Кіріспе

Шарап конкурсы – жаттығудан өткен төрешілер немесе тұтынушылар түрлі жылдардағы, санаттардағы және/немесе маркалардағы шараптарды бәсекелестікпен бағалайтын ұйымдастырылған іс-шара. Шарап конкурстарында төрешілердің субъективтілігін болдырмау үшін, көбінесе шарапты соқыр дегустациялау тәсілі қолданылады.

Шарап конкурстарының түрлері

Барлық шарап байқауларының ортақ мақсаты – білікті сарапшылардың шараптарды дұрыс салыстыруын қамтамасыз ету. Шарап байқаулары сипаттамалары бойынша әртүрлі болуы мүмкін және кейде нақты бір аудиторияға (мысалы, тұтынушыларға немесе өнеркәсіп мамандарына) бағытталған. Шарап байқауларының айырмашылықтарының бірі – шараптардың қалай бағалануы. Көптеген байқауларда жеке шараптар түрлі санаттар бойынша соқыр дегустация нәтижесінде медальдармен марапатталады. Жүлделер көбінесе қола, күміс, алтын және қос алтын медальдар болып табылады. Басқа байқауларда түрлі түсті ленталар да қолданылуы мүмкін. Мұндай байқауларда бір медальды бірнеше шарап алады. Бұл байқауларда "Кластағы үздік" жүлдесі де бар, ол белгілі бір медальмен марапатталған шараптардың арасында нақты санат жеңімпазын анықтайды, мысалы, Лос-Анджелес халықаралық шарап және спирттік сусындар байқауында, Нью-Йорк халықаралық шарап байқауында және Decanter World Wine Awards-та көрініс тапқандай. Тағы да басқа байқауларда көптеген жүлделер берудің орнына, әрбір шарап санатындағы шараптар жоғарыдан төменге қарай нөмірленеді, бұл процеске реттік бағалау (ordinal ranking) дейді. Мұндай байқауларда тек бір бірінші орын, бір екінші орын, бір үшінші орын және т.б. беріледі. Медальдердің бағалау жүйесі Wine Spectator сияқты көптеген журналистикалық басылымдар қолданатын 100 балдық шкаладан өзгеше. Бұл "баллдар" шарап журналистері шараптарды соқыр дегустациядан өткізіп, жеке-жеке бағалаған кезде алынады, ал шараптар бір-бірімен қатар салыстырылып, жарысқан кезде емес. Кейбір сарапшылар мұндай байқаулардың нәтижелері жаңылыстырушы болуы мүмкін және оларды сапаның өлшемі ретінде пайдалануға болмайды деп санайды. Ал басқалары шарап байқауларының арқасында әлемнің көптеген елдерінде шараптың сапасы жақсарғанын айтады.

Жергілікті байқаулар

Кейбір шарап байқаулары тек белгілі бір аймақтан немесе атаудан шараптарды қабылдайды. Кейде бұл олардың жаңадан құрылғандықтан және өз аймағынан тыс көптеген өтінімдерді басқаруға немесе өткізуге жеткілікті ресурстары болмағандықтан, бірақ көбінесе ұйымдастырушылар назарды өздерінің шарап өндіру аймағына аударуды көздейді. Жергілікті байқаулардың мысалдары:

Top 100 Sud de France: Франциядағы бұл конкурста жыл сайын француздық Лангедок-Руссильон шарап аймағынан түскен 660-тан астам өтінім ішінде 100 үздік шарап таңдалады. Қазылар алқасын 22 британдық сарапшы құрайды, оларға «Шарап шебері» Тим Аткин төрағалық етеді. Grand Harvest Awards: Калифорнияда жыл сайын өткізілетін бұл байқау, шараптарды тек олардың өзіндік теруарларындағы басқа шараптармен бірге бағалауға мүмкіндік береді. Atlantic Seaboard Wine Association Wine Competition: Вирджиния штатында жыл сайын өткізілетін, Атлантикалық жағалау аймағынан шараптарды қатысуға шақыратын байқау.