Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық хирург және орган трансплантациясының пионері (1930–2024)
British surgeon and pioneer in organ transplantation (1930–2024)
Сэр Рой Йорк Калн (30 желтоқсан 1930 – 6 қаңтар 2024) – британдық хирург және орган трансплантациясының пионері. Ол 1968 жылы Еуропада алғашқы бауыр трансплантациясы операциясын, 1987 жылы әлемдегі алғашқы бауыр, жүрек және өкпе трансплантациясын, 1992 жылы Ұлыбританиядағы алғашқы ішек трансплантациясын және 1994 жылы асқазан, ішек, ұйқы безі, бауыр және бүйрек кластерін сәтті трансплантациялауды жүзеге асырған команданың мүшесі болды. 1960 жылы Калн 6-меркаптопурин (6 МП) иттің трансплантацияланған бүйрегінің өмір сүру ұзақтығын ұзартатынын көрсетті, ал кейіннен азатиоприннің тиімдірек екенін дәлелдеді. 1960 жылдардың ортасында ол хирургиялық техникалар мен орган қабылдамау мәселелерін шешу үшін жұмыс істеді. 1970 жылдардың соңында ол иммунодепрессант циклоспорин А-мен тәжірибе жүргізе бастады, ол кейіннен орган қабылдамаудың алдын алу үшін тұрақты қолданысқа енгізілді. Калн 1974 жылы Корольдік қоғамға сайланды және 1988 жылы Эдинбург университетінің терапия саласындағы Камерон сыйлығымен марапатталды. 1984 жылы Листер медалімен және екі жылдан кейін рыцарь атағымен құрметтелді. 1990 жылы ол Корольдік медицина қоғамынан Эллисон Клифф медалін алды. 2012 жылы Томас Старцлмен бірге Ласкер-ДеБейки клиникалық медициналық зерттеу сыйлығын бөлісті.
Sir Roy Yorke Calne (30 December 1930 – 6 January 2024) was a British surgeon and pioneer in organ transplantation. He was part of the team that performed the first liver transplantation operation in Europe in 1968, the world's first liver, heart and lung transplantation in 1987, the first intestinal transplant in the UK in 1992 and the first successful combined stomach, intestine, pancreas, liver and kidney cluster transplantation in 1994. In 1960, Calne showed that 6 mercaptopurine (6 MP) could prolong the survival of a transplanted kidney in a dog, and later showed that azathioprine was more effective. Through the mid 1960s, he worked to develop solutions in surgical techniques and organ rejection. In the late 1970s, he began to experiment with the immunosuppressant ciclosporin A, which was then introduced into regular use to prevent organ rejection. Calne was elected to the Royal Society in 1974, and was awarded the 1988 Cameron Prize for Therapeutics of the University of Edinburgh. He was awarded the 1984 Lister Medal, and knighted two years later. In 1990, he received the Ellison Cliffe Medal from the Royal Society of Medicine. In 2012, he shared a Lasker DeBakey Clinical Medical Research Award with Thomas Starzl.
Ерте өмір және білім
Рой Калн 1930 жылдың 30 желтоқсанында Суррей штатының Ричмонд қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Жозеф – автомобиль инженері, ал анасы Айлин (қызметтес аты Губбай). Екі ұлының үлкені, оның інісі Дональд кейін Канадада невролог болды. Ол екі рет Шропширдің Лудлоу қаласына эвакуацияланды. Әскери міндетін өтеу үшін 1953-1955 жылдар аралығында Корольдік армияның медициналық корпусында, Гуркхалар жасағында қызмет етті. Тышқанның бүйрегін ауыстыру әрекеттері сәтті болмағаннан кейін, ол Джим Демпстердің иттердегі тәжірибелерін қайталады және радиацияның өлімге әкелетін дозаларында бүйректердің тірі қалмауы туралы оның қорытындыларын растады. Бұл препараттардың кез келгені адамдарда қолданылғанда, тірі қалу көрсеткіштері төмен болды, ал 1963 жылға қарай Калн трансплантацияның сәтті болуына күмән келтірді. 1960 жылдардың ортасында ол хирургиялық техниканы жетілдіру және мүшелерді қабылдамау мәселелерін шешу үшін жұмыс істеді. 1968 жылы Калн Еуропада алғашқы бауыр трансплантациясын жасады. 1978 жылға қарай ол трансплантация операцияларында мүшелерді қабылдамауды болдырмау үшін қолданыла бастады.
Roy Calne was born in Richmond, Surrey on 30 December 1930, to Joseph, a car engineer, and his wife Eileen (née Gubbay). The elder of two sons, his younger brother Donald later became a neurologist in Canada. Twice, he was evacuated to Ludlow, Shropshire. For his national service, he served in the Royal Army Medical Corps between 1953 and 1955, being stationed with the Gurkhas. After unsuccessful attempts at rat kidney grafts, he repeated the dog experiments of Jim Dempster and confirmed his findings of unsuccessful survival of kidneys with lethal doses of radiation. When either of these drugs were used in humans, survival rates remained low, and by 1963, Calne doubted successful transplantation. Through the mid 1960s, he worked to develop solutions in surgical techniques and organ rejection. Calne then performed the first liver transplantation operation in Europe in 1968. By 1978, it was it was being used to prevent organ rejection in transplant operations.
Кейінгі мансап
Калн 1987 жылы Джон Уолворкпен бірге әлемдегі алғашқы бауыр, жүрек және өкпе трансплантациясын, 1992 жылы Ұлыбританиядағы алғашқы ішек трансплантациясын және 1994 жылы асқазан, ішек, ұйқы безі, бауыр және бүйрек кластерлік трансплантациясының алғашқы табысты операциясын жүргізді. 1995 жылы ол ксенотрансплантация "жақын арада жүзеге асады, бірақ бұл өте ұзаққа созылуы мүмкін" деп мәлімдеді. Ол Корольдік қоғамның мүшесі және 1965-1998 жылдар аралығында Кембридж университетінде хирургия профессоры болды, онда ол бүйрек трансплантациясы бағдарламасын бастады. Ол Сингапурдың Ұлттық университетінде хирургияның Yeoh Ghim Seng арнайы профессоры болды. 1988 жылы ол шотланд суретшісі Джон Белланиге бауыр трансплантациясын жасады, ол әлі де жансақтау бөлімінде жатқанда өзін-өзі суретке түсіре бастады және ауруханада болған кезінде 60 сурет аяқтады. Беллани Калнеге сурет салу сабақтарын берді және екеуі дос болып, бір-бірінің портреттерін суреттеді. Оның Беллани портреттерінің бірі Корольдік академияда көрмеге қойылды. 1985 жылғы 21 мамырда Англияның Корольдік хирургтар колледжінде оқылған Листер лекциясы "Орган трансплантациясы: зертханадан клиникаға" деп аталады. Калн 1986 жылы туған күніне орай рыцарь атағын алды. 1990 жылы ол Корольдік медицина қоғамынан Эллисон Клифф медалін алды. 2012 жылы ол Томас Старцлмен бірге "бауыр трансплантациясын дамытқаны үшін" Ласкер ДеБейки клиникалық медициналық зерттеу сыйлығын бөлісті, бұл бауыр ауруының соңғы сатысындағы мыңдаған науқастың қалыпты өмірін қалпына келтірді. Ол 2014 жылы Ұлыбританияның мақтанышы сыйлығына ие болды және Кембридж университетінің теннис клубының құрметті вице-президенті болды.
Calne performed the world's first liver, heart and lung transplantation with John Wallwork in 1987, the first intestinal transplant in the UK in 1992 and the first successful combined stomach, intestine, pancreas, liver and kidney cluster transplantion in 1994. In 1995, he stated that xenotransplantation "is just around the corner, but it may be a very long corner." Calne was a Fellow of the Royal Society and was Professor of Surgery at Cambridge University between 1965 and 1998 where he initiated the kidney transplant programme. He was the Yeoh Ghim Seng Visiting Professor of Surgery at the National University of Singapore. In 1988 he performed a liver transplant on the Scottish painter John Bellany, who began to paint self portraits while still in intensive care and had completed 60 during his hospital stay. Bellany gave Calne painting lessons and the two became friends, painting portraits of each other. One of his portraits of Bellany was exhibited by the Royal Academy. The corresponding Lister Oration, given at the Royal College of Surgeons of England on 21 May 1985, is titled "Organ transplantation: from laboratory to clinic". Calne was knighted in the 1986 Birthday Honours. In 1990, he received the Ellison Cliffe Medal from the Royal Society of Medicine. In 2012, he shared a Lasker DeBakey Clinical Medical Research Award with Thomas Starzl "for the development of liver transplantation, which has restored normal life to thousands of patients with end stage liver disease". He was awarded a Pride of Britain Award in 2014. and he was an Honorary Vice President of the Cambridge University Lawn Tennis Club.
Жеке
1956 жылы Кэлн Патриция Уиланға, медбикеге үйленді және олардың алты баласы болды: төртеуі қыз, екеуі ұл.
In 1956, Calne married Patricia Whelan, a nurse, and they had six children; four daughters and two sons.