Кіріспе

Филис Бям Шанд Олфри (24 қазан 1908 – 4 ақпан 1986) – Кариб теңізіндегі Доминика аралының батыс үнділік жазушысы, социалистік белсенді, газет редакторы және саясаткері. Ол ең әйгілі туындысы – өзінің ерте өміріне негізделген "Орхидея үйі" (1953) романымен танымал, ол 1991 жылы Ұлыбританияда Channel 4 телеарнасымен бір аттас мини-сериалға бейімделді.

Балалық шағы және отбасылық тарихы

1908 жылы Доминикадағы Розо қаласында дүниеге келген ол Фрэнсис Бяйм Беркли Шэнд пен Эльфреданың (Генри Альфред Альфорд Николлстың қызы) қызы болды және Филис Бяйм деп шоқтандырылды. Оның әкесінің отбасы Розо қаласында ұзақ жылдар бойы қоныс тепкен. Батыс Индияда 17 ғасырға дейін тамырлары бар Филис кейіннен өзін "сарғыш бетіме қарамастан, 300 жылдан астам тарихы бар Батыс Индиялық" деп сипаттады. Оның Батыс Индиядағы ең ерте атасы – 1644 жылы Сомерсеттегі Бриджвотерді парламенттік күштерден қорғаған роялист офицері, генерал-лейтенант Уильям Бям. Лондон мұнарасына қамалған ол Батыс Индияға көшіп баруға рұқсат алды. 1660 жылы король Карл II таққа қайта отырғаннан кейін, оған Антигуада жерлер берілді.

Өмір және мансап

Филис Шэнд ағылшын инженері, Оксфордтан Роберт Аллфриге үйленді және олардың бес баласы болды, оның ішінде Кариб резервациясынан асырап алған ұлдары Роби мен Дэвид те бар еді. Олардың қызы Фина, Оксфорд университетінің тағы бір түлегі, Ботсванада автокөлік апатында қаза тапты. Саясатта Аллфри Доминика Еңбек партиясын құрды. Вест-Индия Федерациясы құрылғанда, ол Вест-Индия Федералды Еңбек партиясына қосылды, ал 1958 жылы Доминиканы өкілдік етіп, Вест-Индия Федерациясының жаңа Федералды Парламентіне сайланды. Бірнеше аптадан кейін ол сэр Грантли Адамстың үкіметінде Еңбек және әлеуметтік істер министрі болып тағайындалды және жаңа Федерацияның жалғыз әйел министрі атанды. 1941 жылы Аллфри британдық Еңбек партиясының сол қанатының газеті «Трибьюнмен» байланыс орнатты. 1941 жылдан 1944 жылға дейін оның рецензиялары, өлеңдері және әңгімелері Наоми Митчисон, Стиви Смит, Джулиан Саймонс, Элизабет Тейлор, Инес Холден және Джордж Оруэлл сияқты тұрақты авторлардың туындыларымен бірге үзбей жарияланды, ал соңғысы 1943 жылы газеттің әдеби редакторы болды. Филис Шэнд Вита Саквилл-Уэст төрешілік еткен халықаралық поэзия конкурсында екінші орынды жеңіп алды. Ол «Доминика геральдының» редакторы болды, сондай-ақ 1965-1982 жылдар аралығында «Доминика жұлдызы» газетінде жариялап, мақалалар жазды. 1968 жылы ол Доминиканың бостандық партиясын құрушылардың бірі болды.

Өлім

Олфри 1986 жылы Доминикада 77 жасында қайтыс болды. Ол жарық көрмеген "Кабинет ішінде" романын мұра етіп қалдырды. Оның өлеңдер жинағы "Аралға деген махаббат: Филис Шанд Оллфридің өлеңдерінің толық жинағы" 2014 жылы жарық көрді (Papillote Press).