Марио Сирони: Итальян суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Италиялық суретші Марио Сирони (12 мамыр 1885 – 13 тамыз 1961) – суретші, мүсінші, иллюстратор және дизайнер ретінде жұмыс істеген итальяндық модернист суретші. Оның көбінесе мұңды суреттері зор, қимылсыз формалармен ерекшеленеді.

Өмірбаян

Ол Сардиния аралындағы Сассари қаласында дүниеге келген. Әкесі инженер, ал анасының әкесі – сәулетші және мүсінші Игнацио Вилла болды. Сирони балалық шағын Римде өткізді. Рим университетінде инженерлік мамандыққа оқуға түсті, бірақ 1903 жылы нервтік ауруға шалдыққаннан кейін оқуын тастады. Бұл – өмірі бойы қайталап тұрған көптеген ауыр депрессиялардың бірі еді. Содан кейін ол сурет салуды оқып, Римдегі Accademia di Belle Arti-дің Scuola Libera del Nudo мектебіне қабылданды. Сол жерде ол «бірінші нағыз ұстазы» болған Джакомо Балламен танысты. Сирони 1905 жылы Миланға оралды, ал 1906 жылы Парижге сапарлады. Достары Джинно Северини мен Умберто Боччони сияқты, ол Балланың жетекшілігімен дивизионизм стилінде сурет салуды бастады. Сиронидің осы кезеңдегі туындыларына автопортреттер мен отбасы мүшелерінің портреттері жатады. Соғыстан кейін ол футуризмнен бас тартып, массивті, қозғалмайтын формаларға баса назар аударатын стильді дамытты. 1919 жылғы «Лампада» (Пинакотека ди Брера, Милан) суретінде манекендер кейіпкерлердің орнына қойылған, дәл осылай Джорджо де Кирико мен Карло Карраның метафизикалық суреттерінде де кездеседі. 1922 жылы Сирони Novecento Italiano қозғалысын құрушылардың бірі болды, ол соғыстан кейінгі кезеңдегі еуропалық өнерде тәртіпке оралудың бір бөлігі еді. 1921–1923 жылдардағы «Венера» (Galleria Civica d'Arte Moderna, Турин) және «Жалғыздық» («Solitudine», 1925; Galleria Nazionale d'Arte Moderna, Рим) сияқты суреттері, геометриялық формаларымен, сол кезде Пикассоның жасаған туындыларындағы неоклассицизмге ұқсас. 1920 жылдардың соңында Сирони таулы пейзаждарда жалаңаш, шаруалар мен отбасылық топтардың монументальді суреттерін салған. Фабио Бенци бұл туындыларды «тарихи жүкпен салмақталған адамгершілік сезімімен және салтанатты экспрессионизмнің романдық рухымен ерекшеленеді» деп сипаттаған. Сиронидің ерте туындыларының таза формалары классицизмнің примитивтік түрімен алмастырылды, ал оның стилі көбірек кескіндемелі болды. Балықшылардың жұмысын немесе кафедегі ішімдік ішушілерді бейнелегенде ол Жорж Руо сияқты әдейі ұқыпсыз стильді қабылдады. 1930 жылдары мемлекет одан бірнеше ірі масштабты сәндік жұмыстарды тапсырды, мысалы 1935 жылғы «Италия өнер мен ғылым арасында» қабырғалық суреті, сондай-ақ ол 1932 жылы Фашистік революция көрмесіне де үлес қосты. Оның қатыгез монументальділігі итальян фашизмінің басым стилін білдірсе де, оның туындыларына оңшыл сыншылар ашық идеологиялық мазмұнның болмауы үшін шабуыл жасады. Фашизммен тығыз байланысты суретші ретінде Сиронинің беделі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін күрт төмендеді. Оқиғаларға ашуланып, ол 1943 жылы сурет салуға қайта оралды және салыстырмалы түрде оқшауланып жұмыс істеді. 1948 жылы қызы Россананың өзіне қол жұмсауынан кейін қоғамнан шеттеуі күшейді. Кейінгі жылдары салған суреттері кейде абстракцияға жақымдап, археологиялық фрагменттердің немесе қатар қойылған эскиздердің жиынтығындай көрінеді. Ол 1961 жылдың 13 тамызында Миланда қайтыс болғанға дейін жұмыс істеді.

He was born in Sassari, on the island of Sardinia. His father was an engineer; his maternal grandfather was the architect and sculptor Ignazio Villa. Sironi spent his childhood in Rome. He embarked on the study of engineering at the University of Rome but quit after a nervous breakdown in 1903, one of many severe depressions that would recur throughout his life. Thereafter he decided to study painting, and began attending the Scuola Libera del Nudo of the Accademia di Belle Arti di Roma. There he met Giacomo Balla, who became "his first real teacher". Sironi returned to Milan in 1905 before traveling to Paris in 1906. Like his friends Gino Severini and Umberto Boccioni, he began painting in a Divisionist style under the guidance of Balla. Sironi's works from this period include self portraits and portraits of his family. After the war, he abandoned Futurism and developed a style that emphasized massive, immobile forms. In paintings such as La Lampada of 1919 (Pinacoteca di Brera, Milan), mannequins substitute for figures, as in the metaphysical paintings of Giorgio de Chirico and Carlo Carrà. In 1922, Sironi was one of the founders of the Novecento Italiano movement, which was part of the return to order in European art during the post war period. Paintings such as Venere of 1921–1923 (Galleria Civica d'Arte Moderna, Turin) and Solitudine ("Solitude", 1925; Galleria Nazionale d'Arte Moderna, Rome), with their contained, geometric forms, bear some kinship to the Neoclassicism evident in works produced at the same time by Picasso. In the late 1920s, Sironi painted monumental figures of nudes, peasants, and family groupings in bare, mountainous landscapes. In these works—described by Fabio Benzi as "marked by a sense of humanity burdened with history [and] an almost Romanesque spirit of a solemn expressionism"—the pure forms of Sironi's earlier work were replaced by a primitivist form of classicism, and his style became more painterly. In paintings of fishermen at work or drinkers in cafés, he adopted a deliberately ungainly style similar to that of Georges Rouault. The state commissioned from him several large scale decorative works in the 1930s, such as the mural L'Italia fra le arti e le scienze (Italy Between the Arts and Sciences) of 1935, and he also contributed to the Exhibition of the Fascist Revolution in 1932. Although his esthetic of brutal monumentality represented the dominant style of Italian fascism, his work was attacked by right wing critics for its lack of overt ideological content. As an artist closely identified with Fascism, Sironi's reputation declined dramatically in the post World War II period. Embittered by the course of events, he had returned to easel painting in 1943, and worked in relative isolation. His withdrawal from society increased after the death of his daughter Rossana by suicide in 1948. The paintings of his later years sometimes approach abstraction, resembling assemblages of archaeological fragments, or juxtaposed sketches. He continued working until shortly before his death on August 13, 1961, in Milan.

Мұра

Өмірінің барысында Сирони халықаралық көрмелерге қатысты. 1930 жылдары АҚШ-та көрсетілген оның композицияларының ұяшықтық стилі WPA суретшілеріне әсер еткен болуы мүмкін. Сиронидің туындыларына деген қызығушылық 1980 жылдары қайта жанданды, оның жұмыстары ірі көрмелерде таныстырылды, әсіресе Жорж Помпиду орталығындағы "Реализмдер" (1981) және Лондондағы Корольдік өнер академиясындағы "ХХ ғасырдағы итальяндық өнер" (1989) көрмелерінде. Сиронидің туындыларын сақтайтын қоғамдық жинақтарға Феррарадағы Палаццо Массаридегі Galleria Civica d'Arte Moderna, Палаццо Санта Маргаритадағы Galleria Civica di Modena, Миландағы Civico Museo d'Arte Contemporanea, Миландағы Museo del Novecento, Миландағы Пинакотека ди Брера, Римдегі Galleria Comunale d'Arte Moderna, Триесттегі Revoltella мұражайы, Венециядағы Ca' Pesaro, Венециядағы Гуггенхайм жинағы, Берлиндегі Neue Nationalgalerie, Лондондағы Тейт галереясы, Париждегі Musée National d'Art Moderne, Ватикан мұражайлары және Цюрихтегі Kunsthaus кіреді.