Кіріспе

Жұртшылыққа жабық ғимараттарға қол жеткізу

Мектептерде өткізілетін ашық есік күндері (кейбір аймақтарда "Ашық үй" немесе "Ашық күндер" деп те аталады) әдетте жұртшылыққа ашық емес ғимараттарға тегін кіру мүмкіндігін береді. Алғашқы "Ашық есік күні" 1984 жылы Францияда ұйымдастырылды, және бұл идея Еуропаның басқа елдеріне (Еуропалық мұра күндеріне қараңыз), Солтүстік Америкаға, Австралияға және басқа да аймақтарға тарады. "Ашық есік күндері" ел ішінде және одан тыс жерлерде сәулет және тарихи ескерткіштерді кеңінен таныстырады. Бұл – көз жасырын архитектуралық қазыналарды ашуға және әдетте жұртшылыққа тегін ашылмайтын есіктердің ар жағын көруге мүмкіндік. "Ашық есік күндерінің" бастауы 1990 жылы Глазго қаласының Еуропа мәдениет астанасы атанған кезеңде өткен "Ашық есік күніне" тікелей байланысты.

Шотландиядағы ашық есік күндері

"Ашық есік күндері" Шотландияның азаматтық қоры ұйымдастырады. Шотландияның археология айымен бірге, ашық есік күндері Еуропа мұра күндеріне Шотландияның үлесін құрайды. Еуропа Кеңесі мен Еуропалық Одақтың ортақ бастамасы мәдени мұраны бөлісу және зерттеу арқылы адамдардың бір-бірін жақсырақ түсінуіне септігін тигізеді. Жыл сайын қыркүйек айында Еуропаның 49 елі қатысады. 1990 жылы Глазго қаласы Еуропаның мәдениет астанасы болған кезде ұйымдастырушылар "Ашық есік" шарасын өткізді, бұл шара "Ашық есік күндері" тұжырымын танымал етуге және оны басқа елдерге таратуға ықпал етті. Оның сәні келесі жылы басқа аймақтарды да қатысуға шақырды, ал оны Шотландияның азаматтық қоры үйлестірді. Қазір "Ашық есік күндері" Шотландияның барлық аймақтарында өтеді, бұл жергілікті кеңестер, азаматтық қорлар, мұрагерлік ұйымдар мен археологиялық қорлар сияқты ұйымдардың үйлестірушілерінің арқасы. Шотландия – қыркүйек айының әр аптасында іс-шаралар өтетін, әр аймақ өзінің күнін өзі таңдайтын сирек елдердің бірі. Қазіргі таңда 900-ден астам ғимарат қатысады. 2008 жылы 225 000-нан астам келуші тіркелді, бұл шотланд экономикасына 2 миллион фунт стерлинг кіріс әкелді. Шамамен 5 000 немесе одан да көп еріктілер өз уақытын шараларды ұйымдастыруға және халыққа есіктерді ашуға жұмсайды. 2009 жылы "Ашық есік күндері" Шотландияның ұлттық ақыны Роберт Бернстің туғанына 250 жыл толуын атап өтуге арналған "Шотландияға оралу 2009" бастамасымен қолдау көрсетілді. Ол Шотландия үкіметімен қаржыландырылды және Еуропалық өңірлік даму қоры арқылы Еуропалық Одақпен бірге қаржыландырылды. Оның мақсаты – шотландтарды өз елінде қатысуға шақыру, сондай-ақ шотланд тегіндес адамдар мен Шотландияны жақсы көретіндерді шотланд мәдениеті мен мұрасын тойлауға ынталандыру.