Кіріспе

Польшада туған экономист (1902–1985)

Пол Нарциз Розенштейн Родан (1902–1985) – еврей тегінен шыққан, Краковта туған экономист. Ол Венада Ханс Майердің (экономист) австриялық дәстүрінде білім алған. Оның экономикаға алғашқы үлесі таза экономикалық теория саласында болды – шекті пайдалылық, толықтырушылық, қажеттіліктердің иерархиялық құрылымдары және Австрия мектебінің мәселесі – уақыт. Розенштейн Родан 1930 жылы Ұлыбританияға эмиграциялап, Лондон университетінің колледжінде, содан кейін 1947 жылға дейін Лондон экономика мектебінде оқытты. Одан кейін ол Дүниежүзілік банкке, сосын MIT-ге ауысты, онда 1953-1968 жылдары профессор болды. Ол 1943 жылғы «Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Еуропаның индустрияландыру проблемалары» мақаласының авторы – «Үлкен итермелеу моделі» теориясының бастауы. Онда ол ауыл шаруашылығында үлкен еңбек күші артық болған елдерде индустрияландыруға жоспарланған, ірі масштабты инвестициялық бағдарламаларды жүзеге асыруды ұсынды, осы арқылы масштаб пен ауқымның экономиясы сияқты желілік эффекттерді пайдаланып, төменгі деңгейдегі тепе-теңдік «тұзағынан» шығуға болады деді. Осылайша ол 1928 жылғы «Өсімді табыс және экономикалық прогресс» мақаласында Аллын Янг көтерген тақырыпты дамытты, ал соңғысы Адам Смиттің 1776 жылы қалыптасқан ойын кеңейтті. Халықаралық әлеуметтік зерттеулер институты (ISS) 1962 жылы Пол Розенштейн Роданға өз құрметті стипендиясын табыс етті. Оның әпкесі – поляк суретшісі және ақыны Эрна Розенштейн. Оның ойлап тапқан сценарийі – 20 000 жұмысшысы бар аяқ киім фабрикасы танымал көркем әдебиетші Дуглас Адамс тарапынан «Галактикадағы ең жаман орын» Frogstar World B-ге айналдырылған сияқты.

Шығармалары

"Grenznutzen", Handworterbuch der Staatswissenschaften v 4 (1927), 1190–223-беттер. "Математикалық теориядағы уақыт факторы экономикалық теңгерім", Zeitschrift für Nationalökonomie v1 (1929) #1, 129–42-беттер. "Комплементарлық: Таза экономикалық теория прогресінің үш кезеңінің біріншісі", La Riforma Sociale (1933). "Экономикалық теорияда уақыттың ролі", Economica N. S., v 1 (1934) #1. "Ақша және баға теориясын үйлестіру", Economica v3 (1936), 257–80-беттер. "Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Еуропаның индустрияландыру мәселелері", Economic Journal v 53, No. 210/211, (1943), 202–11-беттер. "Экономикалық жағынан артта қалған аймақтардың халықаралық дамуы", International Affairs v 20 (1944) #2 (сәуір), 157–65-беттер. "Ауыл шаруашылығындағы жасырын және ашық жұмыссыздық" (1956). "Ұлы итерация теориясы туралы ескертулер", Ekonomista #2 (1959). "Дамып келе жатқан елдерге халықаралық көмек", Review of Economic Statistics v 43 (1961). "Ұлы итерация теориясы туралы жазбалар", Ellis, редактор, Латын Америкасының экономикалық дамуы (1961). "Ұлттық даму күшін бағалау критерийлері", Journal of Development Planning v 1 (1969). Жаңа халықаралық экономикалық тәртіп (1981).