75-ші «Оскар» марапаттау рәсімі — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

75-ші «Оскар» сыйлығын табыстау салтанаты 2003 жылдың 23 наурызында Голливудтағы Кодак театрында өтті. Салтанат барысында Кино өнері мен ғылымы академиясы (AMPAS) 2002 жылы шыққан фильмдерді марапаттау үшін 24 номинацияда «Оскар» сыйлығын (көбінесе «Оскар» деп аталады) тапсырды. Актер Стив Мартин екінші рет салтанатты жүргізіп, бұған дейін 2001 жылы өткен 73-ші салтанатқа төрағалық еткен болатын. Үш апта бұрын, 1 наурызда Беверли-Хиллстегі Regent Beverly Wilshire қонақ үйінде өткен шарада жүргізуші Кейт Хадсон техникалық жетістіктері үшін «Оскар» сыйлықтарын табыс етті. «Чикаго» алты сыйлыққа ие болды, оның ішінде «Үздік фильм» сыйлығы да бар. Тағы да жеңімпаздар қатарында «Пианист» – үш, «Фрида» және «Сақиналардың иесі: Екі мұнара» – екі, ал «8 миля», «Адаптация», «Боулинг Колумбин үшін», «ЧаббЧаббс!», «Сағаттар», «Африкада еш жерде», «Құдайға жол», «Жүректерден алыс», «Оған айт», «Сүйкімді жігіт» және «Екі мұнара» фильмдері – бір сыйлықтан жеңіп алды. АҚШ-та бұл көрсетілімді шамамен 33 миллион көрермен тамашалады, сол кезге дейін телеарнадағы ең аз көрілген және рейтингі төмен «Оскар» салтанаты осы болды.

Жеңімпаздар мен үміткерлер

75-ші «Оскар» сыйлығының үміткерлері 2003 жылдың 11 ақпанында Беверли-Хиллстегі «Самуэль Голдвин» театрында Академия президенті Фрэнк Пирсон және «Оскар» жүлдесін алған актриса Мариса Томей тарапынан жарияланды. «Чикаго» 13 номинация алып, ең көп үміткер болды. Осылайша көп номинация алған сегізінші фильм осы болды. «Нью-Йорк бандиттері» он номинациямен екінші орынға ие болды. Жеңімпаздар 2003 жылдың 23 наурызында өткен марапаттау салтанатында жарияланды. «Чикаго» 1968 жылғы «Оливер!» фильмінен кейін «Үздік фильм» сыйлығын жеңіп алған тұңғыш музыкалық фильм атанды. 29 жасында Адриен Броди «Үздік актер» сыйлығын алған ең жас актер болды. 13-інші рет номинацияланған Мерил Стрип «Оскар» тарихындағы ең көп номинация алған актер ретінде танылды. Ал, «Үздік актер» номинациясына ие Джек Николсон өзінің 12-ші номинациясын алып, ең көп номинация алған ер адам-актер ретіндегі рекордын жаңартты. Джулианна Мур бір жылдың ішінде екі актерлік номинация алған тоғызыншы актер атанды. «8 Mile» фильмінен шыққан «Lose Yourself» әні «Үздік түпнұсқа ән» сыйлығын жеңіп алған алғашқы хип-хоп ән болды.

Академияның құрметті сыйлығы

Питер О’Тул, кино тарихына ең ұмытылмас кейіпкерлерді сыйлаған көрнекті талант иесі.

Ұсынушылар мен орындаушылар

Төмендегі адамдар жүлделер табыс етті немесе музыкалық нөмірлер орындады.

Ұсынушылар

Аты(атары)РөліРэнди Томас75-ші жылдық «Оскар» марапаттау салтанатының жүргізушісі«Үздік анимациялық фильм» сыйлығын табыстаушы«Үздік арнайы эффектілер» сыйлығын табыстаушы«Үздік қосалқы рольдегі актер» сыйлығын табыстаушы«Үздік көркемдік безендіру» сыйлығын табыстаушы«I Move On» әнінің номинанттарының өнернамасын ұсынушыМикки Маус«Үздік анимациялық қысқа фильм» сыйлығын табыстаушы«Үздік ойыншылық қысқа фильм» сыйлығын табыстаушы«Үздік костюм дизайны» сыйлығын табыстаушы«Father and Daughter» әнінің номинанттарының өнернамасын ұсынушы«Үздік грим» сыйлығын табыстаушы«Үздік қосалқы рольдегі актриса» сыйлығын табыстаушы«Сақиналардың иесі: Екі мұнара» фильмін «Үздік фильм» сегментінде көрсетушіТехникалық жетістіктер және Гордон Е. Сойер сыйлығы сегментін ұсынушы«Үздік музыка» сыйлығын табыстаушы«Оскар» марапаттау салтанатының музыкалық номерлерін көрсететін монтажды ұсынушы«Burn it Blue» әнінің номинанттарының өнернамасын ұсынушы«Үздік шетелдік фильм» сыйлығын табыстаушы«Үздік дыбыс» және «Үздік дыбыс монтажы» сыйлықтарын табыстаушы«Нью-Йорк гангстерлері» фильмін «Үздік фильм» сегментінде көрсетуші«Үздік деректі фильм» сыйлығын табыстаушы«Үздік деректі қысқа фильм» сыйлығын табыстаушы«Үздік операторлық» сыйлығын табыстаушыБұрынғы «Оскар» жүлдегерлерімен сұхбаттан жасалған монтажды ұсынушы«The Hands That Built America» әнінің номинанттарының өнернамасын ұсынушы«Үздік монтаж» сыйлығын табыстаушы«Есімдері мәңгілікке сақталғандар» сегментін ұсынушы«The Hours» фильмін «Үздік фильм» сегментінде көрсетуші«Үздік актер» сыйлығын табыстаушы«Үздік ән» сыйлығын табыстаушыПитер О'Тулға «Оскар» арнайы сыйлығын табыстаушы«The Pianist» фильмін «Үздік фильм» сегментінде көрсетуші«Үздік актриса» сыйлығын табыстаушы«Оскар отбасы альбомы» сегментін ұсынушы«Chicago» фильмін «Үздік фильм» сегментінде көрсетуші«Үздік бейімделген сценарий» сыйлығын табыстаушы«Үздік түпнұсқа сценарий» сыйлығын табыстаушы«Үздік режиссер» сыйлығын табыстаушыМайкл Дуглас«Үздік фильм» сыйлығын табыстаушылар

Name(s)RoleRandy ThomasAnnouncers for the 75th annual Academy AwardsPresenter of the award for Best Animated Feature FilmPresenter of the award for Best Visual EffectsPresenter of the award for Best Supporting ActorPresenter of the award for Best Art DirectionIntroducer of the performance of Best Original Song nominee "I Move On"Mickey MousePresentations of the award for Best Animated Short FilmPresenter of the award for Best Live Action Short FilmPresenter of the award for Best Costume DesignIntroducer of the performance of Best Original Song nominee "Father and Daughter"Presenter of the award for Best MakeupPresenter of the award for Best Supporting ActressPresenter of the film The Lord of the Rings: The Two Towers on the Best Picture segmentPresenter of the segment of the Academy Awards for Technical Achievement and the Gordon E. Sawyer AwardPresenter of the award for Best Original ScorePresenter of the montage highlighting past Academy Award telecast musical numbersIntroducer of the performance of Best Original Song nominee "Burn it Blue"Presenter of the award for Best Foreign Language FilmPresenter of the awards for Best Sound and Best Sound EditingPresenter of the film Gangs of New York on the Best Picture segmentPresenter of the award for Best Documentary FeaturePresenter of the award for Best Documentary Short SubjectPresenter of the award for Best CinematographyPresenter of the montage interviewing previous acting Oscar winnersIntroducer of the performance of Best Original Song nominee "The Hands That Built America"Presenter of the award for Best Film EditingPresenter of the In Memoriam TributePresenter of the film The Hours on the Best Picture segmentPresenter of the award for Best ActorPresenter of the award for Best Original SongPresenter of the Academy Honorary Award to Peter O'ToolePresenter of the film The Pianist on the Best Picture segmentPresenter of the award for Best ActressPresenter of the Oscar Family Album segmentPresenter of the film Chicago on the Best Picture segmentPresenter of the award for Best Adapted ScreenplayPresenter of the award for Best Original ScreenplayPresenter of the award for Best DirectorMichael DouglasPresenters of the award for Best Picture

Салтанатты рәсім туралы ақпарат

2002 жылдың қарашасында Академия тәжірибелі «Оскар» теледидарлық көрсетілімінің продюсері Гилберт Кейтсті теледидарды қадағалау үшін он бірінші рет шақырды. «Оның қолында он шоу бар, ешқандай тірі продюсер оның тәжірибесінің тереңдігіне жақындамайды», - деді AMPAS президенті Фрэнк Пирсон таңдауды жариялаған баспасөз хабарламасында. «Гил марапаттаулар шоуын стильдік жанр ретінде дерлік ойлап тапты. Оның 75 жылдығын тойлау үшін арнайы шара өткізуге лайық деп санаймыз». Бірнеше күннен кейін актер және комедияшы Стив Мартин алдағы теледидарлық көрсетілімді жүргізуге таңдалды. Кейтс тәжірибелі комедияшыны қайта шақыру себебін былай түсіндірді: «Зейінді, тапқыр, өткір, ақылды, жылдам ойлайтын және болып жатқан оқиғалардың үстінде болатын жүргізуші. Мен бір нәрсені ұмытып қалдым сияқты. Аа, иә, және өте күлкілі». Los Angeles Times газетінде жарияланған мақалада Кейтс актер және тәжірибелі «Оскар» жүргізушісі Билли Кристалға жүргізушілік міндеттерді ұсынғаны айтылған. Алайда, уақыт өте келе Кристал жұмысты қабылдау туралы шешімін бермегендіктен, Кейтс жүргізушілік рөлін Мартинге ұсынды. Мартин теледидарлық көрсетілімді жүргізуге таңдалғаны үшін қуаныш білдіріп, әзілдеп: «Мен «Оскарды» қайтадан жүргізуге өте қуаныштымын, себебі қорқыныш пен жүрек айну әрқашан менің салмағымды азайтады», - деді. Бұған қоса, бұл «Оскар» салтанатының жоғары сападағы көрсетілімде алғашқы рет тікелей эфирде көрсетілуі болды. Салтанат 2003 жылдың 23 наурызында Лос-Анджелестегі Голливудтағы Кодак театрында сағат 17:30-да (PST / 20:30 EST) басталды. Академия сыйлықтарының 75 жылдығын мерекелеу үшін «Оскар отбасылық альбомы» деп аталған сегментте бұрынғы жеңімпаздардың 59-ы сахнада бірге пайда болды. Әрбір бұрынғы жеңімпазды диктор Нил Росс пен Рэнди Томас олар жеңген фильмдерімен таныстырды. Сегмент соңында жаңа жеңімпаздар Адриен Броди, Крис Купер, Николь Кидман және Кэтрин Зета-Джонс, сондай-ақ Құрметті «Оскар» иегері Питер О’Тул оларға қосылды. Сонымен қатар, АҚШ-тың Иракқа басып кіруі теледидарлық көрсетілім мен оны қоршаған оқиғаларға әсер етті. Соғыс басталғаны туралы хабардан кейін бірнеше сағат өткен соң Кейт Бланшетт, Джим Керри және Уилл Смит сияқты бірнеше актерлер қауіпсіздік туралы алаңдаушылық пен әскери отбасыларға деген құрметтің белгісі ретінде алып барушы рөлінен бас тартты. ABC телеарнасының көрсетілімді бір аптаға кейінге қалдыру туралы өтінішіне қарамастан, AMPAS президенті Пирсон және салтанаттың продюсері Кейтс Кодак театрының сол уақытта қолжетімді болмауына байланысты гала-кешті басқа күнді қысқартудан бас тартты. Пирсон сондай-ақ мерекелерді басқа жерге көшіру Академия үшін тым қымбатқа түсетінін айтты. Алайда, олар қызыл кілемдік шаралар қысқартылатынын да хабарлады. Голливуд бульвары бойында орналасқан трибуналар да бұзылды, ал сол орындықтарға билет алғандар келесі жылғы шараға қолданылатын қайтару купондарын алды. Коммерциялық үзілістер кезінде ABC News телеарнасының жүргізушісі және журналист Питер Дженнингс шетелде болып жатқан оқиғалар туралы қысқаша жаңалықтарды жеткізді.

In November 2002, the Academy hired veteran Oscar telecast producer Gilbert Cates to oversee the telecast for the eleventh time. "With ten shows under his belt, no other living producer even comes close to the depth of his experience," said AMPAS president Frank Pierson in a press release announcing the selection. "Gil practically invented the awards show as a stylistic genre. We're privileged to have him present a very special event to celebrate the 75th anniversary of the Oscars." A few days later, actor and comedian Steve Martin was chosen to emcee the upcoming telecast. Cates explained his reason to bring back the veteran comedian saying, "A host who's witty, clever, sharp, intelligent, quick on his feet and always on top of the unfolding action. Wait, I've forgotten something. Oh yeah, and outrageously funny." According to the article published in the Los Angeles Times, Cates approached actor and veteran Oscar host Billy Crystal for emceeing duties. However, as time passed and Crystal was still undecided regarding the job, Cates offered the hosting role to Martin. In a statement, Martin expressed that he was honored to be selected to emcee the telecast joking, "I'm very pleased to be hosting the Oscars again, because fear and nausea always make me lose weight." In addition, this was the first Oscar ceremony broadcast in high definition. The ceremony took place on March 23, 2003, at the Kodak Theatre in Hollywood, Los Angeles beginning at 5:30 p. m. PST / 8:30 p. m. EST. To commemorate the 75th anniversary of the Academy Awards, 59 actors who have received both competitive and honorary awards appeared seated onstage together during a segment called Oscar's Family Album. Each former winner was acknowledged by announcer Neil Ross and Randy Thomas with the films he or she won for. At the end of the segment newly minted winners Adrien Brody, Chris Cooper, Nicole Kidman, and Catherine Zeta Jones, along with Honorary Oscar recipient Peter O'Toole, joined them. Furthermore, the American led invasion of Iraq affected the telecast and its surrounding events. Hours after news that the war had commenced several actors such as Cate Blanchett, Jim Carrey, and Will Smith resigned from their roles as presenters citing safety concerns and respect for military families. Despite pleas from broadcaster ABC to postpone the proceedings up to a week, AMPAS president Pierson and ceremony producer Cates refused to delay the gala to a different date citing unavailability of the Kodak Theatre during that time. Pierson also stated that moving the festivities to a different venue would be too expensive for the Academy. However, they also announced that the red carpet festivities would be severely curtailed. The bleacher seats situated along Hollywood Boulevard would also be dismantled, and ticket holders for those seats would receive rain checks that were good toward next year's event. Periodically during commercial breaks, ABC News anchor and journalist Peter Jennings gave news brief updates regarding the events happening overseas.

Номинацияланған фильмдердің кассалық табыстары

11 ақпанда номинациялар жарияланған кезде, АҚШ прокаттағы «Үздік фильм» номинациясына ие бес фильмнің жалпы кірісі 486 миллион долларды құрады, орташа есеппен фильм başına 97,3 миллион доллар. «Сақиналардың иесі: Екі мұнара» фильмі «Үздік фильм» номинациясы бойынша ең көп табыс тапқан фильм болды, ол 321 миллион долларлық ішкі прокаттан кіріс алды. Одан кейін «Нью-Йорк бандиттері» (70,1 миллион доллар), «Чикаго» (64,5 миллион доллар), «Сағаттар» (21,8 миллион доллар) және соңында «Пианист» (9,1 миллион доллар) фильмдері орналасты. Тағы да 50 үздік фильмнің ішінде номинация алғандар: «Өрмекші адам» (1-орын), «Жұлдыздар соғысы: II эпизод – Клондардың шабуылы» (3-орын), «Азаматтар туралы есеп» (16-орын), «8 миль» (22-орын) және «Уақыт машинасы» (44-орын). Сөзді тыңдаған көрермендер наразылық білдіріп, ызылдап, қол соғып, тік тұрып шапалақтады. Сөз аяқталғаннан кейін, жағдайды жеңілдету үшін, жүргізуші Мартин әзілдеп: «Teamsters Майкл Мурды лимузинінің багажына салуға көмектеседі» деді.

Сыни жауап

Шоу көптеген БАҚ басылымдарынан жағымды пікірлер алды. Телевизия сыншысы Роберт Бьянко USA Today басылымында Мартиннің жүргізушілік шеберлігін жоғары бағалап, "Көрермендер үшін бақытымызға орай, Мартинде жақсы Академия сыйлығының жүргізушісі үшін өте маңызды екі қасиет бар: өткір тіл және ішкі кіріспе. Ол оларды өзінің де, біздің де пайдамызға қолданып, көрермендердің сенімін жеңіп алды, содан кейін түні бойы оларды қуанышпен мазақтады" деп жазды. Ол сондай-ақ, баяндамашылардың саяси сөздері мен тілектері "көптеген жағдайларда көңіл көтеруге арналған кешке біршама шиеленіс сыйлады" деп атап өтті. Pittsburgh Post-Gazette газетінің телевизиялық тілшісі Роб Оуэн "Мартин сыйлық беру кешінде жиі кездеспейтін сынып пен өткірлікке толы. Ол Оскар сахнасына қайта оралғанына деген реакциясынан бастап, церемонияның шамалы қысқартылғаны туралы әзілдерге дейін, көрермендерге үнемі ләззат сыйлады" деп жорықтап айтты. Ол тіпті Оскар тарихын құрметтеуге арналған бөлімдердің "көп ұзақ болмай, жалықтырмайтын" болғанын атап өтті. The Washington Post газетінің Том Шейлз Мартинге жоғары баға беріп, "Стив Мартин керемет шоу жасауға үлкен үлес қосты, ол екінші рет жүргізуші болды және әдеттегі діншілдік пен өзіне табынудың арасында құлпыратын сарказмды дауыс ретінде жеңіске жетті" деді. Ол сондай-ақ, атмосфера жұмсақ болғанына қарамастан, сөздер мен құрмет көрсетулердің қиын кезеңде өте қажет болған шынайы және есте қаларлық сәттерді сыйлағанын айтты. Бірақ кейбір БАҚ шоуды сынға алды. Entertainment Weekly теледидар сыншысы Кен Такер "Екі жыл бұрын керемет, ақылды Оскар жүргізушісі болған Мартин осы түні сахна артында қолдарынан түскендей көрінді, комедия жазушысы Брюс Виланчқа жауапкершіліктен босату үшін Голливудтың ақымақ сөздерін ойлап табуға рұқсат берді" деп шағымданады. Chicago Tribune газетінің тілшісі Стив Джонсон "Мартин Голливудтың маңызды кешін екінші рет жүргізу кезінде, әсіресе басында, сәл қате айтылған, жағдайды көтеріңкі ұстауға тырысқаны түсінікті болғанымен, ақырында сыйластыққа жатпайтын секілді көрінді" деп мәлімдеді. Ол былай деді: "Мурдың сөзінен басқа, ол мүмкін емес міндетті орындай алмады, соғыс кезінде адамдарды тойға қатысуға немесе оны көруге сендіру". The Baltimore Sun газетінің Дэвид Зуравик "Әлемнің қалған бөлігі американдық сарбаздар ретінде танылған тұтқындар мен қаза болғандардың теледидардағы суреттерін көріп тұрғанда, біз жүргізуші Стив Мартин мен өздерінің маңыздылығын тойлап жатқан атақтылар театрын көрдік. Фантазия елінің астанасында өткен түнде олар бізді қазіргі оқиғалардан тысқары жерге алып өтуге тырысқанмен, олар оған жақындамады" деді. Ол сондай-ақ кеш бойы айтылған көптеген пікірлер мен әзілдер соғысқа байланысты құлаққап және құрметсіздікке ұшырағанын айтты.

The show received a positive reception from most media publications. Television critic Robert Bianco of USA Today commended Martin's hosting performance writing that, "Luckily for viewers, Martin has two other qualities that are essential to a good Academy Awards host: wit and insider status. He used both to his and our advantage, winning the crowd's confidence and then gleefully mocking them all night." He also noted that the political remarks from presenters and speeches "a touch of tension to what is so often a dull evening." Pittsburgh Post Gazette television columnist Rob Owen raved that "Martin radiates class and wit, something often lacking in awards show hosts. From jokes about the allegedly scaled down ceremony to reaction to his return to the Oscar stage, Martin entertained consistently." He also quipped that even the segments honoring Oscar history "seemed tighter and less tedious." Tom Shales of The Washington Post gave high marks to Martin commenting, "Helping immeasurably to make it a great show was Steve Martin, who served as host for the second time and triumphed as a welcome sardonic voice amid all the usual piousness and self adulation." He also commented that despite the toned down atmosphere, the speeches and tributes provided several heartfelt and memorable moments desperately needed in uncertain times. Some media outlets were more critical of the show. Television critic Ken Tucker of Entertainment Weekly bemoaned, "A wonderful, intelligent Oscar host two years ago, Martin on this night looked as though he'd thrown in the towel backstage and let comedy writer Bruce Vilanch come up with a batch of gormless ain't Hollywood goofy lines to absolve him of responsibility for being hilarious." Chicago Tribune columnist Steve Johnson lamented, "Martin in his second turn hosting Hollywood's big night was, especially in the early going, slightly off key, his attempt to keep a jovial face on things understandable but eventually coming to seem a touch disrespectful." He went on to say, "Except for the Moore line, he simply was not able to perform a perhaps impossible task, putting people at ease about attending, or watching, a party as a war raged, visible to anyone who flipped over to CNN." David Zurawik of The Baltimore Sun quipped, "As the rest of the world saw televised images of captives and corpses identified as American soldiers, we watched host Steve Martin and a theater full of celebrities celebrating their self importance. Try as they might last night in the capital of Fantasy Land to create a program that would transport us beyond current events, they never came close." He also complained that many of the evening's comments and jokes seemed tone deaf and disrespectful in light of the war.

Рейтингтер мен қабылдау

Американың ABC телеарнасындағы көрсетілімнің орташа көрермен саны 33,04 миллион адамды құрады, бұл өткен жылғы салтанаттан 21% кемдеу. Барлығы шамамен 62,55 миллион көрермен марапаттаудың толық немесе бір бөлігін тамашалады. Шоудың Nielsen рейтингісі де алдыңғы салтанатқа қарағанда төмендеді – үй шаруашылықтарының 20,58%-ы 40,34 үлесін қарады. Сонымен қатар, бұл көрсетілім 18-49 жас аралығындағы көрермендер арасында 12,55 рейтинг пен 35,37 үлесін жинады. Ол кезде бұл 1974 жылғы 46-шы салтанаттан бастап есептелген деректер бойынша «Оскар» салтанатының ең төмен көрермендігі болды, ал Nielsen Media Research 1961 жылғы 33-ші салтанаттан бері тіркеп келе жатқан барлық хабарламалар арасындағы ең төмен рейтингті көрсетті. 2003 жылдың шілдесінде салтанатты шара 55-ші Primetime Emmy жүлдесіне сегіз номинация алды. Екі айдан кейін, шара үш номинацияны жеңіп алды: «Түрлі немесе музыкалық бағдарлама үшін үздік көркемдік режиссерлік» (Рой Кристофер), «Түрлі, музыкалық немесе комедиялық бағдарлама үшін үздік жарықтандыру режиссерлігі (электрондық, көп камералы)» (Роберт Барнхарт, Роберт А. Дикинсон, Энди О'Райли) және «Үздік музыкалық режиссерлік» (Билл Конти).