Кіріспе

Француз заңгері (1878–1956)

Винсент де Моро Джаффери (6 маусым 1878, Париж – 15 ақпан 1956 немесе 22 қараша 1956) – француз қылмыстық адвокаты. Моро Джаффери 24 жасында Париж адвокатурасына қабылданған ең жас адам болды. Саясатқа да белсенді қатысып, 1919 жылы 31 жасында Корсикадан Француз Ұлттық Ассамблеясының депутаты болды. Радикалды социалистік партия мүшесі ретінде француз премьер-министрі Пьер Мендес Францияны қатты қолдады. 1919 жылдан 1928 жылға дейін Радикалдық депутат болды, содан кейін 1946 жылдан 1956 жылға дейін Сол жақтағы республикашылдардың біріккен жиналысына қатысты.

Өмір

Отбасы Корсикадан шыққан. Моро Дьяффери Бірінші дүниежүзілік соғыста француз армиясында қызмет етті және Құрмет легионының офицері болды. Ол "Croix de Guerre" медалімен марапатталған. Ол өз дәуірінің ең әйгілі қылмыстық адвокаттарының бірі болды және оның танымалдығы бүкіл әлемге тарады. Ол керемет шешен ретінде танымал болды, оның сот залдары басқа заңгерлермен және оның шеберлігін көруге келген қарапайым халықпен толы болатын. "Нью-Йорк Таймс" газетіндегі оның некрологында айтылғандай, оның сөз өнері соншалықты күшті болған, 1913 жылы ол өте күмәнді клиенттің ісін жеңгеннен кейін, француз адвокаттар қауымдастығының мүшелері қазылар алқасының жалпы тиімділігі туралы пікірталас тудырған. Дегенмен, Моро Дьяффери ең көп танымал болған іс сотқа дейін жетпеген. Ол неміс дипломаты Эрнст вом Ратты өлтірген деген айыппен сотталған поляк-неміс қаскөрі Herschel Grynszpanды қорғауға шақырылды. Бұл қастандық георсаяси салдарға әкелді, себебі нацистер осы оқиғаны Германиядағы еврейлерге қарсы мемлекеттік терроризм актісін бастау үшін пайдаланды – бұл Kristallnacht оқиғаларымен байланысты. Моро Дьяффери қорғанысын дайындап жатқан кезде немістер Францияға шабуыл жасады. Ол сонымен қатар Анри Дезире Ландру сияқты өте даулы бірнеше тұлғаны қорғады (бұл Моро Дьяффери жеңілген жалғыз іс), бұрынғы премьер-министр Жозеф Кайло (Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жаумен байланыс жасады деген айыппен), және Люсьен Сампай, коммунистік "L'Humanité" газетінің бұрынғы жаңалықтар редакторы (жасұздақпен айыпталған). Grynszpanның қорғанысын дайындау кезінде Моро Дьяффери көптеген қорқытулар алған деседі. Американ журналисі Дороти Томпсон Grynszpan үшін қорғаныс қорын ұйымдастыруға көмектесті.

Әдебиетте

Карл Чапек өзінің «Жаңа тұлпарлармен соғыс» атты саяси-ғылыми фантастикалық романында теңіз тұлпарларының көтерілісін бейнелейді: Бастапқыда адамдар тарапынан қатыгездікпен пайдаланылған Lumpenproletariat, адамзат ауыр қару-жарақтармен және су астындағы қазба жұмыстарына арналған жабдықтармен жабдықталған тұлпарлар, өсіп келе жатқан түрлері үшін көбірек Lebensraum құру үшін континенттердің жағалауларын бұзуға кіріседі. Мюнхен келісіміне ұқсас бір қадам ретінде, батыс елдері Вадузда бейбітшілік конференциясын шақырып, өз жағалауларындағы статус-кво үшін Қытай мен Таяу Шығыстың жағалауларын қиратуға келіседі. Тұлпарлар тарапынан негізгі келіссөзші – атышулы француз заңгері Джулиен Россо Кастелли, бұл Моро Дьяффериге жасалған айқын сілтеме. Дьяффери және бір топ зиялылар Рейхстаг өртіне байланысты жасалған масқара сотта Герман Герингті өртке қатысқан деп тікелей айыптап, халықаралық деңгейде танымал болды. 1936 жылдың ақпан айында Дьяффери Швейцарияның Давос қаласына асығып барып, онда Дэвид Франкфуртер Германия нацистік партиясының швейцариялық бөлімшесінің басшысы Вильгельм Густлоффты атып өлтірді.