Кіріспе

Фискалдық теңдік үшін науқан (CFE) – Нью-Йорк штатындағы барлық мемлекеттік мектеп оқушыларының сапалы негізгі білім алуға конституциялық құқығын қорғауға және ілгерілетуге бағытталған коммерциялық емес құқық қорғау ұйымы болды. Майкл А. Ребелл басшылығымен ұйым тарихи маңызы бар "CFE v. State of New York" сот процесін қозғады және жеңіске жетті, бұл процесте штаттың мектептерді қаржыландыру жүйесі Нью-Йорк қаласының мемлекеттік мектептерін жеткіліксіз қаржыландырғаны және оқушыларының конституциялық құқықтарын бұзғаны дәлелденді.

Тарих

Фискалдық теңдік үшін науқан (CFE) 1993 жылы Роберт Джексон мен Майкл А. Ребелл құрды. Олар ата-аналар, қоғамдық мүшелер және білімді қолдайтын жақтастардан құралған коалициямен жұмыс істеді, олар Нью-Йорк қаласының мектептеріне мемлекет тарапынан бөлінетін қаржыландыру туралы алаңдады, CFE бұл қаржыландыруды үнемі жеткіліксіз деп есептеді. CFE конституциялық талап арыз беріп, мемлекет Нью-Йорк қаласындағы мемлекеттік мектептерді жеткілікті деңгейде қаржыландырмағанын мәлімдеді. CFE түрлі көздерден қаржыландыру алды, оның ішінде Форд қоры, Рокфеллер қоры, Хорас В. Голдсмит қоры және Шотт қоры.

Campaign for Fiscal Equity, Inc. v. State (Фискалдық теңгерімге бағытталған науқан)

CFE 1993 жылы Нью-Йорк штатының мектептерді қаржыландыру жүйесіне қатысты 13 жылдық конституциялық дауды бастады. Нью-Йорк штатының Жоғарғы Соты 1995 жылы Нью-Йорк штатының конституциясы барлық балаларға "негізгі, сапалы білім алу" мүмкіндігін беруді талап етеді деген қаулы шығарды, бұл білім студенттерді бәсекеге қабілетті жұмысқа және қоғамдық өмірге қатысуға дайындайтын мағыналы орта мектеп білімі ретінде анықталды.

Арыздар мен сот іс-әрекеттері 2001-2006

2001 жылы Жоғарғы Сот судьясы Лиланд ДеГрассе қазіргі штаттық мектептерді қаржыландыру жүйесінің конституцияға қайшы екенін анықтады. Губернатор Джордж Патаки бұл шешімге шағым жасады, ол 2002 жылы Нью-Йорк Жоғарғы Сотының апелляциялық бөлімінде күшін жойды. CFE апелляциялық сотқа шағымданды, ол 2003 жылы CFE пайдасына шешім шығарды. Апелляциялық сот Нью-Йорк штатына 2004 жылдың 30 шілдесіне дейін өз шешімін орындауға мерзім берді. Бірақ штат бұл мерзімді сақтамады, сол себепті сот үш төрешіні тағайындады, оларға 2004 жылдың 30 қарашасына дейін Мемлекеттік Жоғарғы Сот судьясы Лиланд ДеГрассеге сәйкестік жоспарын ұсынуға уақыт берілді. Судья ДеГрассе төрешілердің ұсыныстарымен келісіп, 2005 жылы Нью-Йорк қаласының мектептеріне жылдық операциялық жәрдем ретінде қосымша 5,6 миллиард доллар, ал оқушылардың негізгі білім алу құқығын қамтамасыз ету үшін ғимараттарды салуға, жаңартуға және жалға алуға бес жыл ішінде қосымша 9,2 миллиард доллар қажет екенін шешті. Губернатор Патаки тағы да апелляциялық бөлімге шағымданды. 2006 жылдың наурызында апелляциялық бөлім Жоғарғы Соттың шешімінің басым бөлігін растап, штатқа жылдық операциялық жәрдем ретінде 4,7 миллиардтан 5,63 миллиард долларға дейін, ал капиталдық қаражат ретінде 9,2 миллиард доллар бөлді. 1 сәуірде заң шығарушы орган соттың талабына сай капиталдық қаржыландыруды мақұлдады, бірақ операциялық қаржыландыру бұйрығын орындамады. 2006 жылдың қарашасында Апелляциялық сот 2003 жылғы шешімін қайта бекітті, бірақ соттардың штаттық қаражатты қалай жұмсау керектігін тікелей басқаруға құқығы шектеулі екенін ескере отырып, штатқа Нью-Йорк қаласының мемлекеттік мектептеріне жылдық операциялық жәрдем ретінде кемінде 2 миллиард доллар көлемінде қосымша қаражат беруді қарастыруды тапсырды.

2007 жылғы Білім беру бюджетін және реформасын жүргізу туралы заң

13 жылдық конституциялық шақырылыс кезінде CFE Нью-Йорк штатындағы қолданыстағы ұйымдармен серіктестік орнатты. Топ жаңа білім беруді қаржыландыру жүйесі реформасының штаттағы мемлекеттік мектептердегі оқушыларға, тек Нью-Йорк қаласында ғана емес, барлық жерде жеткілікті қаражат пен ресурстарды табысты қамтамасыз етуін қамтамасыз етуді көздеді. Мыңдаған жақтаушылар, педагогтар, мектеп кеңесінің мүшелері, кәсіпкерлер, ата-аналар, студенттер және қоғамдық өкілдер реформа үшін штатық коалиция құру үшін жұмыстың нәтижесін көрсетті. Нью-Йорк азаматтарының арасында хабардарлықты арттыру үшін қолданылған науқандардың мысалдары: «Әділ қаржыландыру, жақсы мектептер» және «Білім берудегі үздікке 100 күн». CFE құраған құрылым 2007 жылдың сәуір айында Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы 2007 жылғы Мемлекеттік білім беру бюджеті және реформа туралы заңды қабылдағанда мойындалды. Осы заң бойынша келесі талаптар қойылды: 1) 2010-11 жылдары білім беруге жылдық мемлекеттік көмекті 7 миллиард долларға арттыру міндеттемесі; 2) мұқтаждық негізінде ғана көмек бөлуге бағытталған негізгі формула; 3) жаңа кіріс/шығыс есеп беру талаптары; 4) Өте жақсы келісімдерді әзірлеуге, бекітуге және орындауға қатысу бойынша қоғамдық талаптар (заңның негізгі есеп беру құралы).

Келесі: Келісімі (C4E)

Білім беру туралы заң ең төменгі нәтижелі мектептердегі ең мұқтаж оқушыларға ресурстар мен көмек көрсету үшін қабылданады. Жоғарыда аталған негізгі есеп беру құралы – «Үздік мектептер келісімшарты» – мектептер бойынша есеп беруді қамтамасыз ететін жылдық жоспар. Оны мемлекеттен қаржыландырылатын, төмен нәтижелі мектеп округтері толтырып, тапсырады. Келісімшарттың мақсаты – сынып санын азайту, мұғалімдер мен директорлардың сапасын арттыру, толық күндік мектепке дейінгі білім беру, орта және жоғары мектептерді қайта құрылымдау, сондай-ақ ағылшын тілін меңгерушілерге арналған үлгілі бағдарламалар сияқты білім беру стратегияларын іске қосу. Келісімшарттар 2007 жылы жасалды. 2007–2008 оқу жылында Нью-Йорк штатындағы 55 мектеп округі (Нью-Йорк штатындағы мектеп округтерінің тізімі) «Үздік мектептер келісімшарттарын» жасап, ұсынды. Мектептердегі жағдай жақсарғандықтан, 2008–2009 жылдары 38 округке, ал 2009–2010 жылдары 32 округке дейін азайды. 2010 жылдың маусым айында Нью-Йорк қаласының 2009–2010 жылдарға арналған мақұлданған «Үздік мектептер келісімшарты» бойынша қаржы бөлу туралы талдау жарияланды. Мемлекеттік білім беру департаменті бекіткен жоспарланған қаржыландыру мен бөлінген қаражаттар салыстырылды. Есепте «Сынып санын азайту» бағдарламасына қарастырылған қаражаттың жоспарланған қаржыға қарағанда 11%-ға төмендегені көрсетілді, нәтижесінде 62 мектепке қосымша сыныптар мен мұғалім-оқушы арақатынасын жақсартуға қаражат бөлінбеді. «Оқуға жұмсалатын уақыт» бағдарламасына бөлінген қаражат 20%-ға өсті, бұл қаражат 82 қосымша мектепке бөлінді. «Мұғалімдер мен директорлардың сапасы» бағдарламасына бөлінген қаражат 1,4%-ға төмендеді. «Орта және жоғары мектептерді қайта құрылымдау» бағдарламасы 3%-ға төмендесе, «Толық күндік мектепке дейінгі білім беру» 8%-ға өсті. Соңғы «Ағылшын тілін меңгерушілерге арналған үлгілі бағдарламалар» санаты 2%-ға өсті. «Оқуға жұмсалатын уақыт» санаты бойынша қаржыландырудың күрт өсуі жазғы мектептерді және арнайы оқытуды қаржыландыруға мүмкіндік береді. «Сынып санын азайту» санаты ең көп төмендегенімен, ол әлі де ең көп қаржы алады.

2007 жылдан бастап CFE жұмысы

2007 жылдан кейін CFE мектептерді қаржыландыру және есеп беру реформаларын толыққанды қаржыландыру мен іске асыруды қамтамасыз ету, оқу үлгерімін бағалау үшін ашықтық пен жеткілікті ақпарат беру, сондай-ақ білім беру бағдарламалары мен саясатын әзірлеуге халықтың белсенді қатысуын қамтамасыз ету үшін жұмыс істеді. Ұйым «Үздік келісімшарт» әзірлеуге көмектесті, сондай-ақ Нью-Йорк штатындағы ең нашар үлгеретін мектептердегі ең мұқтаж оқушыларға жаңа қаржы мен ресурстар жеткізуге бағытталған басқа да бастамаларды қолға алды. Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы CFE-нің екінші жылдық бюджетімен итермеленген Білім беру туралы заңды толық қаржыландыратын 2008–2009 оқу жылына бюджетті қабылдады. Осы жылы Нью-Йорк қаласының мектептеріне 643 миллион доллар көлемінде қаржы жәрдем көрсетілді. Дегенмен, «Үздік келісімшарт» бойынша мектептер бұрынғы талап бойынша бір жыл емес, екі жыл бойы жақсартуды қажет етуі керек болды. Бұл көмек алған мектептердің санын шектеді. 2009–2010 оқу жылында білім беруге бөлген қаржы бұрынғы деңгейде сақталды, бірақ CFE қаржыландыруы ұлғайтылмады, ол тоқтап қалды. Алайда, атқарушы бюджетте ұсынылған қысқартулар мемлекеттік мектептерге тиісінше қолданылмады. Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы 2011–2012 оқу жылында қаржыландырудың қайтадан жалғасатынын мәлімдеді.

Даулар мен сот ісі

CFE 13 жылдық сот процесін жеңгеннен кейін қиындықтар туындады. Сот шешімдері шығарылғаннан кейін штат Нью-Йорк қаласы және басқа да қажетті аудандарға жылына 7 миллиард доллардан астам қаржы бөлуге міндеттенді. Штат алғашқы екі жыл бойы көбінесе міндеттемелерді орындады, бірақ 2008 жылғы Ұлы экономикалық дағдарыстан кейін штат ең әуелі қосымша қаржыны тоқтатты, содан кейін білім беруді қаржыландыруды айтарлықтай қысқартты. 2020 жылға қарай Нью-Йорк штаты әлі де Нью-Йорк қаласы мен штаттың басқа аудандарына сот ісінің нәтижесінде қабылданған негізгі көмек формуласы бойынша уәделенген барлық қаражатты толық көлемде бермеген. Жылдар бойындағы өсімдер 2008 жылғы дағдарыстан кейін болған айтарлықтай қысқартулардың бір бөлігін өтегенімен, штат әлі де негізгі көмек формуласы бойынша толық қаржыландыру міндеттемелерін орындау үшін шамамен 4,5 миллиард доллар жетіспейді, бұл формула әлі де заңдар жинағында бар, бірақ оның талаптары соңғы жылдары сақталмаған. 2014 жылы штаттық деңгейдегі ірі білім беру ұйымдары мен әсерлі топтардың коалициясы «Нью-Йорк студенттерінің білім алу құқығы үшін» (NYSER) атты ұйымның атынан Нью-Йорк штатына қарсы сотқа шағым түсірді. Майкл Ребелл және Морган, Льюис және Бокиус фирмасының өкілдігіндегі талапкерлер негізгі көмек формуласын толық қаржыландыруды және Нью-Йорк қаласы мен басқа аудандардағы барлық студенттерге Нью-Йорк штатының Конституциясының 12-бабының 1-тармағында және CFE ісі бойынша Апелляциялық соттың шешімінде кепілденген «негізгі білім алуға нақты мүмкіндік» беруді қамтамасыз етуді талап етті. 2021 жылы NYSER ісі штаттың алдағы үш жылда негізгі формуланың қалған міндеттемелерін толық қаржыландыруға берген уәдесіне негізделген уақытша келісіммен аяқталды, егер аталған сома 2023–2024 оқу жылына дейін толық төленбесе, сот процесі дереу қайта басталады деген шартпен. 2022–2023 оқу жылына қарай штат үш жылдық міндеттемесінің алғашқы екі жылы бойынша толық орындалды.