Кіріспе
Жұлдызтанудың жүз нақыл сөзі Centiloquium (= "жүз нақыл сөз"), сонымен қатар Птолемейдің Centiloquium деп аталады, – астрология және астрологиялық ережелер туралы жүз афоризмнен тұратын жинақ. Бұл туралы алғаш рет христиандық күнтізбе бойынша 10-шы ғасырдың басында жазылған, оған мысырлық математик Ахмад ибн Юсуф әл-Мисри түсіндірме жазған (кейде оны кейінірек осы атты иеленген Али ибн Ридван ибн Али ибн Джафар әл-Мисримен, немесе латын тілінде "Хали ибн Родоанмен" шатастырады, ол бір ғасырдан кейін өмір сүрген және Птолемейдің "Төрт кітабына" түсіндірме жазған).
The Centiloquium (= "one hundred sayings"), also called Ptolemy's Centiloquium, is a collection of one hundred aphorisms about astrology and astrological rules. It is first recorded at the start of the tenth century CE, when a commentary was written on it by the Egyptian mathematician Ahmad ibn Yusuf al Misri (later sometimes confounded with his namesake Ali ibn Ridwan ibn Ali ibn Ja'far al Misri, or in Latin "Haly ibn Rodoan", who lived a century later and wrote a commentary on Ptolemy's Tetrabiblios).
Табысы мен авторлығы
Centiloquium классикалық астроном Птолемейдің астрологиялық трактаты Tetrabiblos ("Төрт кітап") сияқты Сирусқа арналған арнаумен басталады. Птолемейдің еңбегі орта ғасырлардағы араб, еврей және латын ғалымдары тарапынан автор ретінде қабылданып, кеңінен қолданылып, цитаталар келтірілді. Араб тілінде ол Kitab al Tamara ("Жемістің кітабы") деп белгілі болды, бұл атау грек тіліндегі "жеміс" мағынасын білдіретін [[Karpos]] сөзінің аудармасы деп саналады. Кітаптағы афоризмдер бұрынғы трактаттың жемісі немесе қорытындысы ретінде қарастырылды. Ол кем дегенде төрт рет латын тіліне аударылды, онда ол Liber Fructus деп те аталды, соның ішінде 1136 жылы Толедода Иоанн Севильский және 1138 жылы Барселонада Тиволи Плато (1493 жылы Венецияда басылды) аударған. Еврей тіліне Тиволидің әріптесі Абрахам бар Хия сол кезде, ал 1314 жылы Калонимус бен Калонимус Sefer ha Peri ("Жемістің кітабы") немесе Sefer ha Ilan ("Ағаштың кітабы") деп аударды. Авторлық мәселесіне қарамастан, бұл мәтін "астрология тарихындағы ең ықпалды мәтіндердің бірі" деп сипатталған. Мысалы, 15 ғасырда Болонья университетінің медицина студенттері үшін оқулық ретінде пайдаланылды. Дегенмен, тіпті кітапқа жазылған алғашқы түсіндірмелерде де Centiloquium мен Tetrabiblos арасындағы мазмұндағы айқын айырмашылықтар көрсетілген: мысалы, Centiloquium алдағы жоспарлар мен оқиғалар туралы астрологиялық сұрақтарды қою, яғни "Сұрақтарды" зерттеуге көп көңіл бөледі, бұл мәселе бұрынғы еңбекте мүлдем талқыланбаған. 1550 жылдары итальяндық ғалым Кардано бұл айырмашылықты ескеріп, кітапты Птолемейге жатпайтын псевдоэпиграфиялық туынды деп мәлімдеді. Бұл пікір келесі ғасырларда да сақталды. Мысалы, 63-ші афоризмде Юпитер мен Сатурнның қосылуының маңызы талқыланады; бірақ бұл гректерге белгісіз, араб астрологтары дамытқан ілім.
Гермес Трисмегисттің сантилоквийі
Латын тілінде жазылған мәтін, он жүзге жуық тұжырымды қамтиды, тағы да герметизм емес, астрология туралы, 1258 және 1266 жылдар аралығында Мессиналық Стефан Сицилия королі Манфред үшін әртүрлі араб көздерінен немесе белгісіз араб түпнұсқасынан құрастырылған.
Бетхемнің сантилоквиі
Мұхаммед ибн Жәбір әл-Баттаниге (шамамен 858–929 жж.) жатқызылған жүз астрологиялық тұжырым, ол Альбатегний деп те, астрологияда Бетем деп те белгілі. Бұл мәтін көптеген қолжазбаларда «De consuetudinibus» («Әдет-ғұрыптар бойынша») деп кездеседі және Ыбырайым ибн Езраға (1089–1164 жж.) жатқызылады.