын бірнеше ұғымдардың жиынтығынан құралған. Оларға сандық сезім, қасиеттер және амалдар; алгебра және функциялар; геометрия және кеңістіктік ойлау; өлшемдер және ықтималдық туралы сұрақтар кіреді.
Оқығанды түсіну
Орта және жоғары деңгейдегі SSAT-та 40 минуттық оқу түсінігі бөлімі оқу үзінділеріне негізделген 40 сұрақтан тұрады. Бұл сұрақтар емтихан тапсырушының бөлімде оқығандарды түсіну қабілетін бағалауға арналған. Жалпы, SSAT жазудың екі түрін пайдаланады: көркем әдебиет, оның ішінде романдардан, өлеңдерден, әңгімелерден немесе эсселерден алынған үзінділер; және аргумент, ол белгілі бір тақырып бойынша нақты пікірді ұсынады. Оқу түсінігі бөлімінде мәтіндер мен оларға қатысты сұрақтар беріледі. Әр мәтінден кейін оның мазмұны, автордың стилі, мақсаты немесе көзқарасы туралы сұрақтар қойылады. Мәтіндер әртүрлі санаттардан таңдалады, соның ішінде, бірақ олармен шектелмейді: гуманитарлық ғылымдар (өнер, өмірбаян, поэзия және т.б.); әлеуметтік ғылымдар (тарих, экономика, әлеуметтану және т.б.); және табиғи ғылымдар (медицина, астрономия, зоология және т.б.). Бастауыш деңгейдегі SSAT-та оқу бөлімі жеті қысқа, сынып деңгейіне сай келетін мәтіндерден тұрады, олардың әрқайсысында төрт көп таңдаулы сұрақ бар. Бұл мәтіндерге әртүрлі мәдениеттерден алынған проза мен поэзия, сондай-ақ көркем және ғылыми әдебиеттер кіруі мүмкін. Оқушылардан ақпаратты табу және мәтінді мұқият оқып, оның мағынасын анықтау сұралады. Олардан берілген материалды сөзбе-сөз, қорытынды және бағалау арқылы түсінуді көрсету талап етіледі. Сұрақтар оқушыдан негізгі идеяларды және мәтіннің мазмұнын түсінуді, сондай-ақ мәтінде қолданылған сөздер мен тіркестердің мағынасын анықтауды, тура және ауыспалы мағынаны ажыратуды талап етеді. SSAT-тың оқу түсінігі бөлімі мектептерге оқушыларды тиісті сыныптарға орналастыруға көмектеседі. Алайда, барлық мектептер SSAT нәтижесін талап етпейді және көптеген мектептер оқушылардың академиялық білімін бағау үшін SSAT-ты пайдаланбайды. Сондықтан, оқу түсінігі тестісі тек қана SSAT арқылы оқушылардың академиялық қабілеттерін бағалайтын жекеменшік мектептерге ғана көмектеседі.
Жазу үлгісі
Орта және жоғары деңгейдегі SSAT емтиханының жазу үлгісі бөлімінде емтихан тапсырушыларға 2 бет және екі жазу тақырыбынан таңдау ұсынылады: Орта деңгейдегі емтихан тапсырушыларға екі шығармашылық тақырыптан таңдау беріледі, ал жоғары деңгейдегі емтихан тапсырушыларға бір эссе және бір шығармашылық тақырыптан таңдау ұсынылады. Жазу үлгісі бөлімі 25 минутқа созылады және бағаланбайды. Дегенмен, жазу үлгісі мектепке қабылдау комиссиясына емтиханның басқа бөлімдерінің нәтижелерімен бірге жіберіледі. Бастауыш деңгейдегі SSAT-та оқушыларға сурет бойынша өз ойларын жазбаша түрде білдіру мүмкіндігі беріледі. Оқушылардан суретке қарап, оқиғаны баяндау сұралады. Егер олар жеке сатып алынбаса, емтихан тапсырушылар эссе нәтижелерін алмайды.
Нәрселеу
Жоғары және орта деңгейдегі SSAT емтиханында формулалық бағалау жүйесі қолданылады, онда әр дұрыс жауап үшін студенттер 1 балл алады, әр қате жауап үшін 1/4 балл жоғалтады, ал жауап бермеген сұрақтар үшін балл қосылмайды да, алынбайды да. Бұл кездейсоқ жауап беруге тыйым салады. Бастауыш деңгейдегі SSAT формулалық бағалауды қолданбайды, керісінше, әр дұрыс жауапқа 1 балл, ал әр қате немесе толық емес жауапқа 0 балл беріледі. SSAT емтиханы студенттердің барлық сұрақтарға жауап бере алуы үшін жасалған.
Өлшемі бойынша баллдар
SSAT баллдары бөлімдер бойынша бөлінеді (вербалдық, сандық/математикалық, оқу). Сонымен қатар, жалпы балл (үш бөлімнің қосындысы) да хабарланады. Бастауыш деңгейдегі SSAT бөлімдері үшін шкаланың ең төменгі саны (300) – оқушының ала алатын ең төменгі балл, ал 600 – ең жоғары балл. Ең төменгі мүмкін жалпы балл 900, ең жоғарысы 1800, ал ортасы 1350. Эксперименттік бөлім (бастауыш деңгейде 15–17, орта және жоғары деңгейлерде 16 сұрақ) бағаланбайды. Орта деңгейдегі SSAT бөлімдері үшін шкала 440-тан 710-ға дейін. Ең төменгі мүмкін жалпы балл 1320, ең жоғарысы 2130. Жоғары деңгейдегі SSAT бөлімдері үшін шкала 500-ден 800-ге дейін. Ең төменгі мүмкін жиынтық балл 1500, ең жоғарысы 2400, ал медианасы 1950.
Перцентиль
SSAT Percentile (1-ден 99-ға дейін) студенттің SSAT нәтижелерін АҚШ және Канададағы соңғы үш жылда стандартты тест күнінде SSAT-ті тапсырған, осы сыныптағы және соған сай жыныстағы басқа студенттердің нәтижелерімен салыстырады. Тест тапсырғандар өздері түсуге ниеттенген жекеменшік мектептерге өз нәтижелерін кез келген уақытта жіберуге болады. Онлайн SSAT арқылы мектептерге балл жіберу тегін. Студенттер мектепке көрсету үшін қалаған баллдарын ғана жіберуге құқылы. Балл туралы есепте студент бірнеше рет тест тапсырғаны немесе емтихан кезінде жағдайларға бейімделгені туралы ақпарат көрсетілмейді. Нәтижелер емтиханнан кейін шамамен 2 аптадан соң жарияланады. Әр мектеп баллды өз стандарттары мен талаптарына сәйкес бағалайды.