Польшаның Одер өзені бойындағы Ścinawa қаласының тарихы

Кіріспе

Ścinawa (Steinau an der Oder) – Польшаның Төменгі Силезия аймағындағы Одер өзенінің жағасында орналасқан қала және муниципалитет. Ścinawa теміржол станциясы – аймақ бойынша саяхат үшін маңызды қақпа, Вроцлав және Глогоу сияқты ірі қалалармен байланысқан. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, қаланың халқы 5 582 адамды құрайды. 1975-1998 жылдар аралығында Ścinawa Легница воеводтығының құрамында болды. Қазіргі таңда ол Төменгі Силезия воеводтығындағы Любин ауданының бөлігі және Гмина Ścinawa деп аталатын муниципалитеттің орталығы болып табылады.

Тарих

Ścinawa алғаш рет 1202 жылы, жаңа құрылған Тржебница аббаттығының иелігі ретінде, бөлінген Польшаның бір бөлігі болған кезде, Папа Иннокентий III-нің жарлығында тіркелген. Қала құқықтарын алғаш рет 1248 және 1259 жылдар аралығында Глогов герцогы Конрад I берген. Қаладағы Святого Иоанна шіркеуі 1209 жылы салынған. 1273 жылы Конрадтың ұлдары Глогов герцогтігін бөліскеннен кейін, Ścinawa Конрад II Көкжардың басқаруымен өз құқығындағы герцогтіктің астанасы болды. 1290 жылы Генрих III герцогтың басқаруымен Глогов герцогтігімен қайта біріктірілді. Оның ұлы Ян, 1317 жылдан бастап Ścinawa-да жалғыз билеуші болды және 1329 жылы король Иоанн Соқырға адалдық серт берді, содан кейін оның герцогтығы Богемияның вассалдық иелігіне айналды. Польша королі Ұлы Казимир III 1335 жылғы Тренчин шартымен Силезияға деген құқықтарынан бас тартса да, ол Силезияға жорық жасап, 1343 жылы Ścinawa-ны өртеп жіберді. 1348 жылы Намслау шартымен қақтығыс аяқталды. 1358 жылы Ян Ścinawa-ның жартысын өзінің туысы, Świdnica герцогы Болко II Кішіге сатты, ол Богемияның вассалы болудан бас тартқан Силезиялық Пиаст әулетінің жалғыз өкілі болды. Алайда, 1368 жылы Болко қайтыс болғаннан кейін, оның жартысы император Карл IV-ке қосылды. Қала зығыр және мата өндірісінің орталығы болды. Богемия патшалығының бір бөлігі ретінде, Ścinawa жерлерінің қалған жартысы 1365 жылы Жаганьдегі темір герцогы Генрих V-ке, ал 1397 жылы герцог Конрад II Олесницаның сұр иелігіне өтті. Легница герцогы Фредерик II билігінде Ścinawa 1528 жылы Волов және Бжег біріккен герцогтықтарының құрамына кірді. Богемия тағының жерлерімен бірге Ścinawa 1526 жылдан бастап Габсбург монархиясына қарады. Ол Отыз жылдық соғыс кезінде қатты қирады, 1633 жылғы қазан айында Альбрехт фон Валленштейннің әскері жақын маңдағы швед корпусын талқандады. 1675 жылы соңғы Пиаст герцогы Георг Вильгельм қайтыс болғаннан кейін, оның жерлері Габсбург әулетіне қайтарылған феодалдық иелік ретінде тиді. Көптеген қолөнершілер кейін, Контрреформация кезінде эмиграция жасады. 1742 жылы Пруссия Силезияның көп бөлігімен бірге Ścinawa-ны да басып алды және 1871 жылы Германия империясының құрамына кірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер француз және совет тұтқындары үшін мәжбүрлі еңбек лагерьлерін құрды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы күндері Қызыл Армия мен Вермахт арасындағы қатал шайқаста, 1945 жылдан кейін қаланың көп бөлігі қирады. Потсдам келісіміне сәйкес, Ścinawa-дағы неміс халқы қуылды және оның орнына поляк қоныс аударушылары орналастырылды. Қала 2010 жылғы Орталық Еуропадағы су тасқынынан зардап шекті.

Ścinawa was first documented as a possession of the newly established Trzebnica Abbey in a deed issued by Pope Innocent III, which dates back to 1202, when it was part of fragmented Poland. Town privileges were first granted between 1248 and 1259 by Konrad I, Duke of Głogów. The town church of St John's was first constructed in 1209. After the partition of the Duchy of Głogów by Konrad's sons in 1273, Ścinawa became the capital of a duchy in its own right under the rule of Konrad II the Hunchback. It was again united with the Duchy of Głogów under Duke Henry III in 1290. His son Jan, sole ruler at Ścinawa from 1317, paid homage to King John the Blind in 1329, after which his duchy became a fiefdom of Bohemia. Though the Polish king Casimir III the Great had renounced his claims to Silesia with the 1335 Treaty of Trentschin, he campaigned Silesia and in 1343 laid fire to Ścinawa until in 1348 the conflict was finally settled by the Treaty of Namslau. In 1358 Jan sold half of the Ścinawa to his cousin Duke Bolko II the Small of Świdnica, the only ruler of the Silesian Piasts who had refused to become a Bohemian vassal. Nevertheless, upon Bolko's death in 1368, his half was annexed by Emperor Charles IV. The town was a center of linen and cloth production. As a part of the Bohemian kingdom, the remaining half of the Ścinawa lands fell to Duke Henry V of Iron at Żagań in 1365 and in 1397 was acquired by Duke Konrad II the Gray of Oleśnica. Under the rule of Duke Frederick II of Legnica, Ścinawa became part of the united duchies of Wołów and Brzeg in 1528. With the Lands of the Bohemian Crown, Ścinawa since 1526 belonged to the Habsburg monarchy. It was heavily devastated during the Thirty Years' War, when in October 1633 Albrecht von Wallenstein's troops nearby routed a Swedish corps under Jindřich Matyáš Thurn. Upon the death of the last Piast duke George William in 1675, his lands fell to the House of Habsburg as reverted fiefs. Many craftsmen emigrated afterwards, during the Counter Reformation. With most of Silesia, Ścinawa was annexed by Prussia in 1742 and became part of the German Empire in 1871. During World War II the Germans established there forced labour camps for French and Soviet prisoners of war. Fiercely embattled between the Red Army and the Wehrmacht in the last days of World War II, the town to a great extent lay in ruins after 1945. The German population of Ścinawa was expelled and replaced with Polish settlers, according to the Potsdam Conference. The town was affected by the 2010 Central European flood.

Көрікті жерлер

Қалада бірнеше тарихи ескерткіштер бар, олардың ішінде 1209 жылға дейін салынған Готика стиліндегі Қасиетті Кресттің Көтерілуі шіркеуі, 19 ғасырға жататын қалалық әкімшілік мұнарасы және жартылай сақталған ортағасырлық қала қабырғалары бар.

Спорт

Қалалық футбол командасы «Одра Счинава» 1946 жылы құрылған. Счинавада «GOJU RYU» деп аталатын каратэ клубы бар, ол аймақтық, ұлттық және халықаралық жарыстарда үлкен жетістіктерге жеткен. Сонымен қатар, Счинава жыл сайын жергілікті бассейнде жүзу чемпионатын өткізеді. Қаланың балық аулау және шахмат клубтары да бар. Ұйымдастырылған спорттан басқа, жергілікті тұрғындар футбол, волейбол және баскетбол ойнауды ұнатады. Бұрынғы Польша футболшысы және «Аарау» клубының бұрынғы бас жаттықтырушысы Ришард Коморницки осы қалада туған.

Білім

Ścinawa білім беру мекемелеріне бастауыш мектеп және негізгі мектеп кіреді. Қалада сондай-ақ күнделікті жұмыс істейтін балабақша да бар.

Альцгеймер ауруын емдеу орталығы

2007 жылы Вроцлав медицина академиясы Ścinawa қаласында Альцгеймер ауруын емдеу орталығын ашты. Бұл Польшадағы алғашқы және Еуропадағы екінші осындай орталық. 3 миллион АҚШ долларынан астам қаржы жұмсалып қайта жаңартылған ғимарат бұрын жалпы аурухана және жетімдер үйі болып пайдаланылған.

Туған қалалар бауырлас қалалар

Скинава коммунасының туысқан қалаларын қараңыз.