Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Уилсон – швед теңізшісі және 19 ғасырдың соңында британдық-жапондық байланыстарды дамытуға белсенді қатысқан о-ятой гайкокуджин (шетелдік маман) болған, шын аты Фредерик Вальгрен (8 шілде 1851 – 5 тамыз 1899). Вальгрен 1851 жылы 8 шілдеде Швецияның Сконе провинциясындағы Генарп қаласында дүниеге келген. Ол британдық қызметке өткен кезде өзінің атын Уилсон деп өзгерткен. Уилсон бастапқыда Нагасакиде, Кюсюде, Томас Блейк Гловердің жанында тұрды. Уилсон отбасы кейін Нагасаки мен Кобеде тұрды. 1883 жылдың 11 қаңтарында Яматеде орналасқан, Япон портына қарап тұратын Якохамадағы Христос шіркеуінде жапон азаматына үйленді. Оның әйелі (1860 жылдың 5 шілдесінде туған) крещениеден өткеннен кейін Нака Ямазаки есімін София Уилсон деп өзгертіп, Нилс Уилсонды өгей ұлы ретінде қабылдады. Олардың балалары – Август, Фредерик, Мария, Кристина, Хильда, Ханна және Джон. София Уилсон Томас Гловердің жапон әйелі Цуру Гловердің жақын досы және көршісі болды. Цурудың Италиядағы жапон елшісімен болған достығымен бірге Нака мен Цурудың оқиғалары Джакомо Пуччинидің «Мадам Баттерфляй» операсына енген болуы мүмкін.
John Wilson was the Anglicized name of Captain Frederick Walgren, (8 July 1851 5 August 1899) a Swedish sailor and o yatoi gaikokujin (foreign professional) who was active in the development of British Japanese ties in the late 19th century. Walgren was born in Genarp, Skåne, Sweden on 8 July 1851. He entered into British service, changing his name to Wilson. Wilson initially resided in Nagasaki, Kyūshū, living next door to Thomas Blake Glover. The Wilson family subsequently resided in Nagasaki and Kobe. He married a Japanese national on 11 January 1883 at Christ Church, Yokohama, the Anglican church located in Yamate, overlooking the Port of Yokohama, Japan. His wife (b. 5 July 1860) upon baptism Anglicised her name from Naka Yamazaki to Sophia Wilson, and adopted her son, Nils Wilson. Their children were August, Frederick, Maria, Christina, Hilda, Hannah and John. Sofia Wilson was a confidant and neighbor of Tsuru Glover, the Japanese wife of Thomas Glover, and together with Tsuru's friendship with the Japanese Ambassador to Italy, the stories of Naka and Tsuru may have been incorporated in Giacomo Puccini's Madam Butterfly.
Жапонияның әскери-теңіз қызметі
Капитан Уилсон Мэйдзи императорының бірінші дәрежелі шебері болып тағайындалды. Ол Бірінші қытай-жапон соғысы кезінде Жапонияға қызмет етуде маңызды рөл атқарды. Ол "Сей Кё Мару" көлік кемесінің капитаны болды және 1894 жылдың 17 қыркүйегінде Ялу шайқасына (17 қыркүйекте 1894 жылы өткен Сары теңіз шайқасы) қатысты, онда Жапонияның Теңіз Бас штабының бастығы вице-адмирал Кабаяма Сукенори тасымалданды. "Сей Кё Мару" кемесіне төрт 12 дюймдік снаряд тиді, шайқас кезінде флоттың бас бөлігінен айырылып, торпедалық катерлердің шабуылына ұшырады. Капитан Уилсонның теңіздегі біліктілігінің арқасында кеме батудан құтылып, шайқастан қашып шықты. Бұл шайқастан қашу тарихқа еніп, жапон әскери-теңіз күштерінің аңызына айналды.
Captain Wilson was appointed Master of the First Grade to the Meiji Emperor. He was instrumental in the service of Japan during the First Sino Japanese War. He was captain of the Sei Kyo Maru, a transport ship and was involved in the Battle of Yalu (Battle of the Yellow Sea on 17 September 1894, carrying Vice Admiral Kabayama Sukenori, chief of the Naval General Staff of Japan. The Sei Kyo Maru was hit by four 12 inch shells, lost the protection of the main body of the fleet during the engagement, and was attacked by torpedo boats. She was saved from sinking and escaped from battle due to the naval expertise of Captain Wilson. This escape from battle made history, and became famous in Japanese Naval Military lore.
Мэйдзи императорының мойындауы
Осы және басқа да батырлық теңіз ерліктері үшін, оның ішінде қызыл дауылда кемені қауіптен құтқаруы үшін Джон Уилсон Жапонияның Мейдзи императорынан құрмет алды және 1895 жылғы 25 желтоқсанда Эдодағы Император сарайында Жапонның Көтеріліп келе жатқан Күн орденінің алтыншы дәрежесімен марапатталды.
For these and other heroic naval exploits, including a daring rescue of a ship during stormy seas, John Wilson received recognition from the Meiji Emperor of Japan, and received the sixth rank of the Japanese Order of the Rising Sun at the Imperial Palace in Edo on 25 December 1895.
Жапониядағы кейінгі өмірі
Капитан Уилсон жапондық компаниялардың құрылуына, соның ішінде NYK (Nippon Yusen Kaisha) кеме компаниясының құрылуына белсенді қатысты. Ол Йокогамадағы NYK теңіз мұражайында еске алынады. Оның ұрпақтары бірнеше буын бойы Жапонияда тұрды, Кобе, Йокогама және Токио қалаларында мекен етті. Кейіннен швед азаматтығын сақтап қалған бірнеше ұрпағы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Швецияға қайтып келді, олар Гётеборг (Швеция) және АҚШ-та қоныстанды. Уилсон 1899 жылғы 5 тамызда Йокогамада асқазан рагынан қайтыс болды. Уилсон мен оның әйелі Йокогама Блаффтағы Йокогама шетелдік зиратында жерленген, ол гейджин бочи деп аталады, Йокогамадағы шетелдіктер (外人) тұратын ауданда орналасқан, және оның немересі Вивьен Джой Уилсон Вон да сол жерге жерленген. Оның қабір тасы компас пен бұрыш белгісімен безендірілген, бұл масондық дәстүрінің белгісі.
Captain Wilson was active in the formation of Westernized Japanese firms, including the NYK (Nippon Yusen Kaisha) shipping firm of Japan, and is commemorated in the NYK Maritime Museum in Yokohama. His descendants remained in Japan for several generations, residing in Kobe, Yokohama and Tokyo. Several descendants who retained Swedish citizenship later repatriated to Sweden after World War II, where they resided in Gothenburg, Sweden and the United States. Wilson died on 5 August 1899 of stomach cancer in Yokohama. Wilson and his wife are buried in the Yokohama Foreign Cemetery on Yokohama Bluff, a gaijin bochi, which lies in a residential area for the gaijin, or foreigners (外人), within Yokohama, where his granddaughter, Vivienne Joy Wilson Vaughn is also buried. His gravestone is marked with the compass and angle, a traditional mark of Freemasonry.
Ұрпақтар
Капитан Уилсонның ұрпақтары жапон және еуропа мәдениеттеріне сіңіп кетті. Оның келіншегі Нильс Узуки есімін қабылдап, жапондыққа айналды, сондай-ақ Анешама атанған Август пен Асакоши тегін алған Фредерик те жапондық болды. Оның кейінгі бірнеше баласы еуропалық өмір салтына бейімделді, Мария Токиодағы Le Matin газетінің тілшісі Марсель Ван Лербергке үйленді; ал оның қызы Кристина Ресей елшілігінің әскери атташесі Всеволов Шальфеевке үйленді. Оның кіші ұлы Джон Уилсон (профессор) Токиода сауда және бизнес саласынан профессор болды. Капитан Джон Уилсонның шөбересі Марианна Уилсон (туған аты Мэри Энн Вон) 1956 жылы Токио жоғары сотында қарастырылған Швецияға қарсы Ямагучи ісінде халықаралық отбасылық құқықтағы өте даулы және көп талқыланған мәселеге айналды. (Толығырақ: Жапонияның сот жүйесі, Токионың Касумигасеки ауданы)
Captain Wilson's descendants entered into both Japanese and European culture. His stepson Nils adopted the Uzuki name and became Japanized, as did August, who became Aneshama, and Frederick, who took the family name of Asakoshi. Several of his later children became Europeanized, Maria marrying Marcel Van Lerberghe, a correspondent for Le Matin in Tokyo; his daughter Christina married the military attaché of the Russian Embassy Wsevolov Schalfeiyeff. His youngest son, John Wilson Jr. (professor) was a professor of commerce and business in Tokyo, Japan. A great granddaughter of Captain John Wilson, Marianne Wilson (born Mary Ann Vaughn) was the subject of a highly controversial and widely reported case in international family law, Sweden v. Yamaguchi, decided in the Tokyo High Court in 1956. (See Judicial system of Japan, Kasumigaseki District of Tokyo)