Кіріспе

Мысықтың аяқтарына түсу қабілеті

Мысықтың тік тұру рефлексі – мысықтың құлағанда өзін бағдарлай алып, аяқтарына түсуге мүмкіндік беретін туа біткен қабілеті. Бұл рефлекс 3-4 апталық шақта көріне бастайды және 6-9 апталық шақта толыққанды қалыптасады. Мысықтардың бұл қабілетіне омыртқа жонының ерекше икемділігі және функционалдық кіндік сүйегінің (жағалай сүйегінің) болмауы себеп. Құйрық көмектеседі деп есептеледі, бірақ құйрығы жоқ мысықтар да осы қабілетке ие, себебі мысық көбінесе аяқтарын қозғап, омыртқасын белгілі бір ретпен бұрады.

Техника

Жоғарыдан төменді көзбен немесе вестибулярлық аппарат арқылы (ішкі құлақта) анықтағаннан кейін, мысықтар өз бұрыштық импульсын өзгертпей, төмен қарап бұрылуға қабілетті. Олар мұны келесі негізгі қадамдар арқылы іске асырады: денелерінің алдыңғы жартысы артқы жартысынан өзгеше ось бойынша айналу үшін ортасынан иіліп тұрады. Алдыңғы аяқтарын денелерінің алдыңғы жартысының инерция моментын азайту үшін, ал артқы аяқтарын денелерінің артқы жартысының инерция моментын арттыру үшін жиып алады, соның арқасында алдыңғы жағын 90 градусқа дейін, ал артқы жартысын кері бағытта 10 градусқа дейін бұруға мүмкіндік алады. Алдыңғы аяқтарын созып, артқы аяқтарын жиып, артқы жартысын одан әрі бұруға, ал алдыңғы жартысын кері бағытта аз бұруға қол жеткізеді. Мысықтың икемділігіне және бар болған жағдайда бастапқы бұрыштық импульсына байланысты, толық 180 градусқа бұрылу үшін мысыққа екінші және үшінші қадамдарды бірнеше рет қайталау қажет болуы мүмкін.

Терминал жылдамдығы

Мысықтардың тік тұру рефлексінен басқа, құлау кезінде зиянды азайтатын тағы да бірнеше ерекшеліктері бар. Олардың кішкентай дене мөлшері, жеңіл сүйек құрылысы және қалың жұны олардың шекті жылдамдығын төмендетеді. Құлайтын кезінде мысық қарсылық күшін арттыру үшін денесін жайып кеңейтеді. Орташа өлшемді мысық аяқтарын созып, шамамен 2,0 км/сағ. шекті жылдамдыққа жетеді, бұл орташа ересек адамның шекті жылдамдығының жартысына жуық, ол шамамен жетеді. 2003 жылы жасалған мысықтардың жоғары қабаттан құлау синдромына қатысты зерттеуде мысықтардың "ең жоғары жылдамдыққа жеткеннен кейін аяқтарын көлденеңге бұрып, соққының күші денеге біркелкі таралуын қамтамасыз ететіні" анықталды.

Жарақат

Олардың өзін түзете алу рефлексінің арқасында мысықтар көбінесе жарақатсыз жерге түседі. Дегенмен, мұндай жағдай әрқашан бола бермейді, себебі мысықтар сүйектерін сындыруы немесе тым биік құлаудан қаза табуы мүмкін. 1987 жылы «Journal of the American Veterinary Medical Association» журналында жарияланған зерттеуде Нью-Йорк жануарлар медициналық орталығына ғимараттардан құлап түскен 132 мысықтың жарақаттары жеті қабатқа дейін биіктікпен бірге артқанын, ал одан кейін азайғанын көрсетті. Бір мысық 40 қабаттан құлап, ешқандай жарақат алмаған, көрінеу, ол шатырдан секіріп, гүлзарға түскен. Зерттеу авторлары бес қабаттан құлағаннан кейін мысықтар шекті жылдамдыққа жеткенін, сол кезде олар босанысып, ауа кедергісін арттыру үшін денелерін жайып алғанын болжады. Алайда, зерттеуді сынағандар тіршілікке таңдалану салдарынан биіктік артқан сайын өлім-жітім көрсеткіші төмендейді деген қорытындыға күмән келтірді; дереу өлімге әкелетін құлаулар есепке алынбады, өйткені қаза тапқан мысықты ветеринарға әкелмейді.