Кіріспе

3 Барух немесе Барухтың грек апокалипсисі – Рим империясының 70 жылы Иерусалимді басып алғаннан бастап, біздің заманымыздың үшінші ғасырына дейін жазылған көрерлік, псевдоэпиграфикалық мәтін. Ғалымдар оның еврей немесе христиан авторлығы туралы келіспейді, сондай-ақ осы дәуірде нақты ажырату мүмкіндігі бар ма деген мәселеде де пікір таласы бар. Бұл – Еремияның хатшысы, б.з.д. 6 ғасырда өмір сүрген Барух бен Нерияға жатқызылатын псевдоэпиграфтардың бірі және еврейлердің де, христиандардың да библейлік канонына кірмейді. Ол грек қолжазбаларының кейбіреулерінде, сондай-ақ көне шіркеу славян тіліндегі бірнеше нұсқада сақталған.

Мазмұны

2 Варух сияқты, бұл грек Варух апокалипсисі Иерусалимнің Небухаданасардың б.з.д. 587 жылы шабуыл жасағаннан кейінгі жағдайын сипаттайды және ғибадатхана жоқ болған кезде яһуди діні қалай сақталуы мүмкін екенін талқылайды. Бұл талқылау Барух бен Нерияға берілген мистикалық көріс ретінде ұсынылады. 2 Варух сияқты, 3 Варух та ғибадатхананың көкте сақталғанын, толыққанды жұмыс істеп тұрғанын және періштелердің қызметінде екенін көрсетеді; демек, ғибадатхананы жерде қайта құрудың қажеті жоқ. Бұл үшінші Варух кітабы Құдай неге жақсы адамдардың қасірет көруіне рұқсат етеді деген сұраққа жауап береді, оған жауап ретінде күнәкарлар мен ізгілердің лайықты жазаларын көретін өмірден кейінгі көрініс ұсынылады. Ол "Құдайға қарсы күрес мұнарасын" (мүмкін, Бабыл мұнарасын) салғандардың жазалануына куә болады; теңізден су ішетін Аид есімді жыланға; және басқа да осындай кереметтерге куә болады, ақыры бесінші аспандағы құлыпталған қақпамен тоқтатылады, оны ашуға тек бас періште Михаил ғана қабілетті. "Күрес мұнарасын" салғандар демондық сипаттамамен суреттеледі – ірі қараның жүзі, қойдың мүйізі және ешкінің аяқтарымен; оларды салуға бұйрық бергендер жеке аспанда мәңгілікке жазаланады, олар ит, аю немесе маймыл түрінде қайта туылады. Барух сондай-ақ жерді күн сәулесінен қорғайтын алып, жалғыз құс ретінде бейнеленген фениксті көреді.

Шығу тегі

Ли мәтіннің бастапқыда семит түбіне жататын біреу грек тілінде жазғанын айтады. Басқа ғалымдар Ескі шіркеу славян нұсқаларында грек мәтініне тән христиандық лебіздердің болмауына мән береді және қазіргі грек мәтіні христиандық дәуірде қайта жазылған деген қорытындыға келеді.