Польшаның Шамотулы қаласының тарихы мен тоқыраулары

Кіріспе

Szamotuły (Samter, ) - Польшаның батысындағы қала, Ұлы Польша воеводиясында, Познань қаласының оңтүстік-батыс бағытында орналасқан. Бұл Szamotuły ауданының және кіші әкімшілік ауданы Szamotuły Gmina-ның орталығы. 2011 жылы халық саны 19 090 адамды құрады.

Тарих

Сзамотулы, шамасы, 11 ғасырда негірленген, ал алғаш рет 1231 жылы құжаттарда еске алынған. Ұлы Польшаның князі Пржемысл I 1257 жылға дейін жергілікті жәрмеңкелер ұйымдастырды. Сзамотулы 1383 жылы немесе одан ертерек қала құқығын алды. Бұл Польша аристократиясының жеке қаласы болды және әкімшілік жағынан Польша Корольдігінің Ұлы Польша провинциясындағы Познань воеводтығының Познань округіне қарасты. 1939 жылдың қыркүйегінде Польшаға Германия мен Кеңес Одағының бірлескен шабуылы басталғанда, Екінші дүниежүзілік соғыстың бастауы болды, қалаға шабуыл жасалып, содан кейін Германия басып алды. 1939 жылдың 12 қыркүйегінде Германияның VI Einsatzgruppe тобы қалаға кіріп, поляктарға қатысты түрлі қылмыстар жасады. Немістер «халықты жинау, қастандық жасау, фольксдойчтарға қатысты жамандық жасау және немісге қарсы қызмет ету» деген желеумен жергілікті поляктарды жаппай тұтқындады. Қала мен округтен тұтқындалған поляктар жаңадан ашылған нацистік түрмеге қамалды, содан кейін 1939 жылдың қазан айынан 1940 жылдың қаңтар айына дейін жақын орналасқан Битынь, Кобыльники және Мэндзиско ормандарында жүздеген адамдар қырғынға ұшырады. 1939 жылдың 12-13 қазаны мен 13 желтоқсанында немістер қалада поляктарды ашық жерде атты. 1939 жылдың желтоқсанында немістер поляк интеллигенциясын және дүкендер мен шеберханалардың иелерін алғаш рет жер аударып, оларды Lebensraum саясатының аясында неміс колонизаторларына берді. Поляктарды одан әрі жер аудару 1940-1941 және 1944 жылдары жалғасты. Мұндай жағдайларға қарамастан, қалада поляктардың қарсылық қозғалысы белсенді болды және Польшаның жер асты мемлекетінің құрылымдары ұйымдастырылды. Немістер Ұлы Польша көтерілісінің поляк көтерілісшілерінің соғысқа дейінгі ескерткішін де қиратты. 1945 жылы неміс оккупациясы аяқталып, қала Польшаға қайтарылды, бірақ советтік коммунистік режим орнатылды, ол 1980 жылдарда коммунизм құлағанға дейін билікте болды. 1945 жылдың маусым айында Армия Крайова коммунистік түрмеге сәтті шабуыл жасап, тұтқынға алынған қарсылық мүшелерін босатып алды.

Szamotuły was probably founded in the 11th century, and was first mentioned in documents in 1231. Duke Przemysł I of Greater Poland established local fairs before 1257. Szamotuły was granted town rights in 1383 or earlier. It was a private town of Polish nobility, administratively located in the Poznań County in the Poznań Voivodeship in the Greater Poland Province of the Polish Crown. During the joint German Soviet invasion of Poland, which started World War II in September 1939, the town was invaded and then occupied by Germany. On September 12, 1939, the German Einsatzgruppe VI entered the town to commit various atrocities against Poles as part of the Intelligenzaktion. The Germans carried out mass arrests of local Poles under the pretext of "gathering, plotting, mistreating the Volksdeutsche and anti German activity". Arrested Poles from the town and county were imprisoned in a newly established Nazi prison, and then hundreds were massacred in the nearby Bytyń, Kobylniki and Mędzisko forests between October 1939 and January 1940. On October 12–13 and December 13, 1939, the Germans also carried out public executions of Poles in the town. In December 1939, the Germans carried out first expulsions of Polish intelligentsia and owners of shops and workshops, which were then handed over to German colonists as part of the Lebensraum policy. Further expulsions of Poles were carried out in 1940–1941 and 1944. Despite such circumstances, the Polish resistance movement was active in the town, and structures of the Polish Underground State were organized. The Germans also destroyed the pre war monument of Polish insurgents of the Greater Poland Uprising. In 1945 the German occupation ended and the town was restored to Poland, although with a Soviet installed communist regime, which remained in power until the Fall of Communism in the 1980s. In June 1945, the Home Army carried out a successful attack on a communist prison and liberated captured resistance members.

Спорт

Жергілікті футбол клубы – Спарта Сзамотулы. Ол төменгі лигаларда өнер көрсетеді.