Кіріспе
Алжир азаматы және Канадада тұратын (1967 жылы туған) Джамель Саид Али Амезиан (1967 жылдың 14 ақпанында туған) – Алжир азаматы және Канаданың бұрынғы тұрғыны, Кубадағы Гуантанамодағы АҚШ-тың соттан тыс қамауда ұсталған түрме лагерінде ұсталған. Берлингтон, Вермонт штатындағы адвокат Роберт Д. Рахлин басқаратын заңгерлер тобының көмегімен Амезиан 2005 жылы «Habeas Corpus» ісін қозғады, Азаматтық іс № 05-392. Рахлин 2006 жылы Амезианға қатысты Әкімшілік тексеру кеңесінен алынған материалдар туралы былай деді: «Оның ешқандай қару ұстағанына немесе АҚШ-қа қарсы қандай да бір әрекет жасағанына дәлел жоқ. Ол жай ғана қате уақытта қате жерде болған адамдардың бірі. Бұл тек қана байланыс арқылы кінәлаудан басқа ештеңе емес». 2013 жылдың 5 желтоқсанында ол Алжирге қайтарылды, оның наразылығына қарамастан, онда оны азаптаулар күтіп тұрғаны айтылды.
Djamel Saiid Ali Ameziane (born 14 February 1967) is an Algerian citizen, and former resident of Canada, who was held in extrajudicial detention in the United States Guantanamo Bay detention camps, in Cuba. With the assistance of a legal team led by the Burlington, Vermont attorney Robert D. Rachlin, Ameziane launched a writ of habeas corpus, Civil Action No. 05 392 in 2005. Rachlin said in 2006 in relation to material released from the Administrative Review Board on Ameziane:
<blockquote>There's nothing here that shows that he so much as held a firearm or did anything against the United States he's one of those guys who were at the wrong place at the wrong time. There's nothing more here than guilt by association. On December 5, 2013, he was transferred to Algeria, despite his protestations that it was likely that he would be tortured there.
Өмір
Амезиан 1967 жылы Алжир қаласында дүниеге келді. Ол сол жерде мектепке барды. 1992 жылы Алжир азамат соғысының салдарынан елден шығып, Австрияға көшті, онда 1995 жылға дейін шеф-аспаз болып жұмыс істеді. Оған ұзақ мерзімді жұмыс рұқсаты берілген жоқ. Ол Канадаға көшті, жалған голланд паспортымен елге кірді, Монреальде тұрып, саяси баспана сұрады. 27 шілдеде "Toronto Star" газетінде Мишель Шепард Канадада тұтқынға алынған Ахсен Земири, Джамель Амезиан және Мохамеду Ульд Слахимен басқа канадалық қауіпсіздік қызметкерлері сұхбаттасқанын жазды. Оның адвокаты Роберт Рачлин 2006 жылы Гуантанамодағы әкімшілік комиссияның құжаттары жарияланған кезде, оның қару ұстағанына немесе АҚШ-қа қарсы қандай да бір әрекет жасағанына дәлел жоқ екенін айтты. Ол жай ғана қате жерде, қате уақытта болған адамдардың бірі. Бұл жерде тек байланыс арқылы кінәлі болудан басқа ештеңе жоқ. Жоғарғы соттың "Хамдан Бушқа қарсы" (2006) ісі бойынша CSRT және әскери комиссиялардың конституцияға қайшы екендігі туралы шешімінен кейін Конгресс 2006 жылғы Әскери комиссиялар туралы заңды қабылдады. Әскери соттарға рұқсат берумен қатар, ол тұтқындардың федералды соттардағы Habeas Corpus процесін пайдалануын шектеді, сондықтан Амезиан сияқты барлық апелляциялық істер тоқтатылды.
There's nothing here that shows that he so much as held a firearm or did anything against the United States he's one of those guys who were at the wrong place at the wrong time. There's nothing more here than guilt by association. Following the Supreme Court's ruling in Hamdan v. Bush (2006) that the CSRT and military commissions were unconstitutional, Congress passed the Military Commissions Act of 2006. In addition to authorizing the military tribunals, it restricted detainees' use of the habeas corpus process in federal courts, so all pending cases, such as Ameziane's, were stayed.
Оның босатылуын талап етеді
2008 жылдың 22 қазанында Монреальдің Англикан епархиясы және Amnesty International сияқты адам құқықтары жөніндегі ұйымдар Ameziane-нің Канадаға босқын ретінде кіру өтінішін демеулеу жоспарлары туралы баспасөз хабарламасын жариялады. 2009 жылдың 10 ақпанында CBC News Амезианның Гуантанамодағы бес тұтқынның бірі екенін, оның атынан босқын демеушілік тобы жұмыс істеп жатқанын растады. Қалған төрт адам – сириялық күрд Мәассум Абда Мохаммад, Хасан Анвар және Гуантанамодағы екі ұйғыр тұтқыны. 2009 жылдың 17 сәуірінде «Англикан журналы» адам құқықтары жұмыскерлері мен шіркеу басшыларының Амезианның елге қайтарылуының кешігуі туралы айтқан сөздерін келтірді. Канадалық босқындар кеңесінің өкілі Жанет Денч 2009 жылдың сәуірінде АҚШ президенті Барак Обаманың Гуантанамо тұтқындарына қатысты жаңа тексерулер тапсырғандықтан Амезианның елге қайтарылуы тоқтап қалғанын болжады. Ешкім АҚШ-тың ішкі тексеруін күтіп отырғанын ресми түрде айтпады, бірақ олар тексеру аяқталғаннан кейін «Гуантанамодағы барлық адамдар үшін шешім қалай табуға болады және осы мәселеге басқа елдерді қалай тартуға болады?» деп ойлай бастайды. Монреаль Англикан епархиясының епископы Барри Кларк, Амезианға демеу көрсетуге көмектесіп жатқан ол, тұтқынның атынан шіркеудің бастамасын сынға алған канадалықтарға қалай жауап бергені туралы жазды. The Jurist басылымы хабарлағандай, IACHR «АҚШ-тың Амезианды қайтарудан бас тартуы халықаралық адам құқықтары заңнамасына сәйкес келе ме екенін» зерттейді.
Мекенге қайтару
2013 жылдың 5 желтоқсанында ол Алжирге жіберілді, оның онда азапталуы мүмкін деген наразылығына қарамастан. Алжирге қайтып келгеннен бері Амезианды Алжирдегі Халықаралық Қызыл Крест комитетінің кеңсесі қадағалап отыр. Ол осы күнге дейін ешқандай әділетсіздікке немесе қуғынға ұшырамады және өз күшімен асықтанды. 2014 жылдың 21 шілдесінде АҚШ округтік судьясы Эллен Сегал Хувелл Амезианның АҚШ-қа тұтқындалған кездегі – 8 838 АҚШ долларына тең – ақшасын қайтару туралы өтінішін қабылдамады. Джейсон Леопольд оның өтініші туралы жазғанда, Амезианның өтінішіне дейін барлық тұтқындардың мүлкін тәркілеу АҚШ саясаты екені белгісіз болғанын атап өтті. Леопольд Габор Рона мен Юджин Фиделлдің тұтқынның қаржылық мүлкін тәркілеу Женева конвенцияларында нақты түрде тыйым салынған соғыс қылмысының бір түрі екенін айтты.
Көркем шығарма
Гуантанамо түрмесінде ұсталып тұрған кезінде Амезиан "Құлаған қайық" деген картина жасады. Бұл картина тұтқындардың жасаған жеті туындының бірі болды және 2017 жылдың күзінде Нью-Йорктегі Джон Джей колледжінде көрмеге қойылды.