Жоғалған динозаврлар отбасы: Stegosauridae туралы мағлұмат. Қазылған қалдықтары Солтүстік Америка, Еуразия, Африкада табылған. Stegosaurus және басқа туыстар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жойылып кеткен динозаврлар тұқымы
Extinct family of dinosaurs
Stegosauridae – тиреофорлы динозаврлар (қанатты динозаврлар) тобына жататын Stegosauria подтәртібінің бір тұқымы. Бұл кладқа Huayangosaurus-тан гөрі Stegosaurus-қа жақын барлық динозавр түрлері кіреді. Осылайша, «Stegosauridae» атауы – жақсы зерттелген «Stegosaurus» тұқымынан (мағынасы «шатырлы кесіртке») алынған, яғни тұқымдық атау. Ортаңғы юра кезеңінен ерте креда кезеңіне дейінгі стегозавридтердің қазба қалдықтары Солтүстік Америка, Еуразия және Африкадан табылды. Stegosauridae кладына Stegosaurus, Dacentrurus, Miragaia, Loricatosaurus және Kentrosaurus тұқымдары кіреді, соңғысы кладтың негізінде саналады. Басқа стегозаврлар сияқты, стегозавридтер де төрт аяқты шөп жейтін жануарлар болып, стегозаврларға тән арқалық қалқанша пластиналарымен ерекшеленген. Бұл үлкен, жұқа, тік пластиналар мойыннан басталып, құйрықтың ұшына дейін парасагиттальды бағытта орналасқан деп саналады. Құйрықтың ұшында кейде тагомайзер деп аталатын жұп тікенектер болады. Дегенмен, стегозавридтердің пластиналары мен тікенектерінің қызметі, әртүрлі өмірлік кезеңдерде, әлі де қызу талқылау тақырыбы болып табылады. Стегозавридтер басқа стегозаврлардан премаксилляр тістерінің жоғалғанымен және дене бойындағы бүйірлік қабыршақтардың болмауымен ерекшеленеді. Сонымен қатар, стегозавридтердің бас сүйектері ұзын және тар, ал артқы аяқтары алдыңғы аяқтарынан ұзын. Лорикатозаврдың да параскапулярлық омыртқасы болған деп есептелген, бірақ Maidment et al. (2008) және Лулл серияның барлық кезеңінде екіжақты жұптасқан құрылымды қолдады. Қазіргі ғылыми консенсус Гилмор ұсынған екі парасагиттальды қатардағы алмасуларға тоқталады, осылайша толық скелеттің тас тақтасында сақталғаннан кейін. Сонымен қатар, екі пластинаның да пішіні мен мөлшері бірдей емес, бұл екіжақты жұптасқан қатарлардың болу ықтималдығын азайтады. Пластиналардың бүйір беттерінде әдетте айқын тамырлардың ойықтары байқалады, бұл қан айналымы желісінің бар екенін көрсетеді. Стегозавридтердің тамағында кішкентай басылған сүйектер түріндегі остеодермдер және екі жұп ұзын тікенекті құйрық тікендері болады. Дорсальды пластиналарды жауып тұрған терінің іздері стегозавр пластиналарының барлық мүмкін функцияларына жаңаша көзқарас ұсынады. Кристиансен мен Цхопп (2010) терінің ұзын, параллель, терең емес ойыстармен тегіс екенін анықтады, бұл пластиналарды жабатын кератин құрылымын көрсетеді. Бета-кератиннің қосылуы, берік белок, пластиналарға салмақты көтеруге мүмкіндік береді, бұл олардың белсенді қорғанысқа қолданылған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Кератин жабыны пластиналардың жұптасу үшін үлкен бетін ұсынады, олар қазіргі құстардың құйрықтары сияқты түрлі түстерге боялуы мүмкін. Сонымен қатар, бұл нәтиже пластиналарды терморегуляция үшін қолдану мүмкіндігін азайтады, өйткені кератин жабыны сүйектен жылу беруді тиімсіз етеді. Сонымен қатар, стегозавридтердің сакральді қабырғалары парасагиттальды қимада Т пішіндес және Maidment (2010)
Stegosauridae is a family of thyreophoran dinosaurs (armoured dinosaurs) within the suborder Stegosauria. The clade is defined as all species of dinosaurs more closely related to Stegosaurus than Huayangosaurus. The name ‘Stegosauridae’ is thus a stem based name taken from the well represented genus – Stegosaurus (meaning ‘roofed lizard’). Fossil evidence of stegosaurids, dating from the Middle Jurassic through the Early Cretaceous, have been recovered from North America, Eurasia and Africa. The clade Stegosauridae is composed of the genera Stegosaurus, Dacentrurus, Miragaia, Loricatosaurus, and Kentrosaurus, with the last considered to be at the base of the clade. The stegosaurids like all other stegosaurians were quadrupedal herbivores that exhibited the characteristic stegosaurian dorsal dermal plates. These large, thin, erect plates are thought to be aligned parasagittally from the neck to near the end of the tail. The end of the tail has pairs of spikes, sometimes referred to as a thagomizer. However, the function of stegosaurid plates and spikes, at different life stages, still remains a matter of great debate. Stegosaurids are distinguished from other stegosaurians in that the former have lost the plesiomorphic pre maxillary teeth and lateral scute rows along the trunk. Furthermore, stegosaurids as have long narrow skulls and longer hindlimbs compared to their forelimbs. Loricatosaurus was also believed to have a parascapular spine, but Maidment et al. (2008) and Lull argued in favour of bilaterally paired arrangement throughout the series. Current scientific consensus lies in the arrangement proposed by Gilmore two parasagittal rows of staggered alternates, after the discovery of an almost complete skeleton preserved in this manner in rock. Furthermore, no two plates share the same size and shape, making the possibility of bilaterally paired rows even less likely. Plates are usually found with distinct vascular grooves on their lateral surfaces, suggesting the presence of a circulatory network. Stegosaurids also have osteoderms on the throat in the form of small depressed ossicles and two pairs of elongated spike like tail spines. The discovery of an impression of the skin covering the dorsal plates has implications for all possible functions of stegosaurian plates. Christiansen and Tschopp (2010) found that the skin was smooth with long, parallel, shallow grooves indicating a keratinous structure covering the plates. The addition of beta keratin, a strong protein, would indeed allow the plates to bear more weight, suggesting they may have been used for active defense. A keratinous covering would also allow greater surface area for the plates to be uses as a mating display structures, which could be potentially coloured like the beaks of modern birds. At the same time this finding implies that the use of plates for thermo regulation may be less likely because the keratinous covering would make heat transfer from the bone highly ineffective. Furthermore, stegosaurid sacral ribs are T shaped in parasagittal cross section and Maidment (2010)
Дұрысы
Кентрозаврдың үлгілік материалдарының цифрлық скандарының талдауы мен өңдемесі стегозавридтердің әдеттегі қозғалыс үшін көптеген сүтқоректілер сияқты тік аяқпен жүруі мүмкін екенін көрсетті, ал қорғану үшін крокодил сияқты жайылып жүру позын қолданған. Жайылып жүру позы тікенекті құйрықты жыртқыштарға қарсы соғу кезінде туындайтын үлкен бүйірлік күштерге төтеп беруге мүмкіндік берген.
A digital articulation and manipulation of digital scans of specimen material of Kentrosaurus inferred that stegosaurids may have used an erect limb posture, like that of most mammals, for habitual locomotion while using a sprawled crocodilian pose for defensive behavior. The sprawled pose would allow them to tolerate the large lateral forces used in swinging the spiked tail against predators as a clubbing device.
Тамақтандыру
Стегозавридтердің тамақтану әдеттерін зерттеу үшін Райхель (2010) ZBrush бағдарламалық жасақтамасын пайдаланып, Стегозавр тістерінің 3D моделін жасады. Модель, Стегозаврдың тістеу күші лабрадорлар, қасқырлар және адамдардан айтарлықтай әлсіз екенін көрсетті. Бұл жайт, осы динозаврлардың кішкентай бұтақтар мен жапырақтарды тістерімен сындыра алатынын, бірақ 12 мм немесе одан да қалың заттарды тістей алмайтынын ұсынады. Парриш және авторлар (2004) стегозавридтерге бай Моррисон формациясындағы юра флорасын сипаттағанда осы тұжырымды қолдайды. Осы кезеңдегі флорада маусымдық, шағын, жылдам өсетін шөптесін өсімдіктер басым болған, егер Райхельдің реконструкциясы дұрыс болса, стегозавридтер оларды оңай жей алатын еді. Зерттеу Hesperosaurus арқалық пластиналарының екі морфотипін көрсетеді, олардың бірінің кең, овал пішіндес пластинасы тар, биік морфотипке қарағанда 45%-ға үлкен беттік ауданына ие. Дорсальды пластиналардың көбінесе көрнекі құрылымдар ретінде қызмет еткенін және кең овал пішіні үздіксіз кеңінен көрінуге мүмкіндік бергенін ескере отырып, Саитта үлкен беттік ауданы бар кең морфотипті еркек деп санайды. Берклидегі Калифорния университетінің палеонтологы Кевин Падиан Саиттаның үлгісінің сүйек тінінің кескіндерінде қателерді анықтады және «жануардың өсуі тоқтағанына дәлел жоқ» деді. Падиан сонымен қатар зерттеуде жеке үлгілерді пайдалануға қатысты этикалық алаңдаушылықтарын білдірді. Кентрозавр, Дацентрозавр және Стегозаврдың да әйелдерде үш қосымша сакральды қабырға арқылы диморфизмді көрсеткені болжанады.
In order to explore the feeding habits of stegosaurids, Reichel (2010) created a 3 D model of Stegosaurus teeth using the software ZBrush. The model finds that the bite forces of Stegosaurus was significantly weaker than that of Labradors, wolves and humans. The finding suggests that these dinosaurs would be capable of breaking smaller branches and leaves with their teeth, but would not be able to bite through a thick object (12 mm or more in diameter). Parrish et al.’s (2004) description of Jurassic flora in the stegosaurid rich Morrison Formation supports this finding. The flora during this time period was dominated by seasonal small, fast growing herbaceous plants, which stegosaurids could consume easily if Reichel's reconstruction is accurate. presents evidence of two morphs of Hesperosaurus dorsal plates, with one morph having a wide, oval plate with a surface area 45% larger than the narrow, tall morph. Considering that dorsal plates most likely functioned as display structures and that the wide oval shape allowed a broad continuous display, Saitta assigns the wider morph with larger surface area as male. Kevin Padian, a paleontologist at the University of California, Berkeley, remarked that Saitta had misidentified features in his specimen's bone tissue sections and said “there’s no evidence the animal has stopped growing”. Paidan also expressed ethical concerns about the use of private specimens in the study. Kentrosaurus, Dacentrurus and Stegosaurus are also suggested to have exhibited dimorphism in the form of three extra sacral ribs in the females.