Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эквипотенциалдық – нейропсихология және мінез-құлықтағы психологиялық теория. Карл Спенсер Лэшли эквипотенциалдықты "Функциялық мидың кез келген сақталған бөлігінің [басқа бөліктерінің] жойылған кезде жоғалған [есте сақтау] функцияларын атқару қабілеті" деп анықтады. Яғни, ми зақымдалған бөлігінің орнын басқа аймақтармен толтыра алады. Эквипотенциалдық Лэшли ұсынған тағы бір түсінік – массалық әрекет заңымен байланысты. Массалық әрекет заңына сәйкес, мидың кез келген күрделі функциясының тиімділігі мидың жалпы зақымдану деңгейіне пропорционалды түрде төмендейді, бірақ мидың нақты бір аймағының зақымдануына пропорционалды емес. Бұл контексте, миымызды пайдаланғанда біз ми қабығын меңзейміз.
Equipotentiality refers to a psychological theory in both neuropsychology and behaviorism. Karl Spencer Lashley defined equipotentiality as "The apparent capacity of any intact part of a functional brain to carry out the [memory] functions which are lost by the destruction of [other parts]". In other words, the brain can co opt other areas to take over the role of the damaged part. Equipotentiality is subject to the other term Lashley coined, the law of mass action. The law of mass action says that the efficiency of any complex function of the brain is reduced proportionately to how much damage the brain as a whole has sustained, but not to the damage of any particular area of the brain. In this context when we use our brains we are referring to the cortex.
Тарихи контекст
1800 жылдары мидың жұмысын қалай атқаратыны туралы локализациялық теориялар басым болды. Сол кездегі бихевиоризм болса, үйренген жауаптар – ми қабығындағы нақты байланыстардың тізбегі деп санады. Лэшли осы байланыстарды мидың бір бөлігінде табуға болады деп таластады және оқу қабілеті қай жерде шоғырланғанын жүйелі түрде зерттеді.
In the 1800s brain localization theories were the popular theories on how the brain functioned. Behaviorism at the time would also say that learned responses were series of specific connections in the cerebral cortex. Lashley argued that one would then be able to locate these connections in part of the brain and he systematically looked for where learning was localized.
Тәжірибелер
Генетика бойынша докторлық диссертациясын қорғап жүрген кезінде Лэшли ми тіндерін және локализация идеясын зерттеуге кірісті. Эквипотенциалдық идеясын пайдалана отырып, мидың белгілі бір бөлігі зақымданған адамның ми зақымдануы салдарынан жоғалтқан әрекеттерін қайта үйренуін түсіндіруге болады. Мидың бастапқыда осы функцияны атқарған бөлігі зақымдалып, қолдануға жарамсыз болғандықтан, ми өтемендеме жасайды және осы ақпаратты мидың басқа бөліктерінде кодтай алады. Лэшлидің эквипотенциалдық және массалық әрекет заңы туралы идеялары арқылы, мидың тұтас бірлік ретінде жұмыс істейтінін және мидың жалпы зақымдануы оның жалпы жұмыс істеуіне әсер ететінін айтады. Бұл локализация теорияларына қарсы келеді, себебі олар мидың белгілі бір аймақтарда ғана жұмыс істейтінін және мидың кез келген міндетті орындау қабілеті тек сол аймақтағы зақымдануға байланысты екенін, ал басқа аймақтағы зақымдану міндетке әсер етпеуі керек дейді. Дегенмен, эквипотенциалдық және массалық әрекет заңы локализацияның жоқ екенін білдірмейді. Екіншіден, зерттеушілер оның зерттеулерін қайталап, мидың қай бөліктері бірігіп жұмыс істейтінін зерттеуді бастады. Олар сондай-ақ адамдардың миының зақымдалған бөліктерімен байланысты болатын кемшіліктерді зерттеуге кірісті, олардың арасында байланыс бар ма, жоқ па, соны анықтауға тырысты. Лэшли адам және жануарлар мінез-құлқына қатысты білімімізге сын көзбен қарауды ұсынған пионер болды. Алцгеймер ауруында жасушалық байланыс бірте-бірте нашарлайды және Лэшлидің психология, нейропсихология және биология салаларына қосқан үлесі осы және көптеген басқа да аурулар мен бұзылыстарды түсінуге көмектесті.
While working on his PhD in genetics, Lashley began a number of tests on brain tissue and the idea of localization. Using the idea of equipotentiality we can explain how someone who's received damage to a specific part of their brain can relearn how to perform actions that were lost due to brain damage. Since the area of the brain that was originally performing this function is damaged and unusable, the brain compensates and can code that information in other parts of the brain. Through Lashley's ideas of equipotentiality and the law of mass action, he is saying that the brain is functioning as a whole unit and that overall damage to the brain affects its overall functioning. This starts to go against localization theories which would say that the brain is only functioning in specific regions and the brain's ability to perform at any given task is only affected by the overall damage to that area of the brain and damage to an unrelated area shouldn't affect the task. However, equipotentiality and the law of mass action don't mean that there is no localization. Second, researchers began to copy his studies and also started to investigate what parts of the brain work together. They also began studying deficits people may have along with parts of their brain that may be damaged to see if there is a correlation between them. Lashley was also a pioneer in challenging the way we think about human and animal behavior in terms of our biology. Cell to cell communication slowly degrades in Alzheimer's disease and Lashley's contributions to psychology, neuropsychology and biology have helped with the understanding of this and many other diseases and disorders.
Лэшлидің ықпалындағы адамдар
Карл Лэшли Дональд Хеббпен бірге Йеркс зертханасында жұмыс істеді; бұл зертхана маймылдарды пайдаланып түрлі психологиялық концепцияларды зерттеді. Лэшли Роджер Сперриге де ықпал етті.
Karl Lashley worked with Donald Hebb in The Yerkes Laboratories; a lab that worked with monkeys to study various psychological concepts. Another man that Lashley influenced was Roger Sperry.