Жан Вансина – Орталық Африка тарихының белгілі бельгиялық тарихшысы және антропологы. Ауызша дәстүрді зерттеудегі новаторы, Конго, Руанда, Бурунди елдерін зерттеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бельгиялық тарихшы және антрополог Ян Вансина (14 қыркүйек 1929 – 8 ақпан 2017) – Орталық Африка тарихы, әсіресе қазіргі Конго Демократиялық Республикасы, Руанда және Бурунди тарихы саласындағы авторитет ретінде танылған бельгиялық тарихшы және антрополог. Ол ауызша дәстүрді зерттеу әдістемесінде маңызды жаңалықтар енгізді. Висконсин университетінде профессор болып жұмыс істеген ол бірнеше буын студенттерге білім берді және бір өмірбаяншының сөзімен айтқанда, "1950 жылдардан 1990 жылдарға дейін Африка тарихын зерттеудегі бағытты белгіледі".
Belgian historian and anthropologist
Jan Vansina (14 September 1929 – 8 February 2017) was a Belgian historian and anthropologist regarded as an authority on the history of Central Africa, especially of what is now the Democratic Republic of the Congo, Rwanda, and Burundi. He was a major innovator in the historical methodology of oral tradition. As a professor at the University of Wisconsin–Madison, he taught several generations of students and, according to a biographer, "set the pace in African historical studies from the 1950s into the 1990s."
Өмірбаян
Вансина бастапқыда ортағасырлық тарихшы және этнограф болып білім алған, бірақ Африканы зерттеуші ең белгілі ғалымдардың бірі ретінде танылды. Ол өз еңбектерінде еуропалықтармен байланысқа дейінгі африкалық қоғамдар тарихына ден қойды және Орталық Африка халықтары тарихы бойынша аса сарапты маман ретінде есептеледі. Ол осы тақырыпта көптеген жарияланымдар жасады, соның ішінде ауызша тарихты фактілер арқылы түсіндіруге арналған маңызды еңбек жазды. Тарихшы Дэвид Бич Вансина туралы былай деп жазады: "1985 жылы Ян Вансинаның "Ауызша дәстүр тарих ретінде" еңбегі ауызша дәстүрге қатысты жаһандық теориялық негізді ұсынды, ол оның барлық алдыңғы жұмыстарын ескірген деп есептеді". Вансина 1957 жылы Левен католик университетінен тарих ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. 1994 жылы зейнетке шыққаннан кейін Висконсин университетінде (Мэдисон) профессор болып қызмет етті және Висконсин штатының Мэдисон қаласында тұрды. Вансина өкпе рагынан Мэдисон қаласында дүние салды.
Vansina was first trained as a medievalist and ethnographer but became known as one of the most prominent Africanist scholars. In his work, he focused on the history of African societies prior to European contact, and is widely regarded as the foremost authority on the history of the peoples of Central Africa. He published widely on the subject, including a landmark text on the factual interpretation oral history. On Vansina, historian David Beach writes, "In 1985, Jan Vansina's Oral Tradition as History provided a worldwide theoretical framework on oral tradition that rendered nearly all of its predecessors obsolete." Vansina obtained his doctorate in history from the Catholic University of Leuven in 1957. After his retirement in 1994, he became a professor emeritus at the University of Wisconsin–Madison and lived in Madison, Wisconsin. Vansina died of lung cancer in Madison.
Таңдалған шығармалар
Вансина, Ян (1965). Ауызша дәстүр. Тарихи әдістеме бойынша зерттеу (француз тілінен аударған Х. М. Райт). Лондон: Рутледж және Кеган Пол. Вансина, Ян (1966). Саванна патшалықтары. Мэдисон: Висконсин университетінің баспасы. Вансина, Ян (1978). Вуттың балалары. Куба халқының тарихы. Мэдисон: Висконсин университетінің баспасы. Вансина, Ян (1985). Ауызша дәстүр тарих ретінде. Мэдисон: Висконсин университетінің баспасы. Вансина, Ян (1990). Жаңбырлы ормандардағы жолдар. Мэдисон: Висконсин университетінің баспасы. Вансина, Ян (1994). Африкамен бірге өмір сүру. Мэдисон: Висконсин университетінің баспасы. Вансина, Ян (2004). Қазіргі Руанданың алғышарттары: Нигиния патшалығы (автор француз тілінен аударған). Африка және диаспора сериясы. Мэдисон: Висконсин университетінің баспасы. Вансина, Ян (2004). Қоғамдар қалай туады: 1600 жылға дейін Батыс-Орталық Африкадағы басқару. Шарлоттсвилл: Вирджиния университетінің баспасы. Вансина, Ян (2010). Колониялық үстемдікке ұшырау: Конгоның ауылдық аймақтарындағы Куба халқының тәжірибесі, 1880–1960 ж. Мэдисон: Висконсин университетінің баспасы. Вансина, Ян (2014). Күндіз бен түнде. Фламандтық-белгиялық балалық шақ және Екінші дүниежүзілік соғыс. Мэдисон: Висконсин университетінің баспасы.
Vansina, Jan (1965). Oral Tradition. A Study in Historical Methodology (Translated from the French by H. M. Wright). London: Routledge & Kegan Paul. Vansina, Jan (1966). Kingdoms of the Savanna. Madison: University of Wisconsin Press. Vansina, Jan (1978). The Children of Woot. A History of the Kuba Peoples. Madison: University of Wisconsin Press. Vansina, Jan (1985). Oral Tradition as History. Madison: University of Wisconsin Press. Vansina, Jan (1990). Paths in the Rainforests. Madison: The University of Wisconsin Press. Vansina, Jan (1994). Living With Africa. Madison: The University of Wisconsin Press. Vansina, Jan (2004). Antecedents to Modern Rwanda: The Nyiginya Kingdom (Translated from the French by the author). Africa and the Diaspora series. Madison: University of Wisconsin Press. Vansina, Jan (2004). How Societies Are Born: Governance in West Central Africa Before 1600. Charlottesville: University of Virginia Press. Vansina, Jan (2010). Being Colonized: The Kuba Experience in Rural Congo, 1880–1960. Madison: University of Wisconsin Press. Vansina, Jan (2014). Through the Day, through the Night. A Flemish Belgian Boyhood and World War II. Madison: University of Wisconsin Press.