Кіріспе

Стандартталған біліктілік тесті

Жапон тілінің біліктілік тесті (日本語能力試験), немесе JLPT – жапон тілі ана тілі емес адамдардың жапон тілін білу деңгейін бағалау және сертификаттау үшін жасалған стандартталған, нақты өлшемдерге сүйенген тест. Тест тіл білімі, оқу және тыңдау қабілеттерін қамтиды. Тест Жапонияда және таңдалған елдерде жылына екі рет (шілде және желтоқсан айларының бірінші жексенбісінде) өткізіледі, ал басқа аймақтарда жылына бір рет (аймаққа байланысты желтоқсан немесе шілде айының бірінші жексенбісінде) ұйымдастырылады. JLPT тестілеуін шетелде Жапония қоры (жергілікті ұйымдармен бірлесе), ал Жапонияда Жапонияның білім беру алмасу және қызметтер агенттігі жүргізеді. JLPT сертификаттаудың бес тәуелсіз деңгейінен тұрады, онда 5 – ең төменгі, ал 1 – ең жоғары деңгей. 2009 жылға дейін тест төрт деңгейлі сертификаттау жүйесіне ие болды. JLPT сертификатының мерзімі шектеулі емес және уақыт өте келе жарамсыз болмайды.

Тарих

JLPT алғаш рет 1984 жылы жапон тілінің стандартталған біліктілік деңгейін анықтауға деген қажеттіліктің артуына жауап ретінде ұйымдастырылды. Бастапқыда 7 мың адам емтихан тапсырды. 2003 жылға дейін JLPT шетелдік студенттердің жапон университеттеріне қабылдануының шарттарының бірі болып келді. 2003 жылдан бері, халықаралық студенттерді жапон университеттеріне қабылдау емтиханы (EJU) көптеген университеттерде осы мақсатта қолданылуда; JLPT тек көп таңдаулы сұрақтардан тұратын емтихан болса, EJU-да емтихан тапсырушы жапон тілінде жазу жұмыстарын орындауы қажет.

Әкімшілік

Шығыс Азия: Қытай – Бейжің, Шанхай, Чанчунь, Далянь, Гуанчжоу, Шэньян, Тяньцзинь, Харбин, Сиань, Чунцын, Цзинань, Ухань, Сямэнь, Фучжоу, Ханчжоу, Хоххот, Лоян, Сучжоу, Циндао, Чанша, Чэнду, Нанкин, Хэфэй, Шэньчжэнь, Наньчан, Шицзячжуан, Тайюань, Нинбо, Уси, Гуйян, Үрімші. Гонконг – Гонконг. Макао – Макао. Моңғолия – Уланбатор. Оңтүстік Корея – Сеул, Инчхон, Сувон, Соннам, Анян, Чхонан, Чхонджу, Тэджон, Чонджу, Кванджу, Чунчхон, Коян, Пучхон, Вонджу, Пусан, Кимхэ, Янсан, Тэгу, Куми, Чханвон, Чжинжу, Ульсан, Похан, Чеджу. Тайвань – Тайбэй, Гаосюн, Тайчун, Таоюань. Оңтүстік-Шығыс Азия: Бруней – Бандар-Сери-Бегаван. Камбоджа – Пномпень, Сиемреап. Индонезия – Джакарта, Бандунг, Сурабая, Медан, Джокьякарта, Паданг, Денпасар, Манадо, Маланг, Семаранг, Макассар, Палембанг, Чиребон. Лаос – Вьентьян. Малайзия – Куала-Лумпур, Пенанг, Ипох, Джохор-Бару, Кота-Кинабалу. Мьянма – Янгон, Мандалай, Баго. Филиппин – Манила, Себу, Давао, Кагаян-де-Оро. Сингапур – Сингапур. Таиланд – Бангкок, Чиангмай, Сонгкла, Хонкаен. Вьетнам – Ханой, Хошимин, Дананг, Хуэ. Оңтүстік және Орталық Азия: Бангладеш – Дакка. Үндістан – Нью-Дели, Пуна, Калькутта, Ченнай, Бангалор, Мумбаи. Қазақстан – Алматы. Қырғызстан – Бішкек. Непал – Катманду. Пәкістан – Исламабад, Карачи. Шри-Ланка – Коломбо. Тәжікстан – Душанбе. Түрікменстан – Ашхабад. Өзбекстан – Ташкент. Океания: Австралия – Канберра, Брисбен, Перт, Сидней, Мельбурн, Аделаида. Жаңа Зеландия – Окленд, Веллингтон, Крайстчерч. Солтүстік Америка: Канада – Ванкувер, Торонто, Эдмонтон. Мексика – Мехико, Монтеррей. АҚШ – Энн-Арбор, Атланта, Бостон, Боулдер, Чикаго, Колумбус, Фейетвилл, Гонолулу, Хьюстон, Лос-Анджелес, Нью-Йорк, Филадельфия, Сиэтл, Сан-Франциско, Вашингтон (О.К.). Оңтүстік Америка: Аргентина – Буэнос-Айрес. Боливия – Санта-Крус, Ла-Пас. Бразилия – Сан-Паулу, Лондрина, Белен, Рио-де-Жанейро, Порту-Алегри, Бразилиа, Сальвадор, Манаус. Чили – Сантьяго. Колумбия – Богота. Эквадор – Кито. Парагвай – Асунсьон. Перу – Лима. Уругвай – Монтевидео. Венесуэла – Каракас. Еуропа: Австрия – Вена. Болгария – София. Дания – Копенгаген. Финляндия – Хельсинки. Франция – Париж, Лион, Страсбург, Бордо. Германия – Дюссельдорф, Штутгарт, Берлин, Гамбург. Грекия – Афина. Венгрия – Будапешт. Ирландия – Дублин. Италия – Рим, Милан, Венеция. Нидерланды – Лейден. Польша – Варшава. Румыния – Бухарест. Ресей – Мәскеу, Владивосток, Новосибирск, Хабаровск, Южно-Сахалинск, Иркутск, Санкт-Петербург. Сербия – Белград. Испания – Мадрид, Барселона, Гранада, Валенсия, Сантьяго-де-Компостела, Лас-Пальмас. Швейцария – Берн. Украина – Киев. Ұлыбритания – Лондон, Эдинбург, Кардифф. Таяу Шығыс және Африка: Египет – Каир. Израиль – Хайфа. Кения – Найроби. Мадагаскар – Антананариву. Марокко – Рабат. Оңтүстік Африка – Йоханнесбург. Түркия – Анкара.

Жапонияда JLPT Білім, Мәдениет, Спорт, Ғылым және Технология министрлігі (MEXT) арқылы Жапония білім беру алмасу және қызметтері (JEES) ұйымдастырады. Шетелде Жапония қоры жергілікті мәдени алмасу және/немесе білім беру мекемелерімен немесе осы мақсатта арнайы құрылған комитеттермен бірлесіп емтиханды өткізуге қатысады.

Сынақ форматы

Сынаудың жаңартылған үлгісі 2010 жылы енгізілді. Сынақ бес деңгейден тұрады, N1 – ең жоғары, ал N5 – ең төменгі деңгей. Емтиханға сәйкес, N1 деңгейі «әр түрлі жағдайларда қолданылатын жапон тілін түсіну қабілетін», N2 деңгейі «күнделікті және әртүрлі жағдайларда белгілі бір деңгейде қолданылатын жапон тілін түсіну қабілетін», N3 деңгейі «күнделікті жағдайларда белгілі бір деңгейде қолданылатын жапон тілін түсіну қабілетін», N4 деңгейі «негізгі жапон тілін түсіну қабілетін» және N5 деңгейі «жапон тілінің негіздерін түсіну қабілетін» көрсетеді. Сынау мазмұнының ережесі жарияланбайды, себебі кандзи мен сөздіктерден дайындалуға кеңес берілмейді.

Қолданылу және нәтижелер

Өтінім беру мерзімі әдетте наурыздың басында сәуірдің аяғына дейін, ал шілдедегі емтихан үшін тамыз айының басында қыркүйектің аяғына дейін. Желтоқсандағы сынақтың нәтижелері келесі ақпанда Жапониядағы емтихан тапсырушылар үшін, ал наурыз айында шетелдегі үміткерлер үшін жарияланады. Сынақ нәтижелері емтихан тапсырушыларға олар өтініш берген сынақ ұйымы немесе орталығы арқылы жіберіледі. 2012 жылдан бастап онлайн-тіркелу арқылы нәтижелер пошта арқылы жіберілместен бұрын онлайн режимінде беріледі (шілдедегі тест үшін тамыз айының соңында). Барлық емтихан тапсырушылар бөлім бойынша өздерінің баллдарын көрсететін есеп алады. Оқуды тапсырған студенттерге біліктілік сертификаты беріледі. 2004 жылы жалпы саны 302 198 адам болған кезде, JLPT жыл сайын 40 елде, соның ішінде Жапонияда ұсынылды. 2009 жылдан бастап Шығыс Азияда жылына екі рет емтихан өткізіліп келеді, ал 2019 жылға қарай емтихан тапсырушылардың саны 1 168 535-ке дейін өсті. 2021 жылы тест тапсырушылар саны ең көп болған аймақтар: Жапония, Тайвань, Қытай, Оңтүстік Корея, Үндістан, Вьетнам, Бразилия, Индонезия, Бангладеш және Мьянма.