Кіріспе

Гүлді өсімдіктер туысы

Автоматты taxobox
|image = Neoregelia sp. jpg
|image caption = Неорегелия гүлдеген ботаникалық бақта.
|synonyms=Regelia (Lem.) Lindm. 1890, бұрынғы аты, Шауэр 1843 немесе Х. Вендл 1865 емес.
|synonyms ref= Туыс атауы Регельдің Эдуард Август фон Регель, Санкт-Петербург ботаникалық бағының директоры (1875–1892) құрметіне берілген.

Сипаттама

Неорегелиялар – эпифиттік өсімдіктер, яғни олар орман ағаштарының бұтақтарына жабысып өседі; олар табиғи жағдайда топырақта өспейді, бірақ бақша сияқты бақыланатын ортада, мысалы, қарағай қабығы сияқты тамыр жүйесінің тыныс алуына мүмкіндік беретін, өте желдетілген топырақ қоспасында сақталса, өсірілуі мүмкін. Олардың тамырлары көбінесе ағаш басындағы тұрақ ретінде қызмет етеді, олардың негізгі қызметі – өсімдікті бекіту, ал қоректік заттарды сіңіруге нашар бейімделген. Олар жапырақтардың шөгіндісі, жануарлардың қалдықтары және көптеген түрлерде кездесетін орталық тостағанға жиналатын жаңбыр арқылы қоректік заттарды алады. Олардың көбінесе кең, салыстырмалы түрде жалпақ жапырақтары болады, олар қызыл, күлгін немесе сары пигменттермен жарқырап, жасыл фотосинтез тіндерін күн күйігінен қорғайды. Селекциялық шаралар мен будандастыру арқылы көптеген түс үйлесімдерінде мыңдаған сорттар, соның ішінде ақ жолақты сорттар да шығарылды. Бұл өсімдіктердің гүлшоғыры өсімдіктің "тостағаны" деп аталатын орталық ойыста қалыптасады, ол көбінесе сумен ішінара толады, содан кейін гүлдер гүлдейді. Неорегелиялар, көптеген бромелиялар сияқты, өмірінде бір рет ғана гүлдейді, содан кейін өле бастайды, бірақ әдетте, орталық гүлдейтін розетканың төңірегінде ата-ана өсімдігінің кішкентай клондары – "бөбектер" деп аталатын бірнеше жас өсімдіктерді тудырады. Бұл бүршіктер ақырында аналық өсімдіктің орнын басып, оның айналасында топтама құрайды, бірақ өсіру кезінде оларды ересек өсімдіктің шамамен екі үшін бір бөлігіне жеткен кезде кесіп алып, қайта отырғызуға болады. Гүлшоғырын тікелей қоршап тұрған жапырақтар көбінесе жарқын түсті болады, тіпті әдетте жарқын түсті емес түрлерде де, тозаңданушы жәндіктерді тарту үшін бейімделген.

Өсіру

Неорегелия бромелиялары мен олардың будандары әртүрлі пішіндері мен әдемі түстеріне байланысты жиі үй өсімдіктері ретінде немесе жылы климатта ландшафт өсімдіктері ретінде өсіріледі. Олар виварийде өсіруге ерекше қолайлы. Олардың күтімі қарапайым, бастысы – жарық (көптеген түрлері жеткілікті жарық алмаса жасыл түске өтеді) және желдетілген топырақ. Кейбір түрлер топырақта нашар өседі және эпифиттер болғандықтан шіруге ұшырауы мүмкін. 10 °C (50 °F) төмен температуралы қоңыржай аймақтарда оларды әйнек астында немесе үй өсімдіктері ретінде өсіру қажет.