Кіріспе
54-ші кино өнері мен ғылымы академиясы (AMPAS) ұйымдастырған «Оскар» сыйлығын табыстау салтанаты 1981 жылы шыққан фильмдерді марапаттады және 1982 жылғы 29 наурызда Лос-Анджелестегі Дороти Чандлер павильонында өтті. Салтанат барысында AMPAS 22 номинация бойынша «Оскар» сыйлығын (көбінесе Академия сыйлығы деп аталады) тапсырды. АҚШ-та ABC телеарнасынан көрсетілген шараны Говард В. Кох продюсерлік етті, ал Марти Пасетта режиссерлік жасады. Комедияшы және ток-шоу жүргізушісі Джонни Карсон бұл шоуды төртінші рет жүргізді. «От күймелері» төрт сыйлыққа ие болды, оның ішінде «Үздік фильм» сыйлығы да бар. Тағы да жеңімпаздар: «Жоғалған сандықтың іздеушілері» – бес сыйлықпен, «Алтын тоған» және «Қызылдар» – үш сыйлықтан, «Артур» – екі сыйлықпен, ал «Лондондағы американдық қасқыр», «Жақын гармония», «Крак», «Геноцид», «Мефисто» және «Вайолет» – бір сыйлықтан жеңіске жетті. Бұл телехабарлама АҚШ-та 46,2 миллион көрерменді қамтыды.
Жеңімпаздар мен үміткерлер
54-ші «Оскар» сыйлығының үміткерлері 1982 жылдың 11 ақпанында академия президенті Фэй Канин мен актер Ллойд Бриджес тарапынан жарияланды. «Қызылдар» он екі номинация алып, ең көп үміткер болды; «Алтын көл» он номинациямен екінші орынға шықты. Жеңімпаздар 29 наурызда өткен марапаттау салтанатында жарияланды. «Үздік режиссер» сыйлығын алған Уоррен Битти бір фильм үшін актерлік, режиссерлік, продюсерлік және сценарий жазу номинацияларына ие болған алғашқы адам болды. Ол бұрын 1978 жылғы «Жаннат күтеді» фильмі үшін де осы санаттарда номинация алған еді. «Алтын көл» екі негізгі актерлік сыйлықты жеңіп алған бесінші фильм болды. «Үздік әйел актер» сыйлығының иегері Кэтрин Хепберн төрт рет бәсекелі актерлік «Оскар» сыйлығын жеңіп алған бірінші және жалғыз орындаушы болды. Бұған қоса, оның 1933 жылғы «Таңғы даңқ» үшін алғашқы жеңісі мен «Алтын көл» үшін соңғы жеңісі арасындағы 48 жылдық кезең карьерасының алғашқы және соңғы «Оскар» сыйлығы арасындағы ең ұзақ мерзімді рекордты орнатты.
Құрметті Академия сыйлығы
Барбара Стэнвик "Ең жоғары шығармашылығы және экран өнеріне бірегей үлес қосқаны үшін".
Ұсынушылар мен орындаушылар
Келесі тұлғалар, пайда болу ретімен, жүлделер табыс етті немесе музыкалық нөмірлер орындады.
Ұсынушылар
+ Аты-жөні Рөлі 54-ші «Оскар» сыйлығының жарнамалаушысы (AMPAS президенті) Сыйлық беру салтанатына келген қонақтарды қарсы алып, ашылу сөздерін айтты. Ең үздік қосалқы әйел рөлі үшін сыйлықты тапсырған Говард Э. Роллинс-младший. Ең үздік көркемдік безендірілуі үшін сыйлықты тапсырғандар Винсент Прайс. Ең үздік грим үшін сыйлықты тапсырғандар. Ирвинг Г. Тальберг естелік сыйлығын Альберт Р. Брокколиге тапсырған Кэтлин Тернер. Ең үздік түпнұсқа музыка үшін сыйлықты тапсырған Роберт Хейс. Ең үздік костюм дизайны үшін сыйлықты тапсырғандар. Ең үздік арнайы эффектілер үшін сыйлықты тапсырған Паула Прентисс. Ең үздік қысқа метражды деректі фильм және толық метражды деректі фильм үшін сыйлықтарды тапсырған Дебра Уингер. Ең үздік анимациялық қысқа метражды фильм және ең үздік ойыншылық қысқа метражды фильм үшін сыйлықтарды тапсырған Рашель Уорд. Ең үздік операторлық жұмысы үшін сыйлықты тапсырғандар. Барбара Стэнвикке арналған құрметті сыйлықты тапсырған Кристи Макникол. Ең үздік дыбыс үшін сыйлықты тапсырған Джек Валенти. Ең үздік шетелдік фильм үшін сыйлықты тапсырған Гарри Хэмлин. Ең үздік монтаж үшін сыйлықты тапсырғандар. Ең үздік түпнұсқа ән үшін сыйлықты тапсырғандар. Дэнни Кейге арналған Жан Хершолт гуманитарлық сыйлығын тапсырған Джоэл Грей. Ең үздік қосалқы актер үшін сыйлықты тапсырған Уолтер Маттау. Ең үздік режиссер үшін сыйлықты тапсырғандар. Экранға тікелей жазылған сценарий және басқа материалға негізделген сценарий үшін сыйлықтарды тапсырғандар. Ең үздік әйел рөлі үшін сыйлықты тапсырғандар. Ең үздік ер адам рөлі үшін сыйлықты тапсырғандар. Ең үздік фильм үшін сыйлықты тапсырғандар.
Салтанатты рәсім туралы ақпарат
1981 жылдың қарашасында Академия алғаш рет телехабарды дайындау үшін кинорежиссер, сценарист және продюсер Мелвин Франкты шақырды. "Академия Мелвин Франктың шоуымызға қол жетімді болуға келіскеніне шын қуанышты", - деді AMPAS президенті Фэй Канин таңдауды жариялаған баспасөз хабарламасында. "Ол жыл бойындағы ең керемет ойын-сауық шарасы болып табылатын "Оскар" марапаттауын жоғары деңгейде ұйымдастырған продюсерлердің қатарына қосылды". Екі айдан кейін комедия актері және "The Tonight Show" бағдарламасының жүргізушісі Джонни Карсон 1982 жылғы марапаттау рәсімін жүргізеді деген хабар тарады. 1982 жылдың ақпан айында вирустың салдарынан туындаған аурудың күшеюіне байланысты Мелвин Франк ауруханаға жатқаннан кейін өндіріс жұмыстарын Хауард У. Кох өз міндетіне алды.
Ең үздік макияж сыйлығының тұсаукесері
Осы рәсімнен бастап AMPAS макияж саласындағы жетістіктерді марапаттайтын жаңа бәйгелі жүлдені енгізді. Академияның атқарушы әкімшісі Джон Павликтің сөзіне сәйкес, егер макияж суретшілері, шаштараздар, операторлар және басқа да осымен байланысты мамандықтардан құралған арнайы комиссия кем дегенде бір фильм мұндай марапатқа лайық деп шешсе, бұл номинация ұсынылатын болады. Мүшелер бес фильмге дейін ұсына алады, ал комиссия ең көп дауыс жинаған жеті фильмді қарастырып, үш финалисті іріктеп алады. Бұл номинация енгізілгенге дейін 1964 жылғы «Доктор Лаоның жеті беті» және 1968 жылғы «Маймылдар планетасы» фильмдеріне арнайы құрмет жүлделері табысталған.
Сыни пікірлер
Сент-Петербург Таймс газетінің кино сыншысы Томас Сабулис: «Оскар салтанаты жақсы телешоу болды. Алғыс айту сөздері ыңғайлы түрде қысқа да нұсқалы болды». The New York Times газетінің жазушысы Джанет Маслин: «Кино өнері академиясының дауыс берушілерінің қиялына байланысты, дүйсенбі күнгі Оскар марапаттауы соңғы жылдардағы ең қызықты шара болды. Марапаттау өте жылдам немесе әсем болмаса, биылғы жылдағыдай, дауыс беру ерекше болса, ол жандана түседі». Гарольд Шиндлер The Salt Lake Tribune газетінде бұл шараны «үш жарым сағаттық марафон, кей жерлерде жарқырап, кей жерлерде сәулесі сөніп, бағдарлама тарихындағы ең тең емес актерлік топтамасын көрсеткен» деп сипаттады. «Остин Американ Штатсмен» газетінің кино сыншысы Патрик Таггарт: «Марапаттар болашақта одан да қадірленер ме, жоқ па, өткен дүйсенбі күнгі салтанатта маңызды оқиғаларға тән көңілсіздік болды». Филадельфиялық Inquirer газетінің жазушысы Десмонд Райан көптеген жеңімпаздардың шараға қатыспауы себепті «бұл жайсыз кеш ұзаққа созылған бос уақытқа айналды» деп мәлімдеді.
Рейтингтер мен қабылдау
Америкалық ABC телеарнасынан көрсетілген шараның барлық салтанатты бөлігін орташа есеппен 46,2 миллион адам тамашалады. Бұған қоса, бұл шоу алдыңғы шарамен салыстырғанда жоғары Нильсен рейтингін көрсетті, халықтың 33,6 пайызы 53% үлесімен бағдарламаны көрді. 1982 жылдың тамызында салтанатты көрсетілім 34-ші Primetime Emmy жүлдесіне үш номинация алды. Келесі айда Рей Клаусен бағдарламаның көркемдік безендірісі үшін жүлде жеңіп алды.