Англиялық футбол төрешісі Дэвид Эллерейдің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Дэвид Роланд Эллерэй (3 қыркүйек 1954 жылы туған) – ағылшын футбол төрешісі, бұрынғы төреші. Футбол лигасы, Премьер-лига және ФИФА матчтарын басқарған. 2021 жылдың қыркүйегінен бастап IFAB техникалық директоры қызметін атқарады. Мансабында Эллерэй көптеген маңызды ойындарды төрешілік етті, соның ішінде ағылшын төрешісі үшін ең жоғары награда саналатын ФА кубогының финалын. Оксбриджді бітіргендігі және жеке мектепте мұғалім болғандығы үшін Эллерэйді "педагогтей" сипаттайды. Оның мұғалімдік қызметі зейнеткерлікке шығар алдында басты төрешілік қызметімен уақыт қақтығыстарын тудырды. Зейнетке шыққаннан кейін футбол федерацияларына кеңес беріп келеді.

Ерте өмір

Доверде туған Эллерэй Довердегі ұлдар гимназиясында білім алған, онда ол түрлі спорт түрлерінде өте жақсы нәтижелер көрсетті және 13 жасында қосымша ақша табу үшін футбол матчтарын төрелік етуді бастады. Ол Оксфордтағы Гертфорд колледжінде география мамандығы бойынша оқуға стипендия алды және регбимен және ескекпен айналысты. Университетте оқып жүргенде ол Грек, Истмия және Панель лигаларында жоғары дәрежеге көтеріліп, 1986 жылы Футбол лигасының төрешісі атанды. 1992 жылы Премьер-лига төрешілерінің тізіміне енгенге дейін ол бұл қызметте болды, сондай-ақ сол жылы ФИФА төрешісі де болды.

Мансап

Елрей – карьералық география пәнінің мұғалімі. Ол Харроу мектебінде отыз жылдан астам жұмыс істеді. 2009 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін география бөлімінің меңгерушісі, интернат директоры және Дрюри үйінің үй басқарушысы қызметтерін атқарды. Оқытушылық мансабының басында ол 1977 жылы Харроуда футболды (1927 жылдан бері ойналмаған) қайтадан енгізгені үшін танымал болды, ал мектеп көбінесе регби және крикет дәстүрлерімен белгілі болған. Төрешілік карьерасында Эллерэй бірнеше ерекше жағдайлармен есінде қалды, соның ішінде 1994 жылғы ФА кубогының финалында «Челсиге» қарсы «Манчестер Юнайтедке» күмәнді пенальти бергені. Кейіннен Эллерэй өзінің автобиографиясында «ойланбастан шешім қабылдағанын» және қателік жасағанын білгенімен, өз шешімін өзгерте алмағанын мойындады. 1997 жылы Эллерэй тағы да дауға ұшырады, өйткені үшінші лигадағы «Честерфилд ФК» мен Премьер-лигадағы «Миддлсбро ФК» арасындағы ФА кубогының жартылай финалында доп әлдеқашан сызықтың сыртында болған кезде «Честерфилдке» гол бермеді, және таңқаларлықтай, «Миддлсброға» еркін соққы берді. Матч 3:3 есебімен аяқталды, ал «Миддлсбро» қайырымдама матчында 3:0 есебімен жеңіске жетіп, «Честерфилдтің» финалға өту үмітін жойды. 1999 жылы «Вилла Парк» стадионында «Арсеналға» қарсы ФА кубогының жартылай финалында Райан Гиггс «тамаша голын» соққанда, ал 1996 жылы Дэвид Бекхэм өз жартысынан «Уимблдонға» қарсы гол соққанда ол төреші болды. Ол «Манчестер Юнайтедтің» ойыншысы Рой Кинды төрт рет алаңнан қуғанмен, 2003 жылы Эллерэй зейнеткерлікке шыққаннан кейін Кин оған сәттілік тілеп, қолтаңбаланған жейдесін жіберді. 1999 жылы «Ливерпульдің» қайта оянуы «Манчестер Юнайтедтің» чемпиондық атағынан айыруы мүмкін болғаннан кейін Эллерэй «Манчестер Юнайтед» жанкүйерлерінен өлім туралы угрозалар алды. Ол «Ливерпульге» күмәнді пенальти берді және Денис Ирвинді пас беруге тырысқаны үшін алаңнан қуды, себебі ойыншы төрешінің байрағын көрмеген. «Ливерпуль» ойынды 2:2 есебімен теңестірді. «Юнайтедтің» төрағасы Мартин Эдвардс «Арсенал» лига жеңімпазы болған жағдайда Эллерэйге жеңімпаз медалін жасауды ұсынды. Алайда, бұл нәтиже «Юнайтедтің» көшбасшылығына әсер етпеді және сол маусымда олар чемпиондық атақты жеңіп алды, ал «Арсенал» бірнеше күннен кейін «Лидсте» жеңілді. 2002 жылы ол 17 жасар Уэйн Руниге алғашқы қызыл карточкасын берді. Сол жылы Эллерэй тәуелсіз мектептердің өкілі ретінде FA кеңесіне сайланды. Ол 2002-03 маусымының соңында төрешіліктен кетті. Оның соңғы матчы 2003 жылғы 3 мамырда «Ньюкасл Юнайтедтің» «Бирмингемге» қарсы 1:0 есебімен жеңісі болды, онда ол «Блюз» клубының қорғаушысы Мэтью Апсонды алаңнан қуды. 2003 жылы Премьер-лиганың төрешісі Джефф Винтер он жылдан астам уақыт бойы ағылшын және әлемдік төрешіліктің алдында болған Эллерэйдің алаңда «өте қатаң» репутацияға ие болғанын, бірақ «ойыншылардан алған құрметі оның әділ, бекем және тұрақты екенін көрсетеді» деп жазды және Эллерэйді төрешілерге «үлгі» ретінде көрсетті.

Elleray is a career geography teacher and spent over thirty years at Harrow School, where he held various positions, such as head of geography, director of boarding, and housemaster of Druries House, before his retirement in 2009. Early in his teaching career, he was noted for controversially reintroducing in 1977 football (which had not been played there since 1927) at Harrow, a school better known for its rugby and cricket traditions. During his refereeing career, Elleray is remembered for a number of incidents, including awarding a dubious penalty kick to Manchester United in the 1994 FA Cup Final against Chelsea. Elleray later admitted in his autobiography that he "blew without thinking" and although he knew he had made a mistake, he could not change his mind. In 1997, Elleray was yet again at the centre of controversy when, during the FA Cup Semi final between third tier's Chesterfield FC and Premier League's Middlesbrough FC, he failed to award a goal to Chesterfield after the ball had clearly bounced over the line and surprisingly, awarded a free kick to Middlesbrough instead. The match finished 3 3, with Middlesbrough winning the replay 3 0, thus ending Chesterfield's hopes of reaching the final. He was the referee when Ryan Giggs scored his 'wonder goal' in the 1999 FA Cup semi final replay against Arsenal at Villa Park, and when David Beckham scored from inside his own half against Wimbledon in 1996. Even though he sent off Manchester United's Roy Keane four times, after Elleray retired, in 2003, Keane sent him a letter wishing him well and a signed jersey. In 1999, Elleray received death threats from Manchester United supporters after Liverpool made a comeback which could have prevented their team winning the title. He'd awarded Liverpool a dubious penalty and then sent Denis Irwin off for attempting a pass because the player ostensibly had not seen the official's flag. Liverpool equalized the game to 2–2. Martin Edwards, United's chairman, suggested that a winners' medal be made for Elleray should Arsenal win the league. The result however did not impact United's pole position, or their winning the title that season, with Arsenal losing at Leeds a few days later. In 2002, he gave then 17 year old Wayne Rooney his first ever red card. The same year, Elleray was voted onto the FA Council as representative of independent schools. He retired from refereeing at the end of the 2002–03 season. His last match was Newcastle United's 1–0 win over Birmingham on 3 May 2003, during which he sent off Blues defender Matthew Upson. In 2003, Premier League referee Jeff Winter wrote that Elleray, who was at the forefront of English and world refereeing for well over a decade, gained the reputation of being "very strict" on the field but "the respect he has from the players shows that his approach has been fair, firm and consistent," and cited Elleray as "an example" to referees.