Хорхе Рафаэль Видела: Аргентинаның әскери диктаторы

Кіріспе

Аргентина президенті 1976 жылдан 1981 жылға дейін.

Хорхе Рафаэль Видела (/v//ɪ/'/d//ɛ//l//ə/ vidELə; ˈxoɾxe rafaˈel βiˈðela; 2 тамыз 1925 – 17 мамыр 2013) – аргентиналық әскери шенеунік және диктатор, Аргентинаның 47-ші президенті, сондай-ақ 1976 жылдан 1981 жылға дейін Ұлттық қайта құрылымдастыру процесінің 1-ші президенті болған. Оның Кондор операциясы кезіндегі билігі, адам құқықтарының кеңінен бұзылуы және экономикалық басқарудың нашарлығы салдарынан Латын Америкасының суық соғыс кезеңіндегі ең жағымсыз кезеңдердің біріне айналды. Ол Изабель Перонды құлатып, төңкеріс арқылы билікке келді. 1985 жылы, демократиялық үкімет қайта орнатылып, екі жыл өткен соң, ол өзінің билігі тұсында жасалған адам құқықтарының бұзылуы мен адамзатқа қарсы қылмыстар үшін сотқа тартылды, оның ішінде адамдарды ұрлау немесе күштеп жоғалу, азаптаудың кең таралуы, белсенділер мен саяси қарсыластарды, сондай-ақ олардың отбасыларын жасырын концентрациялық лагерьлерде сотсыз өлтіру. Осы кезеңде 13 000-ден 30 000-ға дейін саяси диссиденттер жоғалып кетті. Видела аналары тұтқындалған кезде туған көптеген балаларды ұрлап, оларды режимнің қолдаушыларына заңсыз асырап беруге жібергені үшін де айыпталды. Видела тұтқынға алынған әйел партизандар қиналып, жазаланбаймын деген сеніммен жүктілікке барғанын мәлімдеді. 2010 жылдың 5 шілдесінде Видела өзінің билігі кезіндегі әскерінің әрекеттеріне толық жауапкершілік алды. "Мен ішкі соғыс кезіндегі жоғары әскери билік ретінде жауапкершілікті қабылдаймын. Менің бағыныштымдағылар менің бұйрықтарымды орындады", - деді ол Аргентина сотында. Видела, Альфредо Стросснер Парагвайда және Уго Бансер Боливиядағыдай, көптеген наци қашқындарына пана берді; оның режиміне қарсыластары арасында оны "Пампа Гитлері" деп атады. 2008 жылдың 10 қазанына дейін үй қамауында болды, содан кейін әскери түрмеге жіберілді. Жаңа сот процесінен кейін, 2010 жылдың 22 желтоқсанында Видела төңкерісінен кейін қайтыс болған 31 тұтқынның өлімі үшін азаматтық түрмеде өмір бойына сотталды. 2012 жылдың 5 шілдесінде Видела өзінің билігі кезінде балаларды жүйелі түрде ұрлағаны үшін азаматтық түрмеде 50 жылға сотталды. Келесі жылы Видела душ қабылдағанда құлап, бес күннен кейін Маркос-Пас азаматтық түрмесінде қайтыс болды.

Jorge Rafael Videla (/v//ɪ/'/d//ɛ//l//ə/ vidELə; ˈxoɾxe rafaˈel βiˈðela; 2 August 1925 – 17 May 2013) was an Argentine military officer and dictator who was the 47th President of Argentina and as well as the 1st President of the National Reorganisation Process from 1976 to 1981. His rule, which was during the time of Operation Condor, was among the most infamous in Latin America during the Cold War due to its high level of human rights abuses and severe economic mismanagement. He came to power in a coup d'état that deposed Isabel Perón. In 1985, two years after the return of a representative democratic government, he was prosecuted in the Trial of the Juntas for large scale human rights abuses and crimes against humanity that took place under his rule, including kidnappings or forced disappearance, widespread torture and extrajudicial murder of activists and political opponents as well as their families at secret concentration camps. An estimated 13,000 to 30,000 political dissidents vanished during this period. Videla was also convicted of the theft of many babies born during the captivity of their mothers at the illegal detention centres and passing them on for illegal adoption by associates of the regime. Videla maintained the female guerrilla detainees allowed themselves to become pregnant in the belief they would not be tortured or executed. On 5 July 2010, Videla took full responsibility for his army's actions during his rule. "I accept the responsibility as the highest military authority during the internal war. My subordinates followed my orders," he told an Argentine court. Videla also sheltered many Nazi fugitives as Alfredo Stroessner did in Paraguay and as Hugo Banzer did in Bolivia; he was sometimes known as the "Hitler of the Pampa" among opponents of his regime. He was under house arrest until 10 October 2008, when he was sent to a military prison. Following a new trial, on 22 December 2010, Videla was sentenced to life in a civilian prison for the deaths of 31 prisoners following his coup. On 5 July 2012, Videla was sentenced to 50 years in civilian prison for the systematic kidnapping of children during his tenure. The following year, Videla died in the Marcos Paz civilian prison five days after suffering a fall in a shower.

Төңкеріс

Президент Хуан Перон қайтыс болғаннан кейін оның жесірі және вице-президент Изабель президент болды. Видела 1976 жылғы 24 наурызда күшейіп бара жатқан зорлық-зомбылық, әлеуметтік толқулар мен экономикалық қиындықтар кезінде оны құлатып, әскери төңкеріс жасады. Ол, армияны, адмирал Эмилио Массера – әскери-теңіз күштерін, ал бригадир генерал Орландо Рамон Агости – әуе күштерін ұсынып, әскери хунта құрылды.

Төрағалық

Төңкерістен екі күн өткен соң Видела Аргентина президенті лауазымын ресми түрде қабылдады.

Адам құқықтары бұзылуы

Террорист – тек қаруы немесе бомбасы бар адам ғана емес, сонымен қатар батыс және христиан өркениетіне қайшы идеяларды тарататын адам. Әскери хунта 1974 жылы шілдеде Хуан Перонның қайтысынан кейін жер астына кеткен марксистік ERP, Монтонерос, FAL, FAR және FAP топтарының террористік шабуылдары кезінде, сондай-ақ Хосе Лопес Рега басқарған Аргентинаның антикоммунистік альянсының зорлық-зомбылық, азаптау және кісі өлтірулері кезінде билікті басып алды. Балтимор Сан 1976 жылдың басында былай деп хабарлады: «Аргентинаның бағы» деп белгілі Тукуманның орманды тауларында аргентиналықтар аргентиналықтарға қарсы Вьетнам үлгісіндегі азаматтық соғыста соғысып жатыр. Қазіргі уақытта нәтижесі белгісіз. Бірақ шайқастың қырсықтығына күмән жоқ, онда 2000-ға жуық солшыл партизандар және шамамен 10 000 сарбаз қатысуда. 1974 жылдың соңында ERP Тукуман провинциясында ауылдық майдан құрды, ал Аргентина армиясы провинциядағы көтеріліске қарсы операциялар үшін 2-ші армия дивизиясының 5-ші тау бригадасын орналастырды. 1976 жылдың басында тау бригадасы ERP партизандары мен бүлікшілерге қарсы Кордова қаласындағы стратегиялық нүктелерді қорғау үшін бұрын қолданылмаған 4-ші әуе десанттық бригадасымен күшейтілді. Хунта мүшелері партизандық қауіпті пайдаланып, төңкеріске рұқсат берді және үкімет кезеңін «Ұлттық қайта құрылымдастыру процесі» деп атады. 1975 және 1976 жылдары солшыл террористік оқиғаларда 293 әскери және полиция қызметкері қаза тапты. Видела 1976 жылдың ақпаны мен 1977 жылдың сәуірі аралығында Монтонерос пен ERP жасаған үш қастаннан мүжілді. 1985 жылы «Лас соғыс» кезінде жасалған әскери қылмыстарды соттаған трибуналдың құрамына кірген Әділет министрі Рикардо Гил Лаведра кейіннен: «Мен шынайы сенемін, қысымға ұшырағандардың көп бөлігі партизандық қозғалыстың мүшелері болды» деді. Жоғалғандардың 10 мыңы Монтонерос партизандары мен Халықтық революциялық армияның мүшелері болды. Алайда, партизандар жеңілгеннен кейін репрессиялық науқан күшейді және осы кезеңде олар шіркеулерге, кәсіподақтарға, суретшілерге, зиялыларға, университет студенттері мен профессорларына шабуыл жасағанда хунта ең көп құрбандықты жинады. Адам құқықтары жөніндегі ұйымдардың мәліметінше, полиция немесе әскери күзетте болған кезде 15 000-нан 30 000-ға дейін аргентиналықтар «жоғалып кеткен». 1500-ден 4000-қа дейін адам есірткіш заттарға баулынып, әскери ұшақтарға тиелді, жалаңаяқ қалдырылып, Рио-де-ла-Плата және Атлант мұхитында суға тасталды, бұл «өлім рейстері» деп белгілі болды. Диктатура кезінде құпия лагерьлерде ұсталған «жоғалған» PEN (Poder Ejecutivo Nacional) тұтқындарының 10 000-нан 12 000-ға дейіні дипломатиялық қысыммен босатылды. Теренс Рориг жоғалғандардың «кем дегенде 10 000-ы партизандармен әртүрлі байланыста болды» деп есептейді. Аргентиналық журналист Сеферино Риатоның «Disposición Final» кітабында Видела 1976-1983 жылдар аралығында оның режимімен 8 000 аргентиналық өлтірілгенін алғаш рет растады. Денелер ел ішінде және шетелде наразылықтардың алдын алу үшін жасырылды немесе жойылды. Видела сондай-ақ партизан әйелдері азаптауға немесе өлім жазасына тартылмау үшін жүкті болуға тырысқанын, бірақ олар осы жағдайдан құтыла алмағанын айтты. Түрмеде туған балалар заңсыз түрде әскери отбасыларға берілді және олардың кімдігі ондаған жылдар бойы жасырылды. Бұл пропорциясыз көрсеткіш, өйткені еврейлер халықтың 1% құраса да, нысанаға алынғандардың 5-12% құрады. Тарихшы Даниэль Мучник мұны көптеген еврейлердің сол кезеңде саяси белсенділікке және ERP және FAP сияқты қарулы қарсылық топтарына тартылуымен байланысты деп санайды. Алайда, аргентиналық еврейлердің куәліктері олардың еврей болғандары үшін нысанаға алынғанын көрсетеді. Көптеген азаптау құрбандары азаптау камераларының қабырғаларында Адольф Гитлердің суреттерін және свастикаларды көрген, ал тергеушілер антисемиттік сөздер айтқан. Аргентина армиясында қызмет еткен еврейлер де антисемиттік мазақтауларға ұшыраған. 200-ден 300-ға дейін еврейлер шабуылға ұшырады, көбінесе олардың жоғары лауазымдағы офицерлерінен. 11 000-ға жуық аргентиналық әскери диктатура кезінде қаза тапқан жақындарына мемлекеттен 200 000 долларға дейін ақшалай өтемақы алды. Asamblea por los Derechos Humanos (APDH немесе Адам құқықтары жөніндегі ассамблея) «Ұлттық қайта құрылымдастыру процесі» кезінде 12 261 адам қаза тапқан немесе жоғалып кеткенін мәлімдеді. Саяси тұрғыдан алғанда, барлық заңнамалық билік Виделаның тоғыз адамнан тұратын хунтасының қолында шоғырландырылды, ал ұлттық үкіметтегі барлық маңызды лауазымдар адал әскери офицерлермен толтырылды.

A terrorist is not just someone with a gun or a bomb, but also someone who spreads ideas that are contrary to Western and Christian civilization.|Jorge Rafael Videla|title=|source=

The military junta is remembered for the forced disappearances of large numbers of students. The military junta took power during a period of terrorist attacks from the Marxist groups ERP, the Montoneros, FAL, FAR and FAP, who had gone underground after Juan Perón's death in July 1974, and violent right wing kidnappings, tortures and assassinations from the Argentine Anticommunist Alliance, led by José López Rega, Perón's Minister of Social Welfare, and other death squads. The Baltimore Sun reported at the beginning of 1976 that,
In the jungle covered mountains of Tucuman, long known as 'Argentina's garden', Argentines are fighting Argentines in a Vietnam style civil war. So far, the outcome is in doubt. But there is no doubt about the seriousness of the combat, which involves 2,000 or so leftist guerrillas and perhaps as many as 10,000 soldiers. In late 1974 the ERP set up a rural front in Tucumán province and the Argentine Army deployed the 5th Mountain Brigade of the 2nd Army Division in counterinsurgency operations in the province. In early 1976 the mountain brigade was reinforced in the form of the 4th Airborne Brigade that had until then been withheld guarding strategic points in the city of Córdoba against ERP guerrillas and militants. The members of the junta took advantage of the guerrilla threat to authorize the coup and naming the period in government as the "National Reorganization Process". In all, 293 servicemen and policemen were killed in left wing terrorist incidents in 1975 and 1976. Videla narrowly escaped three assassination attempts by the Montoneros and ERP between February 1976 and April 1977. Justice Minister Ricardo Gil Lavedra, who formed part of the 1985 tribunal judging the military crimes committed during the Dirty War, later declared, "I sincerely believe that the majority of the victims of the illegal repression were guerrilla militants". Some 10,000 of the disappeared were guerrillas of the Montoneros, and the People's Revolutionary Army. However, the campaign of repression actually intensified after the guerrillas were defeated and it was during this time, when they targeted the church, labor unions, artists, intellectuals and university students and professors, that the junta accumulated the greatest number of victims. According to human right groups, an estimated 15,000 to 30,000 Argentines "disappeared" while in the custody of the police or the military. Some 1,500 to 4,000 were drugged into a stupor, loaded into military aircraft, stripped naked and then thrown into the Rio de la Plata and Atlantic Ocean to drown in what became known as "death flights." Between 10,000 and 12,000 of the "disappeared," PEN (Poder Ejecutivo Nacional) detainees held in clandestine detention camps throughout the dictatorship, were eventually released under diplomatic pressure. Terence Roehrig estimates that of the disappeared "at least 10,000 were involved in various ways with the guerrillas". In the book Disposición Final by Argentine journalist Ceferino Reato, Videla confirms for the first time that between 1976 and 1983, 8.000 Argentines have been murdered by his regime. The bodies were hidden or destroyed to prevent protests at home and abroad. Videla also maintained that female guerrilla detainees allowed themselves to become pregnant in the belief they would not be tortured or executed, but they were. The children whom they bore in prison were taken from them, illegally adopted by military families of the regime, and their identities were hidden for decades. It is a disproportionate number, as Jews comprised between 5–12% of those targeted but only 1% of the population. Historian Daniel Muchnik attributed this to many Jews gravitating to political activism and armed resistance groups such as the ERP and FAP during the period. However, testimonies from Jewish Argentines suggest that they were targeted for being Jewish. Many torture victims were said to have seen pictures of Adolf Hitler and swastikas on walls of torture chambers and interrogators uttering anti Semitic epithets. Jews were also known to have suffered anti Semitic harassment while in the Argentine military. Between 200 and 300 Jews were subject to attacks, often by their superiors. Some 11,000 Argentines have applied for and received up to US$200,000 as monetary compensation from the state for the loss of loved ones during the military dictatorship. The Asamblea por los Derechos Humanos (APDH or Assembly for Human Rights) believes that 12,261 people were killed or disappeared during the "National Reorganization Process". Politically, all legislative power was concentrated in the hands of Videla's nine man junta, and every important position in the national government was filled with loyal military officers.

Экономикалық саясат

Аргентинаның жаңа президенті ретінде Видела өрбу инфляцияның салдарынан құлдырап жатқан экономикамен бетпе-бет келді. Ол экономикалық саясатты министр Хосе Альфредо Мартинес де Хоздың қолына жүктеді, ол еркін сауда және дерегулирлеу саясатын қабылдады. Мартинес де Хоз экономикалық өсімді жаңғырту үшін шаралар қабылдады, перонизмді кері қайтара отырып, еркін нарықтық экономиканы қолдады. Инфляция деңгейі аздап төмендеді, бірақ әлі де жоғары болып қалды. Ол Дэвид Рокфеллермен жеке достық байланыс орнатты, ол оның қызметке келгеннен кейін Chase Manhattan Bank және Халықаралық валюта қорынан шамамен 1 миллиард долларлық несие алуға көмектесті. Ол барлық баға бақылауын және валюталық реттеу жүйесін жойды. Қара нарық және тауар тапшылығы жойылды. Ол экспортты (бар болған тыйымдар мен квоталарды алып тастады, экспорттық салықтар жойылды) және импортты (бар болған тыйымдар, квоталар мен лицензияларды алып тастады және импорттық тарифтерді біртіндеп төмендетті) босатылғаннан кейін дамыды. Оның кезеңінде сыртқы қарыз төрт есеге өсті, ал әлеуметтік теңсіздіктер күрт өршіді. Бұл кезең он есе девальвациямен және Аргентина тарихындағы ең ірі қаржылық дағдарыстардың бірімен аяқталды.

Сыртқы қатынастар

Төңкеріс 1975 жылдың қазан айынан бастап жоспарланып келді, ал АҚШ Мемлекеттік департаменті оның іске асырылуына екі ай бұрын дайындық туралы хабардар болды. Генри Киссинджер төңкерістен кейін Аргентинаның қарулы күштерінің басшыларымен бірнеше рет кездесіп, АҚШ-та адам құқықтарының бұзылуына наразылық күшейе бермес бұрын, қарсыластарын жылдам жоюға шақырды. АҚШ Мемлекеттік департаменті Аргентинаны Оңтүстік Америкадағы антикоммунизмнің бекінісі деп қарады және 1976 жылдың сәуір айының басында АҚШ Конгресі Генри Киссинджер жазған Форд әкімшілігінің өтінімін мақұлдады, ол Аргентинаға 50 миллион долларлық қауіпсіздік көмегін беруді қарастырды. 1977 жылы АҚШ Қорғаныс министрлігі 217 аргентиналық әскери офицерді оқытуға 700 000 доллар бөлді, ал 1977 және 1978 жылдары АҚШ Аргентинаға 120 миллион доллардан астам әскери запчастьтар сатты. Бірақ, сонымен бірге, АҚШ-тың жаңа президенті Джимми Картер адам құқықтары мәселесіне назар аударды және 1978 жылы Конгрессті Аргентинаға АҚШ қару-жарағын жеткізуді тоқтатуға көндірді. Видела режимі кезінде Аргентина Оңтүстік Американың оңтүстік ұшындағы Бигл каналы (Пиктон, Леннокс және Нуэва аралдарына иелік ету туралы) бойынша Арбитраждық соттың міндетті есебі мен шешімін қабылдамады және аралдарды басып алу үшін «Егемендік» операциясын бастады. Алайда, 1978 жылы Рим папасы Иоанн Павел II делдік процесті бастады. Оның өкілі Антонио Саморе толыққанды соғыстың алдын алуға сәттілік танытты. Қақтығыс Видела президенттік лауазымынан кеткеннен кейін ғана толыққанды шешілді. 1983 жылы демократиялық үкімет қайта орнатылғаннан кейін, Чили мен Аргентина арасындағы 1984 жылғы Бейбітшілік және достық шарты (Tratado de Paz y Amistad), аралдарға Чилидің егемендігін мойындады, қол қойылды және халықтың референдумы арқылы бекітілді. Видела коммунизмге қарсы болғанымен, оның режимі Кеңес Одағымен және Қытаймен жақсы қарым-қатынас сақтап, оның басшылығымен екі ел арасындағы сауда байланысы кеңейтілді.

Қоғаммен байланыс

Виделаның ең үлкен қиындықтарының бірі оның шетелдегі беделі болды. Ол адам құқықтарына қатысты сынды Аргентинаға қарсы жүргізілген науқанмен байланыстырды. 1976 жылдың 19 мамырында ол Эрнесто Сабато, Хорхе Луис Борхес, Хорасио Эстебан Ратти (Аргентина жазушылар қоғамының президенті) және әйгілі Леонардо Кастеллани сынды Аргентина зиялыларымен бірге түскі асқа қатысты. Соңғысы Виделаға тағы бір жазушы, Харольдо Контидің жоғалып кеткеніне алаңдаушылығын білдірді. 1977 жылдың 30 сәуірінде Азусена Виллафлор және оның ілесінде 13 әйел Пласа-де-Майо алаңында, Каса Росада президенттік сарайының алдында наразылық акциясын бастады. Олар жоғалып кеткен балаларының қайда екенін білуді талап етті. Олар "Пласа-де-Майо аналары" (Madres de Plaza de Mayo) деп белгілі болды. 1979 жылдың қыркүйегіндегі адам құқықтары жөніндегі Америка комиссиясы Видела үкіметін көптеген жоғалулар мен зорлық-зомбылық фактілері үшін айыптады. Жауап ретінде хунта Burson Marsteller жарнама агенттігін тартып, ұшқынды жауап дайындауды тапсырды: "Los argentinos somos derechos y humanos" ("Біз аргентиналықтар – адал және гуманистік жандармыз"). Бұл ұран 250 000 данаға басылып, Буэнос-Айрестегі жүргізушілерге таратылды, бұл хунтаға қолдау көрсетудің спонтанды жариялануын жасау мақсатымен жасалды, бұл шараға шамамен 16 117 доллар жұмсалды. Видела 1978 жылғы ФИФА Әлем чемпионатынан саяси мақсаттар үшін пайдаланды. Ол Аргентина жанкүйерлерінің жеңіске жеткен футбол командасына деген ынтасын өзінің және хунтаның халыққа танымал екенін көрсету үшін дәлел ретінде келтірді. 1980 жылы Бейбітшілік және әділдік қызметінің жетекшісі Адольфо Перес Эскивель Аргентинадағы адам құқықтары бұзылулары туралы әлемге хабарлағандығы үшін Нобель бейбітшілік сыйлығымен марапатталды.

Кейінгі өмір және өлім

Видела 1981 жылдың 29 наурызында билікті Роберто Виолага тапсырды. 1982 жылдың 7 сәуірінде Видела генерал Марио Беньямин Менендестің Мальвина аралдарының губернаторы ретінде ант қабылдау рәсіміне қатысты. Әскери режим 1982 жылы Фолкленд соғысында жеңілгеннен кейін құлағанға дейін жалғасты. 1983 жылы демократия қайта орнатылды. Жаңа үкімет 1985 жылғы «Хунталар соты» деп аталған іс бойынша диктатура кезінде жасалған қылмыстар үшін жоғары лауазымды шенеуніктерді соттауға кірісті. Видела көптеген кісі өлтіру, адам ұрлау, азаптау және басқа да қылмыстар үшін айыпталды. Ол өмір бойына бас бостандығынан айырылып, 1985 жылы әскерден шығарылды. Видела бес жылға түрмеге қамалды. 1990 жылы президент Карлос Менем Виделаны және әскери режимнің көптеген бұрынғы мүшелерін кешірді. Менем сондай-ақ терроризмге кінәлі солшыл партизан лидерлерін кешірді. Телевизия арқылы халыққа сөз сөйлеген президент Менем: «Біз елді бейбітшілік, еркіндік және әділдікпен қайта құру үшін мен бұл жарлыққа қол қойдым. Емдеуді қажет ететін жарамыз», - деді. Видела 1998 жылы қысқа мерзімге түрмеге қайта оралды, себебі судья оны «Лақты соғысы» кезінде Сильвия Квинтеланың баласы және Халықтық революциялық армиясының (ERP) командирлері Марио Роберто Сантучо мен Бенито Уртаганың жоғалуында кінәлі деп тапты. Видела Касерос түрмесінің ескі бөлімінде 38 күн өтті. Денсаулығына байланысты ол кейін үй қамауына алынды. 2003 жылы президент Нестор Киршнердің сайлануынан кейін Аргентинада Виделаның билігінің заңсыздығын көрсетуге кең ауқымды күш-жігер жұмсалды. Үкімет Виделаны елдің заңды президенті деп танымады және оның суреті әскери мектептен алынып тасталды. 2003 жылы Конгресс диктатура кезінде жасалған қылмыстар бойынша қудалауды тоқтатқан Ley de Punto Final заңын жойды. 2005 жылы Аргентинаның Жоғарғы соты бұл заңның конституцияға қайшы екенін мәлімдеді. Үкімет адамзатқа қарсы қылмыстар бойынша қудалауды қайта бастады. 2006 жылдың 6 қыркүйегінде судья Норберто Оярбиде президент Менемнің кешірімін конституцияға қайшы деп тапты. 2007 жылдың 25 сәуірінде федералды сот Виделаның президенттік кешірімін жойып, адам құқықтарын бұзу үшін оның айыбын қалпына келтірді. 2010 жылдың 2 шілдесінде оның билігі кезінде қайтыс болған 31 тұтқынның өліміне байланысты жаңа айыптаулар бойынша сотталды. Сот аяқталғаннан кейін ол бірден азаматтық түрмеге жіберілді. Сот барысында Видела «кешегі жаулар билікте және олар Аргентинада марксистік режим орнатуға тырысады» деді. 2012 жылдың 5 шілдесінде Видела әскери режим тұтқындаған ата-аналардан балаларды ұрлау схемасына қатысқаны үшін айыпталды және 50 жылға бас бостандығынан айырылды. Сот шешімі бойынша Видела «балаларды ұрлау, ұстап тұру және жасыру, сондай-ақ олардың жеке басын ауыстыру қылмысына» кінәлі. Балалар заңсыз асырап алу үшін әскери отбасыларға берілді және олардың жеке басы жасырылды. Бұл кезеңде шамамен 400 бала ұрланды, көбінесе түрмеде босанған және кейін «жоғалған» аналардан. 2019 жылдың маусым айына дейін осы асырап алынғандардың 130-ының жеке басы қалпына келтірілді. 2013 жылдың 17 мамырында Видела Маркос-Пас түрмесінде жазасын өтеп жатқанда ұйқыда табиғи себептерден қайтыс болды деп хабарланды. Денсаулық сақтау органдары жүргізген тексеруде оның 12 мамырда түрмеде суға түсіп қалуынан туған көптеген сүйек сынықтары мен ішкі қан кетуден қайтыс болғаны анықталды. 2009 жылғы әскери шешімге сәйкес, ол (және адам құқықтарын бұзғандары үшін айыпталғандар) әскери жерлеу рәсіміне қатыса алмайды. Оның отбасы жеке рәсім өткізді. Адам құқықтары жөніндегі ұйымдар Виделаны айыптап, ол жоғалған адамдар мен ұрланған балалар туралы білгенін мойындамай қайтыс болғанын айтты. Сотталған бұрынғы офицерлердің ешқайсысы жоғалғандардың тағдыры туралы ешқандай мәлімет бермеді. Видела террорист деп санағандарға қарсы әрекеттеріне өкініш білдірмеді. Бірнеше аргентиналық саясаткер оның өліміне қатысты пікір білдірді. Радикалдық азаматтық одақтың депутаты Рикардо Гил Лаведра Виделаны диктатор ретінде еске алатынын айтты, ал Гермес Биннер оның үкіметінің құрбандарына көңіл айтты. Буэнос-Айрес қаласының мәдениет министрі Эрнан Ломбарди Аргентина демократиясын диктаторды соттап, үкім шығарғаны үшін мақтады. 1980 жылы Нобель сыйлығының лауреаты болған аргентиналық Адольфо Перес Эскивель: «Виделаның өлімі ешкімді қуантуы керек емес, біз жақсырақ, әділ, жаныбарлық қоғам үшін жұмысымызды жалғастыруымыз керек, сонда осындай қорқыныш ешқашан қайталанбауы керек», - деді. Кабинет басшысы Хуан Мануэль Абал Медина: «Видела сотталған, үкім шығарылған және аргентиналық халық тарапынан жек көрілген жалпы түрмеде қайтыс болғанына қуаныштымын», - деді. Видела қайтыс болған кезде Аргентинаның соңғы тірі диктаторларының бірі болды. Диктатурадан тірі қалған соңғы президент Рейнальдо Биньоне 2018 жылдың 7 наурызында қайтыс болды. Видела өмірінің соңына дейін Рим католигі болып қалды.

Videla relinquished power to Roberto Viola on 29 March 1981. On April 7, 1982, Videla attended the swearing in ceremony of general Mario Benjamín Menéndez as governor of the Malvinas Islands. The military regime continued until it collapsed after losing the Falklands war in 1982. Democracy was restored in 1983. The new government began prosecution of top ranking officers for crimes committed during the dictatorship in what was called the Trial of the Juntas of 1985. Videla was convicted of numerous homicides, kidnapping, torture, and many other crimes. He was sentenced to life imprisonment and was discharged from the military in 1985. Videla was imprisoned for five years. In 1990, President Carlos Menem pardoned Videla and many other imprisoned former members of the military regime. Menem also pardoned the leftist guerrilla commanders accused of terrorism. In a televised address to the nation, President Menem said, "I have signed the decrees so we may begin to rebuild the country in peace, in liberty and in justice We come from long and cruel confrontations. There was a wound to heal." Videla briefly returned to prison in 1998 when a judge found him guilty of the kidnapping of babies during the Dirty War, including the child of the desaparecida Silvia Quintela, and the disappearances of the commanders of the People's Revolutionary Army (ERP), Mario Roberto Santucho and Benito Urteaga. Videla spent 38 days in the old part of the Caseros Prison. Due to health issues, he was later transferred to house arrest. Following the election of President Néstor Kirchner in 2003, there was a renewed widespread effort in Argentina to show the illegality of Videla's rule. The government no longer recognized Videla as having been a legal president of the country, and his portrait was removed from the military school. In 2003, Congress repealed the Ley de Punto Final, which had ended prosecutions for crimes under the dictatorship. In 2005, the Argentine Supreme Court ruled that the law had been unconstitutional. The government re opened prosecution of crimes against humanity. On 6 September 2006, Judge Norberto Oyarbide ruled that the pardons granted by President Menem were unconstitutional. On 25 April 2007, a federal court struck down Videla's presidential pardon and restored his convictions for human rights abuses. He was put on trial on 2 July 2010 for new charges of human rights violations relating to the deaths of 31 prisoners who died under his rule. He was ordered to be transferred to a civilian prison immediately after the trial. During the trial, Videla had said that "yesterday's enemies are in power and from there, they are trying to establish a Marxist regime" in Argentina. On 5 July 2012, Videla was convicted and sentenced to 50 years' imprisonment for his participation in a scheme to steal babies from parents detained by the military regime. According to the court decision, Videla was an accomplice "in the crimes of theft, retention and hiding of minors, as well as replacing their identities." The children were given to military families for illegal adoption, and their identities were hidden. An estimated 400 children were stolen during this period, often from mothers who gave birth in prison and who were later "disappeared." By June 2019, 130 of these adoptees had their identities restored. On 17 May 2013, Videla was reported as having died of natural causes in his sleep while serving his sentence at a Marcos Paz prison. An autopsy revealed he died from multiple fractures and internal hemorrhaging caused by having slipped in a prison shower on 12 May. According to a 2009 ruling by the military, he (and others convicted of human rights violations) were not eligible for a military funeral. A private ceremony was held by his family. Human rights organizations throughout the political compass denounced Videla, saying that he died without admitting that he was aware of the disappeared persons and kidnapped children. None of the tried ex officers has provided details about the fate of those missing. Videla appeared mostly unrepentant for the actions against those whom he deemed terrorist subversives. Several Argentine politicians commented on his death. Deputy Ricardo Gil Lavedra of the Radical Civic Union said that Videla will be remembered as a dictator, while Hermes Binner expressed condolences to the victims of his government. Hernán Lombardi, Minister of Culture of Buenos Aires city, praised Argentine democracy for having tried and sentenced the dictator. Adolfo Pérez Esquivel, Argentine recipient of the 1980 Nobel Peace Prize, said, "The death of Videla should not delight anybody, we have to keep working for a better society, more just, more humane, so that all that horror never happens again". Cabinet Chief Juan Manuel Abal Medina said that he was glad that, "Videla died prosecuted, sentenced and imprisoned in a common cell, repudiated by the Argentine people". At the time of Videla's death he was one of two surviving dictators of Argentina. The last surviving president from the dictatorship, Reynaldo Bignone, died on 7 March 2018. Videla remained a Roman Catholic till the end of his life.