Кіріспе
Британдық тарихшы Джонатан Чарльз Дуглас Кларк (28 ақпан 1951 жылы туған) – британдық және американдық тарихты зерттейтін тарихшы. Ол Кембридж университетінің Даунинг колледжінде бакалавр дәрежесін алған. Бұрын Кембридж университетінің Питерхаус колледжінде және Оксфорд университетінің All Souls колледжінде 1996 жылға дейін қызмет еткен, содан бері Канзас университетінде британ тарихының Джойс С. және Элизабет Энн Холл абыройлы профессоры болып жұмыс істеп келеді.
Jonathan Charles Douglas Clark (born 28 February 1951) is a British historian of both British and American history. He received his undergraduate degree at Downing College, Cambridge. Having previously held posts at Peterhouse, Cambridge and All Souls College, Oxford into 1996, he has since held the Joyce C. and Elizabeth Ann Hall Distinguished Professorship of British History at the University of Kansas.
Жазбалар
Кларк 17 және 18 ғасырлардағы британ тарихының жетекші ревизионист тарихшысы ретінде көзге түсті. Ол 17 және 18 ғасырлардың соңындағы марксистік және виггерлік түсіндірулерге қарсы пікір білдіргенімен белгілі. Керісінше, Кларк 1660-1832 жылдар аралығындағы кезеңнің біртұтастығы мен үйлесімділігіне баса назар аударады. Ол осы кезеңді "ұзақ он сегізінші ғасыр" деп атады, бұл терминология қазір тарихи академияда кеңінен қабылданады. Кларк бұл кезеңді Англия шіркеуі мен монархияның ұлттық бірліктің символы ретінде қабылдануымен сипатталатын ағылшын аристократиясының үстемдігі деп санайды. Бұл құрылым аристократиялық помещиктердің олигархиялық билігімен және 19 ғасырдың ұлтшылдығынан бұрынғы ұлттық идентиті сезімімен ерекшеленеді, бұл ортақ тарих пен діни сенімдерге негізделген. Кларк бұл кезеңде британдықтар осы принциптердің ресми бекітілуін қабылдады, ал оған негізінен діни қарсылық күш көрсетті. Өзінің "Өзгерістің динамикасы" атты алғашқы еңбегінде Кларк Анн патшайымының тұсындағы екіпартиялық жүйенің, Джеффри Холмс "Анн дәуіріндегі британ саясаты" еңбегінде сипаттағандай, Джордж III тұсындағы ағынырақ жүйеге қалай айналғанын түсіндіруге тырысты, бұл жүйені Льюис Намиер "Джордж III таққа отырғандағы саясат құрылымы" еңбегінде ашты. Кларк Тори және виг партиялары 1714 жылы Аннаның қайтысынан бастап 1754 жылдың наурызынан 1757 жылдың маусымына дейінгі саяси дағдарысқа дейін өмір сүрді деп мәлімдеді, бұл британ саясатының қайта құрылуына және 1760 жылы Джордж III мұра еткен саяси топтардың пайда болуына әкелді. Кларк осы ғасырлардағы қақтығыстарда діннің орталық рөліне сенімділігін қайталады: ол дінге ең көбірек қызығушылық танытқандардың Азамат соғысына дейінгі жылдары Парламенттің белсенді қатысуына ықпал еткенін айтты. Кларк пікірінше, 18 ғасырда якобизм маңызды болды, өйткені ол Ганновер билігіне қарағанда нақтырақ (секулярлық емес) балама болып табылды. Жеті жылдық соғыс кезінде якобит баламасының жоғалуы, Кларк пікірінше, Англия шіркеуі мен монархиялық конфессиялық мемлекеттің консолидациясына әкелді. Кларк революцияның себебі сол кезде ағылшын тілді Солтүстік Атлантика әлемінде әлі де кең таралған діни қақтығыстар екенін мәлімдеді. Кларк 18 ғасырдың көбінесе 19 ғасырдың тұрғысынан телеологиялық тұрғыдан түсіндірілетінін жиі айтады; ол тарихшы ретінде өзінің миссиясы ұзақ 18 ғасырды өзінің контекстінде түсіндіру деп санайды. Кларк Кристофер Хилл, Эрик Хобсбаум және Э. П. Томпсон сияқты марксистерді дұрыс емес түсіндіруді алға тартқаны үшін сынады. Рональд Хаттон оны "саяси және діни реакционер" деп атады, Кларк Хилл, Хобсбаум және Томпсонды дұрыс емес түсіндіруді мазақтап сынады. 1985 жылы Кларк Хилл, Хобсбаум және Томпсонды "соғыс аралық марксизм матрицасында ойлары қалыптасқан ғалымдар тобы" деп сипаттады. Кларк 1980-ші жылдары сэр Джон Х. Пламбқа жасаған шабуылдарымен танымал болды, бұл оны Хаттонның сөзімен айтқанда, "әлдеқайда жек көрінетін тірі тарихшы" етті. Пламбты қорғаған хат жарияланды және оған сэр Джеффри Элтоннан басқа Кембридждегі барлық тарих профессоры қол қойды. Дегенмен, Кларк еңбектерінің кейбір бөліктері оның әріптестері тарапынан (бәлкім, шамадан тыс бағаланған) қабылданып, олардың кейбіреулері оның "он сегізінші ғасыр қоғамының маңызды ерекшеліктеріне, әсіресе осы уақытқа дейін назардан тыс қалған діни элементке назар аударудағы құндылығын" мойындауға мәжбүр болды. 1994 жылы Кларк "Сэмюэль Джонсон: әдебиет, дін және ағылшын мәдени саясаты реставрациядан романтизмге дейін" атты еңбегін жариялады, онда Джонсонның тек тори ғана емес, сонымен қатар якобит және жюриге қатыспаған (Ганноверлерге адалдық ант беруден бас тартқан немесе аулақ болған) адам екенін дәлелдеді. Бұл тезис даулы болды. Кларк пен Кембридждегі әдебиеттанушы Хауард Эрскин Хилл америкалық әдебиеттанушылармен, негізінен Дональд Грин мен Говард Вайнбротпен, "Джонсон дәуірі" журналының (7 және 8-томдары) және "Англия әдебиетіндегі зерттеулер" журналының бір санында пікір алмасты. Кларк пен Эрскин Хилл 2002 жылы Джонсонның саяси көзқарастары туралы редакцияланған томды және 2012 жылы бұл тақырыпта екі қосымша томды шығарды.
Шығармалары
Өзгеріс динамикасы: 1750 жылдардың дағдарысы және ағылшын партиялық жүйелері (Кембридж университетінің баспасы, 1982). Ағылшын қоғамы, 1688–1832: Ансиан режимі кезінде идеология, әлеуметтік құрылым және саяси практика (Кембридж университетінің баспасы, 1985). ; 2-ші (толықтырылған) басылымы. Ағылшын қоғамы 1660–1832: Дін, идеология және саясат Ансиан режимі кезінде (Кембридж университетінің баспасы, 2000). Революция және көтеріліс: Англиядағы мемлекет және қоғам он жетінші және он сегізінші ғасырларда (Кембридж университетінің баспасы, 1986). Редактор, Джеймс, 2-ші граф Уолдегрейвтің естеліктері мен сөздері, 1742–1763 (Кембридж университетінің баспасы, 1988). Редактор, «Қазіргі Ұлыбританиядағы идеялар мен саясат» (Basingstoke: Macmillan, 1990). «Бостандық тілі», 1660–1832: Англо-американдық әлемдегі саяси дискурс және әлеуметтік динамика (Кембридж университетінің баспасы, 1994). Сэмюэл Джонсон: әдебиет, дін және ағылшын мәдени саясаты – қайта жаңғырудан романтизмге дейін (Кембридж университетінің баспасы, 1994). «Британдық Америка: Егер американдық революция болмағанда не болар еді?», Нилл Фергюсонның бас редакторы болған «Виртуалдық тарих» жинағында (Нью-Йорк: Basic Books, 1997; 1999), 125–74 беттер. Говард Эрскин Хиллмен бірлескен редактор, «Сэмюэл Джонсон тарихи контексте» (Нью-Йорк: Palgrave, 2002). Редактор, Эдмунд Берк: Франциядағы революция туралы толғаулар: сындық басылым (Стэнфорд университетінің баспасы, 2001). Біздің көлеңкелі қазіргі заманымыз: модернизм, постмодернизм және тарих (Лондон: Atlantic Books, 2003). «Сэмюэл Джонсон саясаты», Говард Эрскин Хиллмен бірлескен редактор (Нью-Йорк: Palgrave, 2012). «Сэмюэл Джонсонның интерпретациясы», Говард Эрскин Хиллмен бірлескен редактор (Нью-Йорк: Palgrave, 2012). Қайта жаңғырудан реформаға дейін: Британ аралдары 1660–1832 (Лондон: Vintage, 2014). Томас Пэйн: Ұлыбритания, Америка және Франция – ағартушылық және революция дәуірінде (Оксфорд университетінің баспасы, 2018).