Кіріспе

Итальян суретшісі (1871–1958)

Джакомо Балла (18 шілде 1871 – 1 наурыз 1958) – итальян суретшісі, өнер мұғалімі және ақын, футуризмнің маңызды жақтасы ретінде белгілі. Ол өз суреттерінде жарық, қозғалыс және жылдамдықты бейнеледі. Ол шығармаларында қозғалысты беруге ұмтылды, бірақ басқа көрнекті футуристерден өзгеше, машиналар мен зорлық-зомбылыққа қызығушылық танытпады, ал оның туындылары көңілділік пен елікпеуге бейім.

Өмірбаян

Джакомо Балла Италияның Пьемонт аймағындағы Турин қаласында дүниеге келген. Ол фотографтың ұлы болған және бала кезінде музыкамен шұғылданған. Тоғыз жасында әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол музыканы тастап, литографиялық баспаханада жұмыс істеуге кіріскен. 20 жасқа келгенде, бейнелеу өнеріне деген қызығушылығы соншалық деңгейге жеткендіктен, ол жергілікті академияларда сурет салуды оқуға шешім қабылдады, ал оның алғашқы туындылары бірнеше көрмелерде көрсетілді. Турин университетіндегі академиялық білімінен кейін Балла 1895 жылы Римге көшіп, онда Элиза Маркуччимен танысып, кейіннен үйленді. Бірнеше жыл бойы ол Римде иллюстратор, карикатурист және портрет суретшісі ретінде жұмыс істеді. 1899 жылы оның туындылары Венеция биенналесінде қойылды, ал келесі жылдары оның өнері Рим мен Венециядағы маңызды көрмелерде, сондай-ақ Мюнхен, Берлин және Дюссельдорф қалаларында, Париждің Salon d'Automne көрмесінде және Роттердамдағы галереяларда көрсетілді. 1902 жыл шамасында ол Умберто Боччони мен Джинно Севериниге дивизионизм техникасын үйреткен. Филиппо Томасо Маринеттидің ықпалымен Джакомо Балла фютуризм стилін қабылдап, жарық, қозғалыс және жылдамдық бейнесін жасады. Ол 1910 жылы «Футуристік манифестке» қол қойды. Оның жаңа стилінің ерекшелігі – «Қолында баулы иттің динамизмі» (1912) және 1914 жылғы «Абстрактты жылдамдық + дыбыс» (Velocità astratta + rumore) туындылары. 1914 жылы ол футуристік жиһазды, сондай-ақ «бейтарап емес» деп аталатын футуристік киімді жобалай бастады. Бұдан бөлек, Балла мүсінші ретінде де жұмыс істеді, 1915 жылы «Боччонидің жұдырығы» (Linee di forza del pugno di Boccioni) деп аталатын белгілі туындысын жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Балланың студиясы жас суретшілердің бас қосып отыратын орнына айналды. 1935 жылы ол Римнің Сан-Лука академиясының мүшесі болды. 1955 жылы Балла Кассельдегі documenta 1 көрмесіне қатысты. Ол 1958 жылдың 1 наурызында қайтыс болды.

Мұра

1987 жылы оның кейбір туындылары Германияның Кассель қаласында бес жыл сайын өткізілетін қазіргі және заманауи өнер көрмесі – «Документа-8» көрмесінде көрсетілді.