Үндістандағы Кәмелетке толмағандар Әділеттілігі Заңы: Эволюциясы және Қолданылуы
Juvenile Justice (Care and Protection of Children) Act, 2000
Үндістандағы жасөспірімдер әділеттілігі заңнамасы (2000 ж.), балалардың құқықтарын қорғау, қылмыстың алдын алу және жасөспірімдерді реабилитациялау туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2000 жылғы «Кәмелетке толмағандардың сот төрелігі (балаларды күту және қорғау) туралы» заң – Үндістандағы кәмелетке толмағандардың сот төрелігі саласындағы негізгі құқықтық құжат. Бұл заң жасөспірімдердің құқық бұзушылығының алдын алу және оны емдеуге қатысты ерекше тәсілдерді көздейді, сондай-ақ кәмелетке толмағандардың сот жүйесіндегі қорғалуы, емделуі және қайта оңалтылуы үшін құқықтық негіз құрады. Бұл заң 1989 жылғы БҰҰ-ның Балалар құқықтары конвенциясына (UNCRC) сәйкес келеді. Үндістан 1992 жылы UNCRC-ге қол қойып, ратификациялағаннан кейін 1986 жылғы Кәмелетке толмағандардың сот төрелігі туралы бұрынғы заң күшін жойды. 2012 жылғы 16 желтоқсандағы Делидегі зорлау оқиғасынан кейін, заң кәмелетке толмағандардың қатысуымен жасалған зорлау және кісі өлтіру сияқты ауыр қылмыстарға қатысты тиімсіздігі үшін бүкіл елде сынға ұшырады. 2015 жылы халықтың пікіріне жауап ретінде, Үндістан Парламентінің екі палатасы да 16-18 жастағы, ауыр қылмыс жасады деген айып тағылған жасөспірімдерге ересектерге қарағандай қарауды ұсынатын заң жобасын тағы да толықтырды. Төменгі палата, яғни Халық қабылдаушылар палатасы (Lok Sabha) 2015 жылдың 7 мамырында заң жобасын қабылдады, ал жоғарғы палата, яғни Штаттар кеңесі (Rajya Sabha) 2015 жылдың 22 желтоқсанында қабылдады. Заң Президент Пранаб Мукерджинің 2015 жылдың 31 желтоқсанындағы бекітуімен мақұлданды. Бұл заң өте прогрессивті заңнама болып саналады, ал 2007 жылғы үлгілік ережелер осы әлеуметтік заңнаманың тиімділігін арттырды. Алайда, 2013 жылы да осы заңның іске асырылуы өте маңызды мәселе болып қала береді, және Үндістанның Жоғарғы Соты «Sampurna Behrua Versus Union of India» және «Bachpan Bachao Andolan Versus Union of India» істері бойынша осы заңның іске асырылуын үнемі қадағалап отырады. Жоғарғы Соттан басқа, Бомбей және Аллахабад жоғары соттары да сот ісінде заңның іске асырылуын бақылайды. Кәмелетке толмағандардың сот төрелігін басқару жүйесін жаңғырту мақсатында Үндістан Үкіметі 2009-2010 жылдары Бірыңғай балаларды қорғау схемасын (ICPS) іске қосты, осы арқылы қаржылық қаражат көбейтілді және бір схема аясында бірнеше қолданыстағы схемалар біріктірілді. Сондай-ақ, 1997 жылғы Кәмелетке толмағандардың сот төрелігі туралы заңның іске асырылуына қатысты «Дипика Тхуссо және Джамму мен Кашмир штаты» атты тағы бір шағым Жоғарғы Сотта қаралып жатыр, бұл заң Джамму мен Кашмир штатында қолданылады. 2006 жылы қабылданған және 2009 жылы Үндістан Бас судьяларының конференциясында қайта расталған қаулыға сәйкес, бірнеше жоғары соттар жоғары сот судьяларының төрағалығымен «Кәмелетке толмағандардың сот төрелігі комитеттерін» құрды. Бұл комитеттер өздерінің құзырындағы аумақта заңның іске асырылуын қадағалайды және бақылайды.
The Juvenile Justice (Care and Protection of Children) Act, 2000 is the primary legal framework for juvenile justice in India. The act provides for a special approach towards the prevention and treatment of juvenile delinquency and provides a framework for the protection, treatment and rehabilitation of children in the purview of the juvenile justice system. This law, brought in compliance of the 1989 UN Convention on the Rights of the Child (UNCRC), repealed the earlier Juvenile Justice Act of 1986 after India signed and ratified the UNCRC in 1992. In the wake of Delhi gang rape (16 Dec 2012), the law suffered a nationwide criticism owing to its helplessness against crimes where juveniles get involved in heinous crimes like rape and murder. In 2015, responding to the public sentiment, both the houses of parliament in India further amended the bill that proposed adult like treatment for juveniles aged 16–18 above accused of heinous crimes. The lower house, i. e. Lok Sabha passed the bill on 7 May 2015 and the upper house, i. e. Rajya Sabha on 22 December 2015. The bill was approved by President Pranab Mukherjee's assent on 31 December 2015. The Act is considered to be extremely progressive legislation and the Model Rules 2007 have further added to the effectiveness of this welfare legislation. However, the implementation is a very serious concern even in 2013 and the Supreme Court of India is constantly looking into the implementation of this law in Sampurna Behrua Versus Union of India and Bachpan Bachao Andolan Versus Union of India. In addition to the Supreme Court, the Bombay and Allahabad High Courts are also monitoring implementation of the Act in judicial proceedings. In order to upgrade the Juvenile Justice Administration System, the Government of India launched the Integrated Child Protection Scheme (ICPS) in 2009 10 whereby financial allocations have been increased and various existing schemes have been merged under one scheme. A separate petition titled Deepika Thusso Versus State of Jammu and Kashmir is also pending consideration before the Supreme Court on implementation of the Juvenile Justice Act, 1997 which is applicable in the State of Jammu and Kashmir. Based on a resolution passed in 2006 and reiterated in 2009 in the Conference of Chief Justices of India, several High Courts have constituted "Juvenile Justice Committees" headed by sitting judges of High Courts. These committees supervise and monitor implementation of the Act in their jurisdiction.
Үндістанда кәмелетке толмағандардың сот төрелігі туралы заңнаманың тарихы
Бастапқы Жасөспірімдер сот төрелігі туралы заң 7-ден 12 жасқа дейінгі балаларды қылмыстары үшін жауапты деп тану үшін тек қылмыстары аса ауыр болса ғана, ал 12-ден 14 жасқа дейінгі балаларды басқа қылмыстар үшін жауапты деп тануға мүмкіндік берді. Бұл жасөспірімдерге тағайындалған жаза, қылмыстың ауырлығына қарамастан, ең көп дегенде үш жылдық оңалту орталығында болудан аспады. 2000 жылғы Жасөспірімдер сот төрелігі туралы заңның ең маңызды әсері – баланың заңды анықтамасы үшін жас шегін 14 жастан 18 жасқа дейін көтеру болды. Балалардың некеге тұруы және адам саудасы мәселелеріне қатысты да көптеген маңызды түзетулер енгізілді. 2000 жылғы заң қабылданғаннан кейін, 2012 жылғы желтоқсанда Делиде болған зорлау оқиғасынан кейін, 2015 жылдың 7 мамырында Лок Сабхада жаңа Жасөспірімдер сот төрелігі туралы заң жобасы қабылданды, онда кәмелетке толмаған адам кінәлі деп танылды. Жаңа заң бойынша, аса ауыр қылмыстар үшін ең жоғары жаза жеті жылға дейін ұзартылады, сондай-ақ 16-18 жас аралығындағы кәмелетке толмағандар аса ауыр қылмыс жасаған жағдайда ересектер ретінде сотталуы мүмкін. Аса ауыр қылмыстың қылмыстың жасалуында «бала» немесе «ересек» рөлі болғанын анықтау үшін Жасөспірімдер сот талдау жүргізеді.
The original Juvenile Justice Bill only held children from 7 12 legally responsible for their crimes if the crimes were heinous, and children from 12 14 legally responsible for their crimes for other crimes. These juveniles were punished with a maximum of three years in rehabilitation centre, no matter the magnitude of the crime. The most important impact of the Juvenile Justice Act of 2000 was that it shifted the age criterion for the legal definition of a child from 14 years and below to 18 years and below. There were many other valuable revisions surrounding child marriage and immoral trafficking, as well. After the passing of the 2000 Act, a revamped Juvenile Justice Bill was passed in the Lok Sabha on 7 May 2015 in the aftermath of the Delhi Rape Case of December, 2012 in which a minor was found guilty. The new bill will raise the maximum sentence to seven years for serious crimes, and allow minors in the age group of 16 18 to be tried as adults if they commit heinous crimes. The heinous crime will be examined by the Juvenile Justice Board to ascertain if the crime was committed as a 'child' or an 'adult'.
Оңалту
2000 жылғы «Жасөспірімдер әділеттілігі туралы» заңға сәйкес, кәмелетке толмағандарды оңалту және қоғамға қайта қабылдау мақсатында, кәмелетке толмаған сотталғандар босатылар алдында басқару комитеттері құрылады. Осы ретте, сотқа олардың босатылғаннан кейінгі жоспары ұсынылады.
For the rehabilitation and mainstreaming of the juvenile as mandated by the Juvenile Justice Act, 2000, management committees are set up before the release of juvenile convicts. Accordingly a 'post release plan' for the same is submitted to the court.
Пікірталастар мен даулар
Бұл заң жобасын қабылдауға қатысты пікір-таластар қызу дау тудырды. Жастардың жасын 18-ге дейін шектеу туралы шешімді көптеген адамдар өзімшілдік деп бағалады. Біріккен Ұлттар Ұйымы халықаралық деңгейде "жасөспірім" деп 18 жасқа дейінгілерді қарастырады, ал Үндістанның көптеген азаматы бұл ережені сақтаудың елдің басымдықтарын дұрыс қоймағанын көрсетеді (БҰҰ-ны өз халқының қажеттіліктерінен жоғары қою). Үндістанда 18 жасқа толмағандар көп қылмыс жасайды, бұл олардың барлығын босатуға әкелуі мүмкін. Осы пікір алмасулардың нәтижесінде Лок Сабха мен Раджя Сабханың көптеген мүшелері 18 жасты шекара ретінде таңдауға тартынды, бірақ БҰҰ-ның ұсынымдарын сақтады. Бұл шешім заңның 2015 жылғы жаңартылуына байланысты талқылауларда маңызды рөл атқарды, онда қылмыстың ауырлығына қарай осы ереженің ерекше жағдайларын қарастырды. Әйелдер мен балаларды дамыту министрлігі 2011 жылы бірнеше қажетті түзетулерді енгізуді жоспарлады және әртүрлі мүдделі тараптармен кеңесу процесін бастады. Осы мақсатта заң жобасы әзірленіп, Заң және Әділет министрлігіне қарауға жіберілді. 2014 жылдың маусым айында ол әйелдер мен балаларды дамыту министрлігінің ресми сайтында халықтың пікірін алу үшін жарияланды. 2012 жылдың желтоқсан айында Делиде болған топтық зорлау оқиғасы заңға қатысты қоғамның көзқарасына зор әсер етті. Кінәлілердің бірі кәмелетке толмаған болып танылды және 3 жылға түзету мекемесіне жіберілді. 2013 жылдың шілде айының екінші аптасында Жоғарғы Сот заңның және оның бірнеше ережелерінің конституцияға қайшы екені туралы сегіз шағымды қарады және оларды конституциялық деп таныды. Жасөспірімдердің жасын 18-ден 16-ға дейін төмендету туралы талаптар да Жоғарғы Сот тарапынан қабылданбады, себебі Үндістан үкіметі жасөспірімдердің жасын төмендету туралы ешқандай ұсыныс жоқ екенін мәлімдеді. 2014 жылдың шілдесінде Indian Express басылымы Пәкістандық Лашкар-е Тайба террористік ұйымының өз мүшелеріне 18 жасқа дейін жасы бар екенін мәлімдеуді тапсырғанын хабарлады. Бұл олардың ісі Кәмелетке толмағандарға қатысты заң бойынша, емес, Индияның қылмыстық кодексі бойынша қаралуын қамтамасыз етеді. Аталған заң бойынша ең жоғары жаза үш жылды құрайды.
The discussion required to pass this bill sparked heavy controversy. The decision to make the new age of juveniles as less than 18 was declared a selfish decision by many. The United Nations had stated the international "juvenile" age cutoff to be 18, and many citizens of India felt that following that rule was a reflection of its poor priorities (prioritizing the UN over the needs of its own citizens). A lot of crime in India is committed by those less than the age of 18, and this could potentially let all of them free. Due to this debate, many of the members of the Lok Sabha and Rajya Sabha actually were hesitant to choose 18 as the age boundary, but were complying to UN guidelines. This decision was very important in the debates surrounding the 2015 revision of the act, which then discussed the potential exceptions to this rule given the intensity of a crime. The Ministry of Women and Child Development started contemplating bringing several desired amendments in 2011 and a process of consultation with various stake holders was initiated. A draft Bill in this regard was prepared and was pending before the Ministry of Law and Justice for scrutiny and put up on the official website of Ministry of Women & Child Development in June 2014 for public inputs. The Delhi gang rape case in December 2012 had tremendous impact on public perception of the Act. One of the convicts was found to be juvenile and sentenced to 3 years in a reform home. Eight writ petitions alleging the Act and its several provisions to be unconstitutional were heard by the Supreme Court of India in the second week of July 2013 and were dismissed, holding the Act to be constitutional. Demands for a reduction of the age of juveniles from 18 to 16 years were also turned down by the Supreme Court, when the Government of India stated that there is no proposal to reduce the age of a juvenile. In July 2014, Indian Express reported that Pakistan based terrorist organization Lashkar e Taiba had asked its members to declare their age to be below 18 years. This would ensure that they are tried under the Juvenile Justice Act instead of the Indian Penal Code (IPC). The maximum punishment under the Act was three years.
Атақты істер
2012 жылы Делиде болған топтық зорлау оқиғасы, онда кәмілетке толмаған күдікті осы заң бойынша сотталды. Бұл оқиға 2015 жылғы Жасөспірімдердің құқығы туралы заңға (ЖҚТЗ) түзетулер енгізуге әкелді.
2012 Delhi gang rape where the juvenile accused was tried under this law. The case also led to amendments leading to the JJA 2015.