Кіріспе
1942 жылы Қара теңізде болған шабуыл
Struma кемесінің дизельдік қозғалтқышы 1941 жылғы 12 желтоқсанда Констанцадан (Қара теңіз) шыққаннан бастап, 1941 жылғы 15 желтоқсанда Стамбулға келгенге дейін бірнеше рет істен шықты. Констанцадан шығу үшін және Стамбулға кіру үшін оны буксирлік кеме сүйреп әкелуге тура келді. 1942 жылғы 23 ақпанда, қозғалтқышы әлі де жұмыс істемей тұрған және босқындар жолаушылары бортында болған кезде, түрік билігі Struma кемесін Стамбулдан Босфор арқылы Солтүстік Стамбулдың Шиле жағалауына дейін сүйреп әкетті. Бірнеше сағаттан кейін, 24 ақпан күні таңертең, советтік Шч-213 су асты кемесі оны торпедалап, 781 босқынның қаза болуына себеп болды, бірақ қазіргі көрсеткіш – жақында жүргізілген алты түрлі жолаушылар тізімін зерттеу нәтижесінде алынған дерек.
Саяхат және тұтқындалу
"Струма" сәнді яхта ретінде салынған. "Моссад ЛеАлия Бет" оны босқындар тасымалдау кемесі ретінде пайдалануды жоспарлаған, бірақ немістер Болгарияға енген соң жоспардан бас тарды. Нақты саны белгісіз, алайда алты жеке тізімді салыстыру арқылы 791 жолаушы және 10 экипаж мүшесі анықталды. Румыния премьер-министрі Ион Антонеску үкіметі сапарға рұқсат берді. Констанца жағалауында миналар орналасқандықтан, румын кемесі оны миналық даладан қауіпсіз жерге шығарды. Кейін кеме экипажы түн бойы қозғалтқышты іске қосуға тырысып, нәтижесіз болды.
Теңізге сүйрету және бату
Түркия мен Ұлыбритания арасындағы келіссөздер тұйыққа тірелгендей болды. 1942 жылдың 23 ақпанында түрік полициясының шағын тобы кемеге кіруге тырысты, бірақ босқындар оларды кемеге кіргізбеді. Содан кейін 80-ге жуық полиция қызметкерлерінің үлкен күші келіп, «Струманы» моторлы қайықтармен қоршап алды. Жарты сағатқа жуық қарсылық көрсеткеннен кейін олар кемеге өтті. Полиция кеменің якорын шешіп, оны буксирге байлап, Босфор боғазы арқылы Қара теңізге сүйреп жіберді. «Струма» Босформен сүйреліп келе жатқанда, көптеген жолаушылар кеменің екі жағына ағылшын және еврей тілдерінде «ҚҰТҚАРЫҢЫЗДАР» деп жазылған плакаттар іліп қойды, оларды боғаздың жағасында тұрған адамдар көре алды. Түрік инженерлері бірнеше апта жұмыс істегеніне қарамастан, қозғалтқыш іске қосылған жоқ. Түрік билігі кемеге кіруге рұқсат бермеді, ал британдықтар оның Палестинаға баруына тыйым салды. Теңізге жарамсыз кеме портты тастап кетуге мәжбүр болды. Түрік билігі кемені Босфордан солтүстікке қарай шамамен 10 миль жерде, Қара теңізде тастап кетті, онда ол көмек күтпей қалды. 24 ақпан күні таңертең күшті жарылыс болды, кеме батып кетті. Көп жылдар өткен соң, кемеге советтік Шч-213 теңіз асты қайығы торпеда салғаны белгілі болды, ол күні бұрын түрік кемесі «Чанкаяны» да батырған еді. «Струма» жылдам батып, көптеген адамдар палубаның астында қалып суға батып кетті. Басынан кешкендердің көптегені кеме батқаннан кейін аман қалды және сынықтарға жабысты, бірақ сағаттар бойы көмек келмеді, олардың барлығы бір адамнан басқа суға батып немесе гипотермиядан қайтыс болды.
Струма
2000 жылдың шілдесінде түрік суға түсушілер тобы теңіз түбінде шамамен дұрыс жерде кеме қалдығын тапты және олар «Струманы» тапқандарын жариялады. Британдық техникалық суға түсуші және құрбандардың бірінің немересі Грег Бакстон басқаратын команда кейіннен осы және аймақтағы басқа да кеме қалдықтарын зерттеді, бірақ түріктер тапқан кеме тым үлкен болғандықтан, ешқайсысын «Струма» деп нақты анықтай алмады. 2000 жылдың 3 қыркүйегінде трагедияны еске алу үшін сол жерде салтанатты шара өтті. Оған «Струма» құрбандарының 60 туысы, Түркия еврей қауымының өкілдері, Израиль елшісі және премьер-министрдің арнайы өкілі, сондай-ақ британдық және американдық делегаттар қатысты, бірақ Дэвид Столиар отбасылық себептермен қатысудан бас тартты.
Кеңес Шч-213 су асты кемесі
2008 жылдың қараша айында Голландия, Германия және Румыния суға түсушілерінен құралған Қара теңіз су асты кемелерін зерттеу клубының командасы Румынияның Констанца жағалауынан Shch-213 су асты кемесінің қалдықтарын тапты. Су асты кемесінің зақымдануы салдарынан, оны анықтауға көмектесетін тіркеу белгілері жойылғандықтан, суға түсушілерге оны 2010 жылға дейін Shch-213 ретінде анықтауға уақыт кетті.