Кіріспе

Джон Уилсон – швед теңізшісі және 19 ғасырдың соңында британдық-жапондық байланыстарды дамытуға белсенді қатысқан о-ятой гайкокуджин (шетелдік маман) болған, шын аты Фредерик Вальгрен (8 шілде 1851 – 5 тамыз 1899). Вальгрен 1851 жылы 8 шілдеде Швецияның Сконе провинциясындағы Генарп қаласында дүниеге келген. Ол британдық қызметке өткен кезде өзінің атын Уилсон деп өзгерткен. Уилсон бастапқыда Нагасакиде, Кюсюде, Томас Блейк Гловердің жанында тұрды. Уилсон отбасы кейін Нагасаки мен Кобеде тұрды. 1883 жылдың 11 қаңтарында Яматеде орналасқан, Япон портына қарап тұратын Якохамадағы Христос шіркеуінде жапон азаматына үйленді. Оның әйелі (1860 жылдың 5 шілдесінде туған) крещениеден өткеннен кейін Нака Ямазаки есімін София Уилсон деп өзгертіп, Нилс Уилсонды өгей ұлы ретінде қабылдады. Олардың балалары – Август, Фредерик, Мария, Кристина, Хильда, Ханна және Джон. София Уилсон Томас Гловердің жапон әйелі Цуру Гловердің жақын досы және көршісі болды. Цурудың Италиядағы жапон елшісімен болған достығымен бірге Нака мен Цурудың оқиғалары Джакомо Пуччинидің «Мадам Баттерфляй» операсына енген болуы мүмкін.

Жапонияның әскери-теңіз қызметі

Капитан Уилсон Мэйдзи императорының бірінші дәрежелі шебері болып тағайындалды. Ол Бірінші қытай-жапон соғысы кезінде Жапонияға қызмет етуде маңызды рөл атқарды. Ол "Сей Кё Мару" көлік кемесінің капитаны болды және 1894 жылдың 17 қыркүйегінде Ялу шайқасына (17 қыркүйекте 1894 жылы өткен Сары теңіз шайқасы) қатысты, онда Жапонияның Теңіз Бас штабының бастығы вице-адмирал Кабаяма Сукенори тасымалданды. "Сей Кё Мару" кемесіне төрт 12 дюймдік снаряд тиді, шайқас кезінде флоттың бас бөлігінен айырылып, торпедалық катерлердің шабуылына ұшырады. Капитан Уилсонның теңіздегі біліктілігінің арқасында кеме батудан құтылып, шайқастан қашып шықты. Бұл шайқастан қашу тарихқа еніп, жапон әскери-теңіз күштерінің аңызына айналды.

Мэйдзи императорының мойындауы

Осы және басқа да батырлық теңіз ерліктері үшін, оның ішінде қызыл дауылда кемені қауіптен құтқаруы үшін Джон Уилсон Жапонияның Мейдзи императорынан құрмет алды және 1895 жылғы 25 желтоқсанда Эдодағы Император сарайында Жапонның Көтеріліп келе жатқан Күн орденінің алтыншы дәрежесімен марапатталды.

Жапониядағы кейінгі өмірі

Капитан Уилсон жапондық компаниялардың құрылуына, соның ішінде NYK (Nippon Yusen Kaisha) кеме компаниясының құрылуына белсенді қатысты. Ол Йокогамадағы NYK теңіз мұражайында еске алынады. Оның ұрпақтары бірнеше буын бойы Жапонияда тұрды, Кобе, Йокогама және Токио қалаларында мекен етті. Кейіннен швед азаматтығын сақтап қалған бірнеше ұрпағы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Швецияға қайтып келді, олар Гётеборг (Швеция) және АҚШ-та қоныстанды. Уилсон 1899 жылғы 5 тамызда Йокогамада асқазан рагынан қайтыс болды. Уилсон мен оның әйелі Йокогама Блаффтағы Йокогама шетелдік зиратында жерленген, ол гейджин бочи деп аталады, Йокогамадағы шетелдіктер (外人) тұратын ауданда орналасқан, және оның немересі Вивьен Джой Уилсон Вон да сол жерге жерленген. Оның қабір тасы компас пен бұрыш белгісімен безендірілген, бұл масондық дәстүрінің белгісі.

Ұрпақтар

Капитан Уилсонның ұрпақтары жапон және еуропа мәдениеттеріне сіңіп кетті. Оның келіншегі Нильс Узуки есімін қабылдап, жапондыққа айналды, сондай-ақ Анешама атанған Август пен Асакоши тегін алған Фредерик те жапондық болды. Оның кейінгі бірнеше баласы еуропалық өмір салтына бейімделді, Мария Токиодағы Le Matin газетінің тілшісі Марсель Ван Лербергке үйленді; ал оның қызы Кристина Ресей елшілігінің әскери атташесі Всеволов Шальфеевке үйленді. Оның кіші ұлы Джон Уилсон (профессор) Токиода сауда және бизнес саласынан профессор болды. Капитан Джон Уилсонның шөбересі Марианна Уилсон (туған аты Мэри Энн Вон) 1956 жылы Токио жоғары сотында қарастырылған Швецияға қарсы Ямагучи ісінде халықаралық отбасылық құқықтағы өте даулы және көп талқыланған мәселеге айналды. (Толығырақ: Жапонияның сот жүйесі, Токионың Касумигасеки ауданы)