Кіріспе

Кристен Кристенсен (9 қыркүйек 1845 – 16 қараша 1923) – норвегиялық кеме жасаушы және кеме иесі. Ол әлемдегі ең ірі кит аулау компаниясы A/S Oceana-ның негізін қалаушы және төрағасы болды.

Ерте өмір

Кристиен Кристенсен Сандефьорд қаласында кеме иесі Сорен Лоренц Кристенсеннің (1810-1862) және оның әйелі Отили Джулианның (1820-1903) ұлы ретінде дүниеге келді. Ол әскери офицер Софус Кристенсеннің, сондай-ақ дәрігер және саясаткер Юлиус Кристенсеннің бауыры болды. Ол Шотландиядағы пансионға жіберілді, содан кейін 17 жасында Копенгагендегі сауда академиясында білім алды.

Мансап

1868 жылы Кристенсен әйелі 1862 жылы ерте қайтыс болғаннан кейін бірнеше жыл бойы компанияны басқарған жесір анасынан Rødsverven компаниясының басқарушысы болды. Ол 1869 жылы Freddrike шхунасын салды. 1872 жылдың жазында Кристен Кристенсен, дүкенші П.С. Педерсен, дүкенші Г.Виерод және Кристен Лоренц Соренсен Гоксё көлінің жанында Свинс қаласында Gogsjø Dampsag деп аталатын булы пилорама салды. 1878 жылы сәуірде Рёдсвервеннің бір акционері қайтыс болған кезде Кристенсен кеме жасау орнының жалғыз иесі болды.

1892 жылы ол Sandefjord Mekaniske Verksted сатып алып, оны өзінің басқа кеме жасау орындарымен біріктіріп, Framnæs Mekaniske Værksted құрды. Кеме жасаушы инженер Оле Веггер оның директоры болды және 47 жыл бойы сол лауазымда қалды. Содан кейін Кристенсен кит аулау бизнесіне Shields & Værge компаниясының иесі ретінде кірді, бұл компания Финнмарктағы балық аулаудың көп бөлігін жүргізді. Компания аукционда арзан бағаға сатылды, бұл, әрине, Солтүстік Атлантикадағы кит аулау қорларының төмендеуіне байланысты болды, бұл кит аулау индустриясының көп бөлігінің банкротқа ұшырауына әкелді. Алайда, Кристенсен бұл жағдайды мүмкіндік ретінде қарастырды, ол 1874 жылы жарық көрген кітапшаны еске алды, оның тақырыбы: Дэниел мен Джон Грейдің оңтүстік теңіздердегі жаңа кит аулау орындары туралы баяндама. Бұл оған жаңа теңіз және киіз аулау орындарын іздеу үшін Антарктидаға экспедиция жіберу идеясын берді. Ол Кристиенсеннің кемелерінің бірі - "Фреден" кемесі офицері болған жас Карл Антон Ларсенмен бірге белгілі болды. 1892 жылы 3 қыркүйекте "Джейсон" кемесі капитан Карл Антон Ларсенмен Антарктидаға алғашқы норвегиялық экспедиция кезінде Сандефьордтан кетті. Экспедиция барысында Ларсен Робертсон аралын тауып алды және аралдағы жанартау белсенді ме, жоқ па, соны білу үшін қызықты болды, сондықтан ол шыңғымен шықты және қайтып келгенде оны Mt. Кристенсен деп, өзінің досы және экспедиция серіктесінің құрметіне атады. 1894 жылы ол Sandefjord Flytedokker A/S (Sandefjord құрғақ доктар) екі ағаш жүзетін доктарды құрды. Бірнеше жылдан кейін, 1887 жылы 23 ақпанда ол Гамбургтегі Woltereck & Robertson компаниясы үшін кәсіпкер және ішінара акционер Карл Линденбергпен бірге ХХ ғасырдың басындағы әлемдегі ең ірі кит аулау компаниясы A/S Oceana of Sandefjord-ты құрды. Компания Кристенсен кемелерінің теңіз майы мен кит майын сатып алып, өңдеуге кірісті. A/S Oceana-ның бастапқы акционерлік капиталы 94 000 NOK болды және компания 5 кит аулау кемелерін пайдалану үшін құрылды: Polar Star, Cito, Franklin, Penda және Aries, оларды Кристенсен өткен жылы банкротқа ұшыраған Ларвиктегі компаниядан 73 000 NOK-қа сатып алған болатын. Бірінші жылдық жұмыс 66 716 NOK АҚШ долларының артықшылығымен қолайлы болды. 1895 жылы 21 қаңтарда Кристенсен Норвегия королі Оскар II-нің атынан Киль Олав орденінің бірінші класының рыцары атағына ие болды. Жаңадан рыцарь атағын алған Кристенсен өзінің жеке үйіне Сандефьордтың алғашқы электр жарығын орнатты, бұл оның достары мен көршілерінің қуанышына себеп болды. Ол кеме жасау цехында қырық, жүзуші кемежайларда жиырма шам орнатты. Ол кезде оның ағасы Юлиус қала әкімі болып қызмет атқарған. Ол 1903 жылы Финнмаркта, Медвеждь аралында және Шпицбергенде кит аулау үшін A/S Ørnen компаниясын құрды. Осы уақытқа дейін киттерді өңдеу үшін жағаға әкелген болатын, бірақ ол әлемдегі алғашқы балықтарды өңдеуге арналған жүзетін зауытты құрған кезде бәрі өзгермек. Бұл кит аулау тарихындағы ең үлкен өнертабыс болар еді, бірақ ол кит популяцияларына үлкен әсерін тигізер еді, олар одан да көп мөлшерде ауланатын. Ол 1904 жылы қазанда Admiralen кемесін £3,750-ға сатып алды және оны Сандефьордтағы Framnæs Mekaniske Værksted кеме жасау зауытында жүзетін фабрика кемесіне айналдырды және оны 8 жаңа ашық қазанмен жабдықтады. Ол алғаш рет 1904-1905 жылдар аралығында Гренландия теңізінде Шпицберген жағалауында қызмет көрсетті. Алдыңғы маусымда Спитсбергеннің айналасында көптеген кит аулау кемелері болғандықтан, Кристенсен оны 1905-06 жылдары Антарктикаға жіберуге шешім қабылдады. Ол 1905 жылы 21 қазанда Сандефьордтан Антарктидаға фабрикалық кеме ретінде алғашқы сапарына үш аулаушы Хаукен, Орнен және Алекспен бірге кетті. Ол Стенли портына 1905 жылы 13 желтоқсанда келді. 1911 жылы Кристенсен - Санкт-Олаф орденінің екінші дәрежелі командирі болды. Оның ұлы Ларс Кристенсен 1907 жылы өзінің киіз аулау компаниясын құрды және кейінірек өмірінде өз бетінше өнеркәсіптің көшбасшысы болды. Оның тағы бір ұлы Сорен Лоренц Кристенсен 1912 жылы "Арланның" менеджері болды.