Кіріспе

Джон Уильям Дунджи (сондай-ақ Джон Данжи немесе Джон Дунжи) (1833 – 19 сәуір, 1903) – американдық миссионер, педагог, баптист пасторы, баспагер, Сторр колледжінің өкілі және АҚШ-тағы баптист шіркеулерін құрушы.

Ерте өмір және білім

Джон Уильям Дунги 1833 жылы Вирджиния штатының Нью-Кент округі / Чарльз-Сити округінде Феррелл отбасында құлдықта дүниеге келді. Оның отбасы президент Джон Тайлер оның әкесі, ал Дунгидің анасы құл болған деп мәлімдеді. Джон Уильямның иесіз қалған Феррелл отбасының мұрагерлері оны Вирджинияның бұрынғы губернаторы Джон Манфорд Грегориге жалға берді. Дунги 1859 жылдың қысында Грегори үшін жұмыс істеп жатқанда, Ферреллдер оны жақын арада Алабамаға алып кетуге ниеттенгенін білді. Содан кейін ол Уильям Стиллдің (кейіннен Дунджидің қашып кетуі туралы жазған) және басқалардың көмегімен, «Жерасты жолы» арқылы Канадаға қашып, ақпан айында Филадельфия портына жетті. Дунги сол айдың 15-і күні Канаданың батыс бөлігіндегі Гамильтон қаласына келді, онда бірнеше жыл тұрды, шаштараз болып жұмыс істеді және түнде оқыды. Азамат соғысы аяқталғаннан кейін ол Америка Құрама Штаттарына оралып, Ричмондқа қайта келді. Содан кейін Огайодағы Оберлин колледжінде оқыды, онда «Дүнжи» деп дұрыс жазылуы туралы естіген соң атын өзгертті. Уильям Стиллдің қызы, доктор Кэролайн Стилл Андерсон да осы кезеңде Оберлинде оқыды. Дүнжи Оберлиннен арзан оқу ақысы мен жақсы білім алу мүмкіндіктерін іздеп Мэн штатына кетті. 1866-1868 жылдары Джон Дүнжи Мэн штатының Льюистон қаласындағы Бейтс колледжінде (сонымен қатар Мэн штатының семинариясы деп те аталады) оқыды, онда ол Паркер Холлда басқа бұрынғы құлдармен бірге тұрды, олар Александр Сандерс және Хамильтон Кейс (кейіннен Сторр колледжінің студенті және құрылтайшысы, сондай-ақ 1873 жылы Сторр әншілерінің мүшесі) болды. Бейтс пен Фривилл баптистерінің Батыс Вирджиниядағы Сторр колледжін құруға қатысқандығына байланысты, Дүнжи Батыс Вирджинияға көшіп, Сторр арқылы миссионерлік жұмыстар мен жалдау шараларын жүзеге асырды.

Мансап

Дунджи сонымен қатар Батыс Вирджиния штатының Харперс-Ферри қаласында африкалық американдықтар үшін Фривилл баптистік колледжінің агенті ретінде Сторер колледжін қолдауда ерекше маңызды рөл атқарды. Дунджидің құлдықтан қашуына көмектескен аболиционист Уильям Стилл де Сторердің қамқоршылар кеңесінің мүшесі болды. Сторердағы жұмысынан кейін Дунджи Баптисттік үй миссионерлік қоғамының пасторы болды. Ол елдің барлық аймандарын – Жаңа Англиядан Оңтүстікке, Орта Батысқа дейін аралап, негізінен ауылдық жерлерде африкалық американдықтар үшін жаңа баптист шіркеулерін құрды. Дунджи сонымен қатар Спилман колледжі, Шоу колледжі, Хэмптон колледжі және Лэнгстон университеті сияқты көптеген басқа афроамерикандық білім беру орындарын қолдады. Оның достарының арасында Фредерик Дуглас сияқты белгілі тұлғалар болды. Бұған қоса, Дунджи 1882 жылы Harper's Ferry Messenger газетін іске қосып, оның басқарушы директоры қызметін атқарды. Оның балалары – тарихшы Друзилла Дунджи Хьюстон және Роско Дунджи кейіннен Messenger-ге материалдар жазып, Оклахомадағы Black Dispatch газетінің редакторлары болды.

Жеке өмір

Канадада болғанда Дунджи Лидия Энн Тейлорға үйленді. Олардың екі баласы болды: 20 ақпан 1876 жылы туған, 8 ақпан 1941 жылы қайтыс болған жазушы Друзилла Дунджи Хьюстон және 21 маусым 1883 жылы туған, 1 наурыз 1965 жылы қайтыс болған азаматтық құқықтар белсендісі және журналист Роско Дунджи.