Кіріспе

Қылмыстың түрі

Қайтарым алаяқтығы, сондай-ақ қайтарым ұрлығы, қайтарымсыз алаяқтық немесе «Ақ үй алаяқтығы» деп аталатын қылмыс, бұл бөлшек саудагерге қайтарымға жарамсыз тауарларды ақша немесе басқа тауарларға алмастыруды қамтиды. Қайтарылған тауарлар заңсыз жолмен алынған немесе жарамсыз, зақымдалған тауарлар болуы мүмкін. Басқа схемаларға өнімнің түпкілікті қаптамасына салмақтарды немесе басқа да жалған тауарларды жабыстыру, немесе тауарларды арзанырақ бағамен сатып алу үшін олардың жапсырмаларын ауыстырып, кейіннен оларды бастапқы құнымен қайтару кіреді.

Қайтарым ақшасының ұрлануына қарсы іс-қимыл

Бұрын кең таралған алаялық болғанмен, ақшаны қайтару арқылы ұрлау қазір цифрландырудың арқасында іске асыруы қиындады. Көптеген дүкендер белгілі бір уақыт ішінде белгілі бір мөлшерде тауарды қайтаратын клиентті автоматты түрде анықтайды. Анықталған клиенттің бейнежазбасы жоғалтуды алдын алу бөліміне жіберіледі, олар адамның сыртқы келбетін жадына сақтап, видеода ұрлық фактілері тіркелгенін тексеріп отырады. Ұрлыққа қарсы күресу мақсатында, қолхатсыз ақша қайтару жағдайында, қайтарым сомасы "бөлімшелік шектеуге" ие болуы мүмкін. Мысалы, егер біреу қолхатсыз балалар киімін қайтарса, оған тек балалар киіміне қолданылатын қайтарым сомасы беріледі. Кейбір дүкендер өнімдеріне бірегей сериялық нөмірлерді қосады, олар штрих-кодқа енгізіледі немесе жасырылған жерде орналастырылады. Қайтарылатын өнімнің сериялық нөмірі қолхаттағы нөмірмен сәйкес келмесе, дүкен ақшаны қайтарудан бас тарта алады. Бұл тәсіл көбінесе DVD және бейне ойындарға қолданылады, бұл пираттықпен күресу үшін ғана емес, сонымен қатар клиенттердің қолхат пен дүкеннен алынған ұқсас өнімді пайдаланып ақшаны қайтаруын болдырмау үшін де жасалады.