Израильдік саяси партияның тарихы мен эволюциясы

Кіріспе

Израильдік саяси партия "Дор" (әдеттегі мағынасы – Жерді салған ұрпақ, бұрын "Ғил" (әдеттегі мағынасы – Кезең, "Gimla'ey Yisrael LaKnesset" (ивритше: גימלאי ישראל לכנסת) сөзінің аббревиатурасы, яғни Израильдің зейнеткерлері Кнессетке) деп аталған) – Израильдегі орталық саяси партия. Ол он жетінші Кнессеттегі үкіметтік коалицияның бір бөлігі болды. 2009 жылғы сайлауда "Ғил" партиясы Кнессетте өкілдік ету үшін жеткілікті дауыс жинамады. 2013 жылғы сайлауға дайындық барысында партия "Дор" деп қайта аталды.

Өмірбаян

Партия 1990 жылдан бері қандай да бір нысанда жұмыс істеп келеді. 1996 жылғы сайлауда «Израиль зейнеткерлері» (Гимла’ей Израиль) деген атпен, бұрынғы Еңбек партиясының депутаты Нава Арад басшылығымен және қазіргі Гил партиясының депутаты Моше Шарони тізімінде бағытталды. Алайда, партия сайлаушылардың қолдауын жеткілікті жинамады және бір мандатқа ие бола алмады. 1999 және 2003 жылғы қаңтарда өткен сайлауларға қатыспады, бірақ 1999 жылғы сайлауда «Зейнеткерлерге күш» атты байланыссыз партия да қатысып, мандат жеңіп ала алмады. 2003 жылы «Зейнеткерлерге күш» партиясы Тель-Авивтегі қалалық сайлауда күтпеген жеңіске жетіп, мэр Рон Хульдайдың партиясын жеңді. Партия 2006 жылғы сайлауда бақталатынын мәлімдеді, сонымен қатар сауалнамалар 2% шегін бұзуы мүмкін екенін көрсеткенімен, көп мандатқа үміткер деп есептелмеді. Дегенмен, партия сайлаудың сенсациясына айналып, шамамен 186 000 дауыс пен жеті мандат жеңіп алды. Партияның көптеген қолдаушылары, әсіресе Тель-Авивте, он сайлаушының бірі партияға дауыс берген жастар арасында наразылық дауысы болды. Партия сайлаушыларды бос бюллетеньдерді жібермей, өздеріне дауыс беруге шақырды. Амир Перец басшылыққа келгеннен кейін Еңбек партиясынан өткен егде жастағы ашкенази сайлаушылары да осының нәтижесі болуы мүмкін. Кейін партия сайлау қаржыландыру заңдарын бұзғаны үшін 62 000 шекел айыппұл төледі. Кадимамен коалициялық келіссөздер нәтижесінде Гил, денсаулық сақтау министрлігі мен жаңадан құрылған Зейнеткерлер істері министрлігіне алмасу шартымен Кадима партиясының бөліміне бірігуге келісті. Партия басшысы Рафи Эйтан Зейнеткерлер істері министрі, ал Яков Бен Йезри Денсаулық сақтау министрі болды. Темекі шегуші екенін мойындаған Бен Йезри кейін телеарнада сұхбат беру кезінде темекі тартқандығы үшін дау тудырды. 2008 жылдың 2 шілдесінде үш депутат (Моше Шарони, Эльханан Глейзер және Сара Маром Шалев) партиядан шығып, «Егде жастағыларға әділет» фракциясын құрды. Жаңа фракция 2008 жылдың 27 қазанында Гилге қайта қосылды, бірақ Эльханан Глейзер Гилге қайта қосылудың орнына «Дұрыс жол» атты тағы бір жаңа фракция құрды. 2009 жылғы сайлауда Гил партиясы 17 571 дауыс (0,52%) алып, Кнессеттегі барлық мандаттарынан айырылды. 2013 жылғы сайлауда «Дор» партиясы ретінде қатысып, 5 975 дауыс (0,16%) жинады.

The party has been in existence in some form since the 1990s. It ran in the 1996 elections under the name Pensioners of Israel (, Gimla'ey Israel), led by former Labor MK Nava Arad and including modern day Gil MK Moshe Sharoni on its list. However, the party failed to cross the electoral threshold and did not win a seat. It did not contest the 1999 or January 2003 elections, though an unrelated party, Power for Pensioners did run in the 1999 elections, failing to win a seat. Later in 2003, Power for Pensioners won a surprise victory in the municipal elections in Tel Aviv, defeating the party of mayor Ron Huldai. The party announced that it would compete in the 2006 elections, and although opinion polls suggested that it might break the 2% threshold, it was not considered a serious contender for a significant number of seats. However, the party was the surprise package of the elections, and managed to win almost 186,000 votes and seven seats. Much of the party's support came in the way of a protest vote among the young, particularly in Tel Aviv where nearly one in ten voters voted for the party. The party had actually encouraged voters to vote for their party rather than submit a blank ballot. Elderly Ashkenazi voters switching from the Labor after Amir Peretz's victory in the leadership contest may also have been a factor. The party was later fined 62,000 shekels for violating campaign financing laws. As a result of the coalition talks with Kadima, Gil agreed to become a division of the Kadima party in return for the Health ministry and the newly created Ministry of Pensioners Affairs. Party leader Rafi Eitan became Minister of Pensioners Affairs, and Yaakov Ben Yezri became Health Minister. Ben Yezri, a confessed smoker, later caused controversy when he lit up during a television interview. On 2 July 2008 three MKs (Moshe Sharoni, Elhanan Glazer and Sarah Marom Shalev) left the party to establish the Justice for the Elderly faction. The new faction merged back into Gil on 27 October 2008, though Elhanan Glazer established another new faction, The Right Way instead of rejoining Gil. In the 2009 election, as Gil, the party received 17,571 votes (0.52%) losing all of its seats in the Knesset. The party ran as Dor in the 2013 election and fell to 5,975 votes (0.16%).

Сайлау нәтижелері

СайлауЖетекшіДауыс%Орын+/–Нәтиже1996Нава Арад14,9350.49 (#13) Жаңа 1999Қатыспады 2003 2006Рафи Эйтан185,7595.92 (#7) 7200917,5710.52 (#7) 7 2013Ефрем Лапид5,9750.16 (#20) 2015Қатыспады