Кіріспе

Ирандық-американдық сәулетші (1948 жылы туған)

Фариборз Сахба (فريبرز صهبا, 1948 жылы Машхадта туған) – Канада мен АҚШ арасында тұратын ирандық-американдық сәулетші. Иран, Санандж қаласындағы Өнер мектебі Бахаи ғибадат үйі – Үндістан, Нью-Дели Бахаи террасалары – Израиль, Хайфа.

Үндістанның Нью-Дели қаласында Бахаи ғибадатханасы

1976 жылы Бахаи дінінің халықаралық басқару органы Сахбаны Үндістанның Нью-Дели қаласында Бахаи ғибадат үйін жобалауға шақырды. Ол 10 жыл бойы архитектор және жоба жетекшісі ретінде жұмыс істеген бұл жобаны канадалық архитектор Артур Эриксон "біздің заманымыздың ең таңғажайып жетістіктерінің бірі, рухтың жігері мен көрегендігі кереметтер жасауы мүмкін екенін дәлелдейді" деп сипаттады. Жыл сайын 3,5 миллионнан астам адам келіп тұратын бұл ғимарат, көбінесе "Лотос ғибадатханасы" деп аталады және әлемдегі ең танымал орындардың бірі болып саналады.

Баб ғибадатханасының террасалары

1987 жылы Сахбаға Бахаи дүниежүзілік орталығы Бабтың ғибадатханасына – Бахаи дінінің қасиетті орындарының біріне – келісімді және әсем жол ашатын 18 террасаны жобалау міндеті тапсырылды. Ол сонымен қатар Кармел тауындағы Бахаи дүниежүзілік орталығының құрылыс жобаларын басқарушы болып тағайындалды. Бабтың ғибадатханасының террасалары 1998 жылы Хайфа қалалық әкімдігінің Ефрем Лифшиц сыйлығымен және 1999 жылы "Көрікті Израиль" кеңесінің Магшим сыйлығымен марапатталды.

Марапаттар

Сахба көптеген халықаралық сыйлықтарға ие болды, соның ішінде 1987 жылы Америка сәулетшілер институтының бөлімшесі – Дін, өнер және сәулет жөніндегі конфессияаралық форумынан «Архитектурадағы үздіклік» үшін Бірінші құрмет сыйлығы. Оның жұмысы туралы мақалалар дүние жүзіндегі 400-ге жуық журнал мен газетте жарияланды. 1987 жылы Ұлыбританияның Құрылыс инженерлері институты Үндістандағы Бахаи ғибадатханасына ерекше сыйлық берді, оған қоса: «Гүлдің сұлулығын осылай бейнелейтін және көрнеулігімен көзге түсетін құрылыс». Ол сондай-ақ 1988 жылдың маусым айында Солтүстік Американың Жарықтандыру инженерлері қоғамынан Пол Уотербери сыртқы жарықтандыру дизайны сыйлығын алды. 1990 жылы Үндістандағы Бахаи ғибадат үйі Американың Бетон институты тарапынан «әлемдегі ең жақсы бетон құрылыстардың бірі» деп мойындалды. 2000 жылы Австрияның Вена қаласындағы GlobArt академиясы оған «Діни кедергілерді жеңіп, барлық ұлттар мен әлеуметтік топтардың бірлігі мен үйлесімділігін әлемдегі басқа архитектуралық ескерткіштерге қарағанда бесжүз есе артық деңгейде көтергені» үшін GlobArt сыйлығын табыс етті.

Жарияланымдар

Фариборз Сахба бірнеше кітап жазды және жариялады. Ол өнер, сәулет, жоба басқару, мәдениет және қоршаған орта тақырыптарында әлемнің әртүрлі университеттерінде, архитекторлар институттарында, халықаралық конференциялар мен ұйымдарда ресми шақырылған спикер ретінде лекция оқыды, оның ішінде АҚШ, Канада, Израиль, Қытай, Гонконг, Сингапур, Макао, Австралия, Папуа – Жаңа Гвинея, Жапония, Малайзия, Үндістан, Ұлыбритания, Нидерланды, Германия, Италия, Австрия, Франция, Швейцария, Швеция, Уганда және Оңтүстік Африка. 1970 жылы ол "Варқа" атты балалар әдеби журналын құрды. Журнал алғашында парсы тілінде жарық көрді, кейіннен тоғыз тілде басылды. 2006 жылға дейін Канадада жарық көрген екі айлық журнал – Varqa International Children’s Magazine (ISSN 1708 7767) бас редакторы болып қызмет етті.