Кіріспе

Олимпиада ойындарының бағдарламасында софтбол 1996 жылдан 2008 жылға дейін болды. Ол 1996 жылғы Атланта Олимпиадасында енгізілді және 2012 және 2016 жылдарғы бағдарламадан шығарылды, бірақ 2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына (COVID-19 пандемиясы салдарынан 2021 жылға шегерілген) бейсболмен бірге қайта қосылды. Олимпиадалық софтболды Әлемдік бейсбол және софтбол конфедерациясы (WBSC) басқарады.

Олимпиадаға қатысуға алғашқы әрекеттері

1940 жылдары американдықтар мен жапондықтар софтболды Олимпиада бағдарламасына қосу үшін алғашқы әрекеттер жасады. Бұл жұмысты Американдық софтбол қауымдастығы және Жапон Олимпиада комитетінің вице-президенті, сонымен қатар Жапон софтбол қауымдастығының президенті Жиро Ивано жетекшілік етті. 1950 жылдары да софтболды Олимпиада бағдарламасына енгізуге талпыныстар жасалды. Бұл күш-жігерді американдықтар Жаңа Зеландия сияқты елдердің қолдауымен іске асырды. 1956 жылғы бағдарламаға софтболдың ену мүмкіндігін арттыру мақсатында Жаңа Зеландияның ұлттық софтбол ұйымы американдық ұйыммен байланыс орнатуға тырысты. Бұл әрекеттер 1960 жылдарға дейін жалғасты, Халықаралық софтбол федерациясы үздіксіз түрде осы мақсатқа жұмыс істеді. 1965 жылы оларға спортты Олимпиадада ойнау үшін кемінде он бір елде ойналуы керек екені, және бәсекеге қабілетті командаларды ұсына алатын елдердің саны, сондай-ақ спорттың халықаралық басқару органында кемінде жиырма тоғыз ұлттық федерация тіркелуі тиіс екені талабы қойылды. Ол кезде софтболға бар болғаны он бес ұлттық ұйым мүше болып тіркелген еді. Спортты 1996 жылғы Олимпиада бағдарламасына қосу туралы шешім 1995 жылы қабылданды. Бұрынғысырақ Халықаралық Олимпиада комитеті (МОК) әйелдер мен спорт жөніндегі Халықаралық Олимпиада комиссиясының үлгісі ретінде комитет құрған болатын. 1992 жылдан бастап комитет төрағасы қызметін атқарған Анита ДеФранц софтболды Олимпиада бағдарламасына енгізуде маңызды рөл атқарды.

Олимпиадалық бағдарламадан шығарылу

2005 жылдың 11 шілдесінде ХОК 2012 жылғы Олимпиада бағдарламасынан бейсбол және софтболды алып тастау туралы шешім қабылдады, және бұл шешім 2006 жылдың 9 ақпанында қайта расталды. Софтболды бағдарламада қалдыру үшін 105 дауыс беруге құқылы адамның қарапайым көпшілігі қажет еді, бірақ дауыс беру нәтижесі 52-52 тең түсті, бір адам дауыс бермей қалды. 2009 жылдың тамызында Берлинде өткен ХОК басқармасының отырысында 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына енгізілмейтіні ресми түрде шешілді. Бұл софтбол және поло спортының 69 жыл ішінде алғаш рет Олимпиада бағдарламасынан шығарылуы болды. Лондон бағдарламасына қамтылатын спорт түрлерін таңдау құпия дауыс беру арқылы жасалды. Олимпиада бағдарламасына гольф және регби семеркасын қосу туралы ХОК шешімі софтбол қауымдастығы тарапынан Олимпиада бағдарламасына қайта оралу мүмкіндігінің жоғалуы ретінде қабылдады. 2011 жылдың 1 сәуірінде Халықаралық софтбол федерациясы мен Халықаралық бейсбол федерациясы 2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында екі спорт түрін де қайта жандандыру мақсатында бірлескен ұсыныс әзірлеп жатқанын хабарлады.

Олимпиадалық бағдарламаға қайта енгізу

2016 жылдың 3 тамызында ХОК 2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына бейсбол мен софтболды, сондай-ақ каратэ, спорттық альпинизм, серфинг және скейтбордты қосуға дауыс берді. Дегенмен, софтбол 2024 жылғы Париж Олимпиадасына кірмейді, бірақ АҚШ-та осы екі спорт түрінің үлкен танымалдылығына байланысты бейсболмен бірге 2028 жылғы Лос-Анджелес Олимпиадасына енгізілуі күтілуде.

Ережелер

Әйелдер софтболы – әйелдер бейсболы бағдарламаға қосылмағандықтан, Ойындарда ойналатын бейсболдың әйелдерге арналған нұсқасы болды. Олимпиадалық софтбол мен бейсбол арасындағы ережелердегі айырмашылықтар: 1) доп төменнен лақтырылады. Доптың салмағы белгілі бір аралықта болуы керек. Илгекші төбесі ойын алаңының қалған бөлігімен бірдей биіктікте, ал ішкі алаң шөп емес, топырақпен жабылады. Сыртқы алаң қоршауының қашықтығы үй тақтасынан 200 фут (61 метр) өлшенеді, ал базалар арасындағы қашықтық Олимпиадалық бейсболдағы 90 фут (27 метр) орнына 60 фут (18 метр) құрайды. Олимпиададағы ойындарда бейсболдағы тоғыз иннингке қарағанда жеті иннингден тұрады.

Формат

Олимпиада ойындарында сегіз команда қатысты, олардың қатысуы келесі критерийлер бойынша іріктелді: Бір команда – қабылдаушы ел. Төрт команда соңғы ISF әйелдер әлем чемпионатының жартылай финалистері ретінде іріктелді. Қалған үш ел аймақтық іріктеу турнирлерінің нәтижесінде іріктелді. АҚШ бірінші, Қытай екінші, Австралия үшінші орынды иеленді.

2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындары

Ойындар Австралияның Сидней қаласында өткізілді. 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан елдер: АҚШ, Жапония, Австралия, Қытай, Италия, Жаңа Зеландия, Куба және Канада. АҚШ алтын медальді екінші рет жеңіп алды, Жапония күміс, ал Австралия екінші қола медальді иеленді. АҚШ (АҚШ) үшінші рет қатарынан алтын медальді жеңіп алды, Австралия (AUS) күміс, ал Жапония (JPN) қола жүлдегер атанды. Бұл 2000 жылғы медальдардың сол үш иесі болды, бірақ AUS және JPN орналасқан жерлерін ауыстырды.

2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындары

2006 жылғы ISF әйелдер әлем чемпионаты өте маңызды болды, себебі ол Олимпиадаға іріктеу турнирі ретінде өткізілді, ал алғашқы төрт орын алған командалар Олимпиада ойындарына жолдама алды. 2006 жылы төртінші орын алған команда автоматты түрде Олимпиадаға қатысты, себебі Олимпиада Қытайда өтті. Осылайша, Канада мен Италия Олимпиадаға қатысу үшін бесінші орынға таласты. Бесінші орын үшін өткен матчта Канада 3:0 есебімен жеңіске жетіп, төртінші рет Олимпиадаға қатысу құқығын алды. Медальдарды үшінші рет қатарынан үш ел бөлісті (әртүрлі ретпен); Жапония 2008 жылғы жазғы Олимпиадада софтболдан алтын медальді жеңіп алды, АҚШ күміс, ал Австралия қола медальді иеленді.

2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындары

2018 жылдың 12 тамызында 2020 жылғы Олимпиада ойындарына алғашқы болып АҚШ командасы 2018 жылғы әлем чемпионатында жеңіс алып қатысты. Жапония ел-иесі ретінде автоматты түрде қатысу құқығын алды, сондай-ақ 2018 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері де болды. Олимпиада ойындарында Жапония алтын медальді, АҚШ күміс медальді, ал Канада қола медальді жеңіп алды.

2024 жылғы жазғы Олимпиада ойындары

2024 жылы Парижде өтетін Олимпиада ойындарының ұйымдастыру комитеті софтболды осы ойындар бағдарламасынан шығарып тастағанын хабарлады.

2028 жылғы жазғы Олимпиада ойындары

Халықаралық Олимпиада комитеті 2023 жылдың 16 қазанында Лос-Анджелесте өтетін 2028 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ұйымдастыру комитеті ұсынған бейсбол/софтбол, крикет, флаг-футбол, лакросс және сквош түрлерін жарыс бағдарламасына қосу туралы шешім қабылдады.

Жазбалар

Олимпиада ойындарында бірінші жекелеген ойынсыз жеңіс американдық шабуылшы Лори Харриган 2000 жылғы жазғы Олимпиадада Канадаға қарсы өткен ойында көрсетті. 1996 жылғы жазғы Олимпиадада Австралия командасы тұңғыш рет ойынды ұйымдастырған елді жеңіп шықты.

Медальдық кесте

Олимпиада бағдарламасына алғаш рет қосылған турнирде АҚШ бір ойынды ғана жеңіліп, алтын медальді жеңіп алды. Олар медаль үшін күресіп жатқан Австралия және Қытай командаларын жеңді. АҚШ 2000 жылғы Олимпиадада да жеңіске жетіп, алтын медальді сақтап қалды, финалда Жапонияны 3:1 есебімен ұтты.

Нәтижелер

БасылымЖылОфициалдық ұйымдастырушы ЧемпиондарЕсеп және орын Екінші орын Үшінші орынЕсеп және орын Төртінші орынКомандалар саны119963–1Golden Park, Columbus, Georgia 3–0Golden Park, Columbus, Georgia 8220002–1(F/8)Blacktown International Sportspark, Sydney 1–0Blacktown International Sportspark, Sydney 8320045–1Hellinikon Olympic Complex, Athens 1–0Hellinikon Olympic Complex, Athens 8420083–1Fengtai Softball Field, Beijing 5–3Fengtai Softball Field, Beijing 8520202–0Yokohama Stadium, Yokohama 3–2Yokohama Stadium, Yokohama 662028