Кіріспе

Қатты механикада, конструкциялық инженерияда және кеме жасауда, тоқалдау және иілу – жүктеме түсірілген кезде арқалық немесе ұқсас ұзын нысанның деформацияланатын пішінін сипаттайды. Тоқалдау ортасы жоғары қарай иілген арқалықты, ал иілу – ортасы төмен қарай иілген арқалықты білдіреді.

Динамикалық кернеу

Хоггинг – кеме корпусының немесе кілінің ортасының жоғары қарай иілуіне себеп болатын кернеу. Сағылу – кеме екі толқынның төңірегінде орналасқанда және толқынның ұзындығы кеменің ұзындығымен сәйкес келгенде кеме корпусының немесе кілінің батырылуы. Бұл кеменің ортаңғы бөлігінің сәл төмен қарай иілуіне алып келеді, ал иілудің деңгейіне байланысты корпус жарылып немесе сынуы мүмкін. 2002 жылдың 19 қарашасында Испания жағалауында "Престиж" кемесінің афеті сағылу немесе динамикалық хоггинг салдарынан болған болуы мүмкін. 2013 жылы Йемен жағалауында жоғалған "MOL Comfort" контейнерлік кемесінің апаты хоггингке байланысты деп есептелді. Содан кейін болған сот процестерінде кеме құрылысшысы жобалаудағы қателерге кінәланды.

Уақытпен байланысты стресс

Хоггинг немесе "хог" деп кеменің корпусының, әсіресе ағаштан жасалған кемелерде, уақыт өте келе кеменің ортаңғы бөлігінің мұрын және кордан көбірек жүзуге қабілетті болуынан пайда болатын жартылай тұрақты иілуі айтылады. 1992 жылғы жөндеудің басында Constitution кемесінде 33 см-ден астам "хог" болған. Құрғақ доктағы кіл блоктары осы қисықтықты қолдау үшін арнайы орнатылды. Құрғақ докта өткен үш жыл ішінде ортаңғы кіл блоктары біртіндеп қысқартылды, бұл иілудің түзелуіне мүмкіндік берді. Бұрынғы жөндеу кезінде алынып тасталған, алғашқы жобасында хоггингке қарсы тұру үшін көзделген диагональдық тіреулер қайта орнатылды. Constellation кемесі, шамамен осы өлшемде, 1990-шы жылдардың ортасында жөндеуден өтуге дейін 91 см "хог" көрсеткен.

Жүкті тиеу

Жүкті тиеу және түсіру кезінде кемелер жүктің бортындағы әртүрлі жүк қоймалары мен бактардағы салмақтың таралуына байланысты иіледі (жоғары көтеріледі немесе төмен түседі). Кемеге тиеуге болатын жүктің ең көп мөлшері көбінесе оның Плимсолл сызығы су астында ма, жоқ па, соған байланысты болады. Сондықтан, кеменің төмен қарай иілуі оның тиімді жүк көлемін азайтуы мүмкін – әсіресе оның жүк сызығы иілу салдарынан мерзімінен бұрын жеткен жағдайда. Бұл жүк есептеу кезінде "3/4 орташа су сызығы" деп аталатын әдіс қолданылу арқылы ескеріледі. Бұл әдіс Симпсонның бірінші қағидасынан тікелей туындаған "екіден үш бөлігіне орташа түзету" деп те аталады.

Құрылыс балкалары

Құрылыс жұмыстарында қабырғалардың көтеріңкіреуі "дефлекция" деп аталады. Дефлекцияның мөлшері қабырғаның беріктігіне, тіреулер арасындағы қашықтыққа және оған түсетін жүктемеге байланысты өзгереді. Ескі үйлерде қабырғалардың көтеріңкіреуі жиі кездесетін мәселе.