Кіріспе
Detaşamentul Poliţiei pentru Intervenţie Rapidă (DPIR, Жедел әрекет жасайтын полиция отряды) – Румынияда облыстық деңгейдегі полицияның жедел әрекет жасау бөлімшелерінің жалпы атауы.
Құрылымы
Румыния 41 округке (judeţe) және Бухарестке бөлінеді. Әр округ (judeţ) бір муниципалитетке негізделген. 41 муниципалитеттің әрқайсысында сол округтің полиция бас штабы бар. 1990 жылдардан бастап муниципалитеттердің полиция бөлімдері жедел араласу жасақтарын құрды, олар оларды жүзеге асыруға қатысатын қызметкерлердің өміріне қауіп төндіретін операцияларға қатысу үшін. Detaşamentul de Intervenţii şi Acţiuni Speciale (DIAS, Арнайы іс-қимылдар мен араласу жасағы). Диас топтары Бухарестпен қатар барлық 41 муниципалитетте құрылды. Алайда 1999 жылы әкімшілік және ішкі істер министрлігін басқарған Константин Дуду Ионеску Serviciul de Poliţie pentru Intervenţie Rapidă (SPIR) деп аталатын әлдеқайда үлкен ұйым құру туралы бұйрыққа қол қойды. SPIR негізінен DIAS-тің кеңейтілген нұсқасы болды, ол бірнеше командадан, сондай-ақ логистикалық және қолдау құрылымдарынан тұрды. 2001 жылдың қарашасында барлық 41 муниципалитет DIAS-тен арнайы жасақтардың атауын өзгертуге міндеттелді; көпшілігі DPIR деп аталды. Барлық муниципалитеттердің өздерінің DPIR командалары бар, бірақ олардың кейбіреулерінде бөлімшелердің атаулары әртүрлі. Мысалы, Бистрица қаласында жауынгерлер әлі де DIAS белгісі бар киім киеді, ал Бакауда жасақтарды DIR деп атайды (Қорғаныс министрлігінің элиталық бөлімшесімен шатастырмау керек, Detaşamentul de Intervenţie Rapidă). Пиатра-Неамцеде команда SIR атауымен әрекет етеді және Бухаресттегі SPIR (Serviciul de Poliţie pentru Intervenţie Rapidă) сияқты толық қызмет болып табылады. Шатасудан сақтану үшін, муниципалитеттердің бағынындағы барлық жасақтар іс жүзінде DPIR деп аталады, ал Бухарест қаласындағы қызмет SPIR деп аталады. Әр муниципалитетте DPIR-ге DIAS жауынгерлік жасағы және EOD (жарылғыш заттарды жою) жасағы DIR-ден тұрады. Бухарестте SPIR бірнеше жасақтан тұрады, олардың ішінде DIAS және DIR бар. Сондықтан румындық газеттер мен телеарналар бірауыздан DPIR/SPIR атауын қабылдаса да, халық және жеке веб-сайттар/блогтар әлі де DIAS атауын қолданады. Көзқарасқа байланысты (DIAS DPIR/SPIR-ге енгізілген), екеуі де жартылай дұрыс. Еліміздің қалған бөлігінде DPIR бірнеше бөлімшеден тұрады, соның ішінде EOD (жарылғыш заттарды жою), иттер бөлімі, тәртіпсіздікке қарсы күрес және кепілдікке алынғандарды құтқару. Бөлімшелер күнделікті қарусыз/қарулы ұрысқа, жедел араласуға, ғимараттарды тексеруге, авиацияға, теңізге, теміржолға қатысты атыс дағдыларын үйренеді. Бөлімше мүшелері жеке таңдалады және олардың мансабы бойы мұқият тексеріледі. Бөлімше командасының көпшілігі басқа да ұқсас жасақтармен, соның ішінде шетелдегі полиция күштерімен жиі оқытылады. Румыния 2007 жылы ЕО-ға қосылды, содан бері DPIR қаржыландырылып, соңғы жабдықтармен жарақтандырылды. DPIR-ға іріктеу өте қатаң және тек ең бейілділері ғана оқуды жалғастыруға қабылданады. Жақында 2008 жылы GSPI-мен бірлескен оқу-жаттығулар өткізілді, 2009 жылы олар жақын қорғау, ішкі қауіпсіздік, қауіпті ордерлерді орындау және терроризмге қарсы операцияларға қатысты.