Кіріспе

Құс түрлері

Калидж фазаны (Lophura leucomelanos), немесе жай ғана калидж – Непалдан, Пәкістаннан Батыс Таиландқа дейінгі Гималай етегіндегі орман және бұталарда кездесетін фазан. Аталықтары түршесіне қарай әртүрлі болады, бірақ барлығының қауырсынының бір бөлігі жалтырап көкшіл қара түсті, ал аналықтарының түсі жалпы қоңыр. Екеуінің де беті қызыл, аяқтары сұрғылт (осы ерекшелік оны қызыл аяқты күміс фазаннан ажыратады). Бұл фазан көбінесе көптеп кездеседі және кең таралған, алайда оның шығыс үш түршесі (L. l. oatesi, L. l. lineata және L. l. crawfurdi) қорғауға алынған, ал L. l. moffitti жабайы табиғатта дерлік танылмаған. Бұл атау бұрынғы мәтіндерде, мысалы Фрэнк Финннің «Индия мен Азияның аңшылық құстары» кітабында «калееге» деп те жазылған, бірақ қазір оның «Индияның спорттық құстары» кітабында қолданылмайды. Бұл түр Гавайи аралдарына әкелінген.

Таксономия

Қалиж фазаны күміс фазанмен тығыз байланысты, және олардың будандасатыны белгілі. L. l. lineata және L. l. crawfurdi таксондарының жіктелуі даулы мәселе болып келді, кейбір ғалымдар оларды қалиж фазанының кіші түрі деп есептейді. Олардың аяқтары қалиж фазаны сияқты сұр, бірақ олардың қауырсыны күміс фазанның кейбір кіші түрлеріне ұқсас. Бұған қоса, күміс фазан сияқты, L. l. lineata және L. l. crawfurdi Іравади өзенінің шығысында, маңызды зоогеографиялық тосқауылда таралған, ал қалиж фазанының қалған барлық кіші түрлері өзеннің батысында кездеседі (қалиж фазанының кіші түрі L. l. oatesi кейде осы өзеннің шығысында кездесетіні туралы хабарлар бар). mtDNA негізінде, L. l. lineata және L. l. crawfurdi қалиж фазанының кіші түрлері екені жақында расталды.

Сипаттама

Ер адамдардың жалпы ұзындығы және әйелдердің биіктігі шамамен екі негізгі топқа бөлінеді: біріншісі (L. l. hamiltoni, L. l. leucomelanos, L. l. melanota, L. l. moffitti және Vlathami) түрлерінің батыс және орталық ареалдарында кездеседі, ал екіншісі (L. l. williamsi, L. l. oatesi, L. l. lineata және L. l. crawfurdi) – шығыс ареалдарында. Бірінші топтағы еркектердің қауырсыны көбінесе жылтыр көк-қара түсті, бірақ көптеген түрлерінде қонысқа немесе ішкі жағы ақ түсті болады. Ал ең батыс түр L. l. hamiltoni-де қыртысы ақ (қалғандарының барлығы көк-қара қыртысқа ие). Екінші топта ішкі жағы мен қыртысы жылтыр көк-қара түсті, ал құйрығы мен үстіңгі жағы ақ (немесе өте ақшыл сұр) болып келеді, көптеген қауырсындарында қара түсті тығыз өрнектер кездеседі. Әйелдер қоңыр түсті. Кейбір түрлерінде ішкі жағы ақшыл және қара түсті айқын іздерге ие, ал басқаларында көптеген қауырсындарының шеттері ақшыл болып, қабықшалы көрініс тудырады.

UT Джамму мен Кашмирдің құсы

2021 жылдың 21 қазанында Джамму және Кашмир Үкіметі Қалиж фазанын Джамму және Кашмир Одалық аумағының құсы деп жариялады. Кашмир тілінде Қалиж фазаны Ван Кокур, Ван Кокуд немесе Бан Кокур деп аталады, бұл "жабайы әтеш" деп аударылады.