Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фолкленд соғысына және "Лас соғысқа" қатысқан Аргентина армиясының генералы Лучано Беньямин Менендес (19 маусым 1927 жыл - 27 ақпан 2018 жыл) - адам құқықтарын бұзған және кісі өлтіргені үшін сотталған Аргентина генералы. 1975-1979 жылдары Үшінші армия корпусының командирі болған ол, қоғамдық белсенділерді өлтіруде елеулі рөл атқарды.
Argentine Army General involved in the Falklands War and the Dirty War
Luciano Benjamín Menéndez (19 June 1927 – 27 February 2018) was an Argentine general and convicted human rights violator and murderer. Commander of the Third Army Corps (1975–79), he played a prominent role in the murders of social activists.
Өмірбаян
Менендес 1927 жылы Буэнос-Айрестің Сан-Мартин қалашығында, көбінесе жұмысшы табының тұратын жерінде дүниеге келді. Ол Ұлттық соғыс колледжіне қабылданды, кейін Кордобаға ауыстырылды, онда III армия корпусына бекітілді; Үшінші армия корпусының құзыреті Кордоба, Джужуй, Сальта, Катамарка, Ла-Риоха, Сан-Хуан, Мендоса, Сан-Луис, Кордоба, Сантьяго-дель-Эстеро және Тукуман провинцияларын қамтиды (Солтүстік-батыс және Куйо аймақтары).
Menéndez was born in the largely working class Buenos Aires suburb of San Martín, in 1927. He enrolled in the National War College and was later transferred to Córdoba, where he was attached to the III Army Corps; the jurisdiction of the Third Army Corps comprises the provinces of Córdoba, Jujuy, Salta, Catamarca, La Rioja, San Juan, Mendoza, San Luis, Córdoba, Santiago del Estero, and Tucumán (Northwestern and Cuyo regions).
Қуғын-сүргін және геноцид
III армия корпусының басшысы ретінде Менендес Тукуман провинциясындағы Марксистік Халықтық Революциялық Армия (Аргентина) (Ejército Revolucionario del Pueblo, ERP) партизандарына қарсы «Тәуелсіздік» операциясы кезінде 5-ші тау жаяу әскер бригадасының операцияларын бақылады. Сол кезде «Балтимор Сан» газеті хабарлағандай: «Аргентинаның бағы» деп белгілі Тукуманның орманды тауларында аргентиналықтар аргентиналықтарға қарсы Вьетнам үлгісіндегі азаматтық соғыс жүргізіп жатыр. Қазірге дейін нәтижесі белгісіз. Бірақ шайқастың қырқысы күмәнсіз, оған 2000-ға жуық солшыл партизан және шамамен 10 000 сарбаз қатысуда. 1975 жылдың тамыз айының соңғы аптасында ол Кордоба қаласында ERP басқарған қарулы көтерілісті басуға белсенді түрде қатысты. Бұл көтеріліс Тукуман провинциясына Кордобада орналасқан 4-ші әуе десанттық жаяу әскер бригадасының орналасуын тоқтатуға бағытталған. Нәтижесінде кем дегенде 5 полицей қаза тауып, парашют бригадасының басым бөлігі Кордоба қаласының маңызды нысандарына күзетке қойылды және жыл соңына дейін тәртіп сақталды, Кордоба қалалық полиция бас штабы мен радио байланыс орталығына шабуыл жасалғаннан кейін. Барлығы 1975 және 1976 жылдар аралығында солшыл терроризмге қарсы күресте 293 әскери қызметкер мен полицей қаза тапты. Ол жүздеген кәсіподақ мүшелерін, студенттерді, мұғалімдерді, журналистерді және солшыл партизандармен байланысы бар деген күдік туғандарды жаппай тұтқындауға бұйрық берді. Менендес партизандарға қарсы операцияларға қатысты өз сезімін былай түйіндеді: «Біз қатаң шаралар қолдануымыз керек. «Тәуелсіздік» операциясы тек саяси тұтқындарды ұстаумен шектелуі мүмкін емес, өйткені армия өзінің адамының өмірін қауіпке тіге алмайды және тек полиция қызметін атқару үшін беделін сақтай алмайды, содан кейін X сандағы саяси тұтқындарды қорқынышты судьяға тапсырып, олар жеңіл жаза алады, ал бұл жаза танымалдыққа ұмтылған саясаткерлердің рақымшылығымен жойылды. Біз соғыстамыз, ал соғыста басқа заңдар бар: қарсы тарапты жойған жеңіп шығады». 1985 жылы «Лақты соғысы» кезінде жасалған әскери қылмыстарды соттаған трибуналға қатысқан Әділет министрі Рикардо Гил Лаведра кейіннен «Мен заңсыз қуғын-сүргін құрбандарының көпшілігі партизандар екеніне шын жүректен сенемін» деді. Ол 1975 жылы Кордова провинциясының федералды интервенторы (қабылдаушысы) болып тағайындалды және 1975 жылдың қыркүйегінен 1979 жылдың қыркүйегіне дейін Үшінші армия корпусының қолбасшысы болды. Ол чилиліктерге қарсы агрессивті және ұсақ сөздерімен танымал болды: «Егер бізге чилиліктерге шабуыл жасауға рұқсат берілсе, біз оларды Пасха аралына дейін қуғынға түсіреміз, Жаңа жылдық тостымызды Ла Монеда сарайында ішеміз, содан кейін шампанды Тынық мұхитында құямыз». 1979 жылдың соңында генерал-майор Менендес партизандарға қарсы тактика бойынша туындаған даудан кейін Кордобадағы Үшінші армия корпусының командирі лауазымынан босатылды. Менендес армияның бас қолбасшысы генерал-лейтенант Роберто Эдуардо Виоланың солшыл бағытталған көтерілісті тоқтатуға сәтсіздік танытқанын мәлімдеді. Менендестің жүрегі туысы Марио Беньямин Менендес 1982 жылғы Фолкленд соғысы кезінде Аргентина әскерлерінің қолбасшысы болды және аралдарды қысқа мерзімге басып алған кезде әскери губернатор болды.
As head of the III Army Corps, Menéndez supervised the operations of the 5th Mountain Infantry Brigade during Operativo Independencia against Marxist People's Revolutionary Army (Argentina) (Ejército Revolucionario del Pueblo, ERP) guerrillas in Tucumán Province. The Baltimore Sun reported at the time, "In the jungle covered mountains of Tucuman, long known as "Argentina's garden," Argentines are fighting Argentines in a Vietnam style civil war. So far, the outcome is in doubt. But there is no doubt about the seriousness of the combat, which involves 2,000 or so leftist guerrillas and perhaps as many as 10,000 soldiers." During last week of August 1975 he was instrumental in putting down the ERP led armed uprising in the city of Córdoba aimed at stopping the deployment of the elite Córdoba based 4th Airborne Infantry Brigade in Tucumán province that resulted in the deaths of at least 5 policemen and practically the whole of the parachute brigade was called in to restore order and stand guard at strategic points around the city of Córdoba for the remainder of the year, after the bombing of the Córdoba city police headquarters and radio communications centre. In all, 293 servicemen and policemen were killed combating left wing terrorism between 1975 and 1976. He ordered mass arrests of hundreds of trade union members, students, teachers, journalists and anyone else suspected of collaborating with left wing guerrillas. Menendez summed up his feelings on the anti guerrilla operations:"We have to act drastically. Operacion Independencia can't just consist of a roundup of political prisoners, because the army can't risk the lives of its men and lay its prestige on the line simply to act as a kind of police force that ends up by turning over X number of political prisoners to some timorous judge who will apply lenient punishment which in turn will be cancelled out by amnesties granted by ambitious politicians courting popularity. We're at war, and war obeys another law: he who wipes out the other side wins." Justice Minister Ricardo Gil Lavedra, who formed part of the 1985 tribunal judging the military crimes committed during the Dirty War would later go on record saying that "I sincerely believe that the majority of the victims of the illegal repression were guerrilla militants". He was briefly Federal Interventor (Receiver) of the important Province of Córdoba in 1975, and served as the Commander of the Third Army Corps from September 1975 until September 1979. He was known for his aggressive and vulgar discourse against Chileans:«Si nos dejan atacar a los chilotes, los corremos hasta la isla de Pascua, el brindis de fin de año lo hacemos en el Palacio La Moneda y después iremos a mear el champagne en el Pacífico» (Translation: «If they let us attack the Chileans, we'll chase them to Easter Island, we'll drink the New Year's Eve toast in the Palacio de La Moneda, and then we'll piss the champagne into the Pacific»). At the end of 1979 Major General Menéndez was sacked as commander of the Cordoba based Third Army Corps after a dispute over tactics against guerrillas. Menéndez said Lieutenant General Roberto Eduardo Viola, the army chief, had failed to end left wing subversion. Menéndez's nephew, Mario Benjamín Menéndez, was the Commander of the Argentine troops during the 1982 Falklands War, and was the islands' military governor during the brief occupation.
Қылмыстық іс
1983 жылы диктатура аяқталғаннан кейін Менендес (жоғарғы офицер ретінде) "Мәжбүрлі түрде бағыну заңы" (Ley de Obediencia Debida) қолданбалы аясынан тыс қалды және 800-ге жуық қылмыс жасады деген айып тағылды. 1988 жылы оған 47 адамды өлтіру, 76 жағдайда азаптау (соның 4-і өлімге әкелді) және 4 кәмелетке толмағанды ұрлау айыптары қойылды, бірақ "Аяқтау заңы" (Ley de Punto Final) салдарынан Жоғарғы Сот көптеген айыптауларды күштен шығарды. 1990 жылы, қалған айыптаулар бойынша сот басталмай тұрып, президент Карлос Менем оны және 60-тан астам солшыл партизандарды кешірді. Телевизия арқылы елге жолдаған сөзінде Менем: "Елді бейбітшілік, бостандық және әділдікпен қайта құру үшін мен осы жарлыққа қол қойдым. Ұзақ және қатыгез қақтығыстардан өттік. Емдеуді қажетті жара болды" деді. Сол кездегі Аргентина армиясының қолбасшысы генерал-лейтенант Феликс Мартин Бонне кешірімді "қарулы күштерге шабыт сыйлағандықтан құптады, себебі олардың командирлері бостандықтарынан айырылды, сонымен қатар олардың көптеген қазіргі мүшелері нақты бұйрықтарды орындау үшін күресті". 1998 жылы ол "Жаңа Республикалық тәртіп" (Nuevo Orden Republicano) партиясын құрды. Менендес бірнеше итальян азаматының жоғалуына қатысты және Испанияда айыпталды, онда судья Балтасар Гарсон Аргентина билігінен оны қамауды сұрады. 1998 жылы Менендеске қатысты 30 саяси тұтқынды қысқа мерзімді соттау және өлтіру ісі қайта ашылды. Ол бірнеше күн қамауда болып, жауап беруден бас тартты, кейін босатылды.
After the dictatorship ended in 1983, Menéndez (as a top officer) fell outside the purview of the Ley de Obediencia Debida ("Law of Due Obedience") and was accused of nearly 800 crimes. In 1988 he was indicted with 47 homicides, 76 instances of torture (4 of them followed by death) and 4 kidnappings of minors, but the Supreme Court voided most of the indictments as a result of the Ley de Punto Final ("Full Stop Law"). In 1990, days before his trial was to begin for the remaining accusations, President Carlos Menem pardoned him as well as more than 60 left wing guerrillas. In a televised address to the nation, Menem said, "I have signed the decrees so we may begin to rebuild the country in peace, in liberty and in justice We come from long and cruel confrontations. There was a wound to heal." Lieutenant General Félix Martín Bonnet, commander of the Argentine Army at the time, welcomed the pardons as an "inspiration of the armed forces, not only because those who had been their commanders were deprived of their freedom, but because many of their present members fought, and did so, in fulfillment of express orders." In 1998 he assembled party, Nuevo Orden Republicano. Menéndez was involved in the forced disappearance of several Italian citizens, and was indicted in Spain, from where judge Baltasar Garzón asked the Argentine authorities for his arrest. In 1998 a case involving 30 summary executions and murders of political prisoners was reopened against Menéndez, who was detained for a few days and refused to give a statement; he was later set free again.
Сенім
Диктатура кезінде жасалған қылмыстар үшін қылмыстық қудалауды тоқтатқан заңдар (демократияның алғашқы жылдарында қабылданған) Аргентина Жоғарғы соты тарапынан 2005 жылдың маусым айында күшін жойды, ал 2006 жылы Конгресс оларды жойды, ал Менемнің кешірімі көп ұзамай қайтарылды. Менендес тағы да сот алдына келді, бұл жолы ол Революциялық жұмысшылар партиясының төрт мүшесін ұрлау, азаптау және өлтіруде айыпталды. 2008 жылдың 24 шілдесінде аяқталған сот процесінде ол кінәлі деп танылып, өмір бойына бас бостандығынан айырылды, жазасын жалпы түрмеде өтеуге міндетті болды. 2008 жылдың тамызында Менендес, әріптесі генерал Антонио Доминго Буссимен бірге саясаткер Гиллермо Варгас Айньяссені күштеп жоғалту және өлтіруде кінәлі деп танылып, тағы да өмір бойына бас бостандығынан айырылды. "Project Disappeared" атты адам құқықтарын қорғайтын үкіметтік емес ұйым мәлімдегендей, ол жеке бақылау жасап, азаптаулар мен өлім жазаларын ұйымдастырған. Ол 2200 адамның қаза болған "La Perla" лагеріне (Кордобада орналасқан) жауапты болды. Кейіннен оны испан судьясы Балтазар Гарсон айыптап, оның тұтқындалуына ордер берді. Менендес 2008 жылдың 28 тамызында Тукуман провинциясының апелляциялық сотында адамзатқа қарсы қылмыстар жасады деп айыпталып, өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Сот үкімі алдында Менендес: "Біз марксистік террористтер бастаған соғыста әрекет етуге мәжбүр болдық", - деді. Өзінің қорғаныс шеңберінде және сот процестеріне наразылық білдіре отырып, ол: "Ешбір ел өз қарулы күштерін үкіметінің талап еткендері үшін соттаған емес" деп қосты. 2014 жылдың 4 шілдесінде Менендес пен Луис Эстрелла 1976 жылдың тамызында Аргентинаның Ла-Риоха епископы Энрике Анжелеллиді өлтіруге бұйрық бергені үшін кінәлі деп танылды. Ол тағы да өмір бойына бас бостандығынан айырылды.
The laws that had stopped the prosecution of crimes committed during the dictatorship (passed during the first years of democracy) were voided by the Argentine Supreme Court in June 2005 and repealed by Congress in 2006, and Menem's pardons were rescinded shortly afterwards. Menéndez was again brought before justice, this time accused of the kidnapping, torture and murder of four members of the Workers' Revolutionary Party. In the trial that ended on 24 July 2008, he was found guilty and sentenced to a life sentence, to be served in a regular prison. In August 2008, Menéndez, along with fellow general Antonio Domingo Bussi, was found guilty of the forced disappearance and murder of politician Guillermo Vargas Aignasse and sentenced to a further life sentence. According to the Human Rights NGO, "Project Disappeared," he personally supervised and directed torture and executions. He was responsible for the camp of "La Perla" (located in Córdoba), in which 2200 persons were killed. He was later indicted by Spanish Judge Baltazar Garzón, who issued an arrest warrant against him. Menéndez was sentenced to life imprisonment by a Tucumán Province Court of Appeals on August 28, 2008, on the charge of crimes against humanity.“We had to take action in the war started by the Marxist terrorists,” Menéndez said before sentencing. “No country has ever tried its armed forces for what its government asked of it”, he added in his defence and in protest at the trials. On 4 July 2014 Menéndez and Luis Estrella were found guilty of ordering the murder of Enrique Angelelli, bishop of La Rioja, Argentina, in August 1976. He received an additional life sentence.
Өлім
Менендес 2018 жылғы 27 ақпанда жүрек тудырған шоктан қайтыс болды, оның өмірі 90 жылға созылды.
Menéndez died on February 27, 2018, from a reported cardiogenic shock: he was 90 years old.