Тенамастлан: Тарихы мен негізі

Кіріспе

Тэнамакстлан – Мексиканың Халиско штатындағы Сиерра-де-Амула аймағындағы муниципалитет және қала. Тэнамакстлан 1538 жылы негізделген. Қазіргі қала әкімі – Мтро. Жозе Мануэль Карденас Кастильо.

Топонимика

Оның атын кейбір адамдар немесе авторлар "Пештерге толы орын" деп түсіндірсе, енді біреулері оның "Тенмакслдің орны" немесе "Пеш тасы" деген мағынаны білдіреді деп санайды. Тенмаксл испан тіліндегі tenamaste сөзінен туындаған, ол мезоамерикалық мәдениеттерде оттан жоғары комалды көтеру үшін дәстүрлі түрде қолданылатын үш тастың кез келгенін білдіреді.

Тарих

Ол Аутлан билігіне тиесілі болған. Тенамакстлан билігінде Атенго, Аютла, Соятлан, Куютлан және Тепантла қалалары кірген. 1524-1525 жылдары Франсиско Кортес де Сан Буэнавентура осы аймақты бағындырып, Тенамакстланға Мартин Монже мен Педро Гомесқа бұйрық берді. Педро Гомес өзінің энкомендасын қанша уақыт сақтағаны белгісіз, бірақ Мартин Монже Тенамакстланға қоныстанғандығы туралы мәліметтер бар. Ол Колима тұрғыны ретінде танылса да (онда үйі болған), өзінің жерін сақтап қана қоймай, оны кеңейтіп, ақырында ұрпақтарына мұра етіп қалдырған үлкен аумаққа ие болды. Қала бастапқыда Меса-де-лас-Таблас үстінде, қазіргі орнынан солтүстік-батысқа қарай, лагуннің суы ағатын жерде орналасқан. Кейін жергілікті халық Аютепек төбесіне көшіп, төбені қоршаған су тасқынынан зардап шегіп, испандықтар оларды тапқан Бонете төбесіне қоныстануға мәжбүр болды. Оны Хилотепеке ескі қаласының тумалары Сантьяго шіркеуінің қасында қазіргі қаланы құру үшін жиналған. Оның негізін қалаушылар: Франсиско де ла Круз, Гаспар Иларио, Хосе Лоренцо, Кристобаль Леонор, Бруно Фелисиано, Мигель Лоренцо, Гаспар Флоренсио, Амброзио Каетано, Луис Лучиано және Геронимо Маурисио отбасыларымен бірге болды. Олар 1535 жылы Сантьяго-де-Тенамакстлан қаласында жиналды. Бастапқыда су тасқынынан қорқып, төмен түсуге қарсылық көрсеткен жергілікті тұрғындар ақырында мойынсұнды. Қаланың бағындырылуы Франсиско Кортес де Сан Буэнавентураға байланысты, ол Хуан де Эскарсенамен бірге қаланың негізін қалау кезінде болды, соңғысы қалаларды бекітудің патшалық судьясы болды. Франсиско Тенамакстлан және Теколотлан арқылы өтіп, қазіргі Наяритке бет алды, онда ол Бандерас аңғарларынан өтуде басты рөл атқарды. "Тенамакстланның заңды негізінің құжаты" (Аутлан қаласының мемлекеттік мүлік тізілімінде тіркелген) бойынша, осы елді мекеннің қоныстануы 1538 жылдың 25 наурызында болды. 1613 жылы Тенамакстланның сол кездегі губернаторы, жергілікті тұрғын Дон Бартоломе де Хименестің орнын оның ұлы Диего де Хименес иеленді; екеуі де Тенамакстланның басшылары болды. Сол жылы Теколотланның сақшысы Фрай Луис Малдонадо Тенамакстланның ежелгі ғибадатханасының алғашқы тасын салды, оны апостол Сантьягоға арнады. Қаланың әкімі Дон Диего Хименес, қала әкімі Габриэль Алонсо, қала кеңесінің мүшесі Диего Фелипе және басқарушы Хуан де лос Сантос жұмыстың бағыттап берушілері болды. 1823 жылдың 31 тамызында Тенамакстлан қаласының федерализмге қосылуы келесідей жарияланды: "Аутлан де ла Грана ауданының Тенамакстлан қаласында, қала әкімі Дионисио Сантана және кеңесшілер: Игнасио де ла Куева, Алехандро Рамирес, Хосе Мигель Мартинес, Игнасио Варгас және адвокат Сальвадор Балестерос, сондай-ақ Атенго және Соятлан қалаларының комиссарлары, Федеративтік Республика үкіметіне қосылу үшін жалпы және бірауыздан дауыс берген тұрғындардың көп санымен бірге, ауданның қол қоюға таңдалған комиссиясы қол қояды: Урвано Айральдо, Хосе Антонио Гарсия де ла Пас, Хуан Непомусено Диас де Салас, Антонио Сиксто Сантана, хатшы." 1825 жылы Тенамакстланның Атенго және Соятлан қалаларына бағынышты қалалық әкімшілігі болды. Оған келесі хасиендалар мен ранчолар кірді: Сан-Клементе, Колотитлан, Хуанакатлан және Сан-Педро. 1825 жылдан 1910 жылға дейін ол Аутланның 6-шы кантонына қарасты. 1832 жылдың 21 қыркүйегіндегі Конгресс қаулысынан Тенамакстланның бұрыннан муниципалитет ретінде бар екені анықталды.

It belonged to the Autlán lordship. The chiefdom of Tenamaxtlán included the towns of Atengo, Ayutla, Soyatlán, Cuyutlán, and Tepantla. In 1524 1525, Francisco Cortés de San Buenaventura conquered this region, giving orders to Martín Monje and Pedro Gómez in Tenamaxtlán. It is not known about Pedro Gómez how long he kept his encomienda, but there is evidence that Martín Monje settled in Tenamaxtlán, and although he was recognized as a resident of Colima (where he had a house), he not only kept his lot but enlarged it, eventually owning a vast area that he bequeathed to his descendants. The town was originally on the Mesa de las Tablas, northwest of its current site, where the lagoon drained. Later the indigenous people moved to the hill of Ayutepec where they suffered a natural disaster caused by a flood that surrounded the hill, being forced to settle on the hill of Bonete, where the Spanish found them. It was founded by natives of the old town of Hilotepeque, who met to found the current town in the chapel of Santiago. Its founders were the following people: Francisco de la Cruz, Gaspar Hilario, José Lorenzo, Cristóbal Leonor, Bruno Feliciano, Miguel Lorenzo, Gaspar Florencio, Ambrosio Cayetano, Luis Luciano and Gerónimo Mauricio with their families. They gathered in the town of Santiago de Tenamaxtlán in 1535. The natives resisted going down at first for fear of floods, but in the end, they gave in. The conquest of the town is due to Francisco Cortés de San Buenaventura, who was also present at the founding of the town along with Juan de Escárcena, the latter as royal judge of settlement of the towns. Francisco toured Autlan, passing through Tenamaxtlán and Tecolotlan, heading to present day Nayarit, where he was the protagonist of the passage through the Banderas valleys. According to a document called “Title of the Legal Foundation of Tenamaxtlán”, (which is registered in the Public Property Registry of the City of Autlán), the settlement of this population took place on March 25, 1538. In the year 1613, the then governor of Tenamaxtlán, Don Bartolomé de Jiménez, an indigenous man, was succeeded by his son Diego de Jiménez; both chiefs from Tenamaxtlán. That same year Fray Luis Maldonado, guardian of Tecolotlán, laid the first stone of the ancient temple of Tenamaxtlán that they dedicated to the Apostle Santiago. The governor of the town, Don Diego Jiménez, was in charge of the work, along with the mayor Gabriel Alonso, the councilor Diego Felipe, and the butler Juan de los Santos. On August 31, 1823, the adherence to federalism of the town of Tenamaxtlán was proclaimed, in the following terms: “In the town of Tenamaxtlán, of the Autlán de la Grana district, the mayor Dionisio Santana and the councilors: Ignacio de la Cueva, Alejandro Ramírez, José Miguel Martínez, Ignacio Vargas and Attorney Salvador Ballesteros, and in the company of the commissioners of the towns of Atengo and Soyatlán, with the largest number of residents who voted in general and unanimously for adhesion to the government of the Republic Federated”, and it is signed by the commission chosen to sign by the neighborhood: Urvano Ayraldo, José Antonio García de la Paz, Juan Nepomuceno Díaz de Salas, Antonio Sixto Santana, Secretary. In 1825, Tenamaxtlán already had a town hall with Atengo and Soyatlán as subject towns. It included the following haciendas and ranches: San Clemente, Colotitlán, Juanacatlán, and San Pedro. From 1825 to 1910 it belonged to the 6th canton of Autlán. From the Congressional decree of September 21, 1832, it is clear that Tenamaxtlán already existed as a municipality when it was mentioned as such.