Кіріспе

Британдық Антарктика зерттеушісі (1880–1962)

Сэр Джеймсон Бойд Адамс (6 наурыз 1880 – 30 сәуір 1962) – британдық Антарктика зерттеушісі және Корольдік Әскери-теңіз резервінің офицері. Ол Эрнест Шеклтон басқарған «Нимрод» экспедициясына қатысты, бұл Оңтүстік полюске жетуге жасалған алғашқы, сәтті болмаған әрекет болды.

Өмірбаян

Линкольншир графтығының Риппингейл қаласында туған, дәрігердің ұлы және Үндістан теңіз флотының капитанының немересі, ол 13 жасында сауда флотына қашу арқылы қосылды. 1902 жылы Корольдік теңіз резервінде кіші лейтенант болып, лейтенант шеніне жеткен соң, желкенді кемеде шебер мариншінің сертификатын алған соңғылардың бірі болды. Алайда, ол үміткер мансабынан бас тартып, Эрнест Шеклтонның «Нимрод» экспедициясында екінші командир болып қызмет етті. Экспедиция толық сәтсіздікке ұшырағанына қарамастан, ол алғаш рет Полярлық платоға жеткен төрт адамның бірі болды, осылайша Оңтүстік полюске жол ашты. 1909 жылдың 9 қаңтарында олар Оңтүстік полюстен 97 миль (156 км) қашықтықтағы ең оңтүстік нүктеге жетті, бірақ ашаршылықтың алдында кері қайтуға мәжбүр болды. 1909 жылы Антарктикадан оралғаннан кейін мемлекеттік қызметке кіріп, бір жылдан соң Жұмыспен қамту биржаларының Солтүстік-Шығыс бөлімінің басшысы болып тағайындалды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда теңіз күштеріне қайта шақырылып, Дувр патрулін басқарған адмирал Худың штаб лейтенанты болды. Содан кейін, Орудиелер министрлігінде ерекше жұмыс істегеннен кейін, Фландрияға теңіздік қоршау артиллериялық батареясын басқару үшін жіберілді. 1917 жылы бас жарақатының салдарынан елге қайта оралды және қызметі үшін «Еңбегі үшін» орденімен және «Круа-де-Гер» орденімен марапатталды. Соғыстан кейін ол Еңбек министрлігіне Солтүстік-Шығыс бөлімінің контролері болып оралды, ал бос уақытында балалар клубтарына көмектесуге көп көңіл бөлді. 1928 жылы Британ империясы орденінің командирі атанды. 1935 жылы қызметтен шығып, жастарға арналған король Георгтың мерейтойлық қорының хатшысы болды. Екінші дүниежүзілік соғыстағы ерекше қызметінен басқа, ол осы лауазымда қалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1942 жылдың мамырында капитан шенімен Гибралтарға жіберілді, ол контрабанданы бақылау қызметінің басшысы болып, 1944 жылы командир шенімен Гибралтардан кетті. 1948 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін жастарға арналған король Георгтың мерейтойлық қорымен жұмысын жалғастырды, содан кейін Корольдік Виктория орденінің рыцары атанды. Ол Пратттың үстінде тұрды және 1962 жылы қайтыс болғанға дейін король Эдуард VII офицерлер ауруханасының құрметті хатшысы болып жұмыс істеді.

Қасиет және мұра

Ол қоғамда сөйлегенде, кейде өте тікелей тіл қолданып, шектеусіз болып, конвенциялар оның ойын айтуына кедерес бола қоймады. Ол жүк тасушылардан бастап патша отбасына дейін барлық адамдармен өзін жай ғана "Жоқсы" деп таныстыруды қалаған. 2008 жылдың қарашасында, Нимрод экспедициясы басталғанына 100 жыл толуына орай, "Жоқсының" шөберелерінің бірі Генри Адамс, Шаклтонның жүз жылдық экспедициясының тағы екі мүшесімен бірге Шаклтон үйінен Оңтүстік полюске дейін жаяу жолға шықты, барлық жабдықтарын өздері тасып, ешқандай көмек алмай. 2009 жылдың қаңтар айында "Жоқсының" тағы бір шөбересі Дэвид Корнелл, отбасының аяқталмаған ісін аяқтау үшін, ең оңтүстік нүктеге экспедицияға қосылып, соңғы 97 мильді (156 км) басып өтті.