Кіріспе

Ұлы сарай мозаикалары мұражайы (Büyük Saray Mozaikleri Müzesi) Түркияның Стамбул қаласында, Сұлтанхамет алаңының жанындағы Ариста базарында орналасқан. Мұражайда Константинополь Ұлы сарайының қазбаларынан табылған Византия кезеңінің мозаикалары қойылған.

Тарих

Мұражайда Византия императоры Юстиниан I (527-565) билік құрған кезеңде жасалған, бірақ Геркулий билігі тұсында да пайда болған болуы мүмкін мозаикалар орналасқан. Оны 1935-1938 және 1951-1954 жылдары Сұлтан Ахмет алаңындағы Ариста базарындағы ауқымды қазба жұмыстары кезінде Шотландиядағы Сент-Эндрюс университетінің британдық археологтары тапқан. Бұл аймақ Ұлы сарайдың оңтүстік-батыс бөлігінің бір бөлігі болды, ал қазба жұмыстары барысында 1872 м² аумақты құрайтын, мозаикамен толығымен безендірілген үлкен перистильді аула табылды. Осы кезде Австрия ғылым академиясы, профессор доктор Вернер Йобсттың басшылығымен, атақты сарай мозаикасын зерттеу және сақтау жұмыстарын, сондай-ақ Түркиядағы ескерткіштер мен мұражайлар бас дирекциясымен бірлескен жоба аясында қосымша археологиялық зерттеулерді (1983-1997) жүргізуді қолға алды. Мозаикалардың тақырыбы Дионис шеруінен (слон мен құмыра ұстаған әйел) бастап, адам және жануарлар арасындағы көптеген шайқас көріністеріне дейін қамтиды. Олардың арасында арыстан, бүркіт, жылан және гриффиннің түрлі нұсқалары да бейнеленген. Мұражай 2023 жылдың шілдесінде қайта жаңарту жұмыстары үшін жабылды. 2024 жылдың ақпанына қарай мұражай әлі де жабық және қайта ашылу күні хабарланбады.