Кіріспе

Полиэстерден жасалған оқшаулағыш тоқылған немесе қалың мата.

Полярлық жүн – полиэстерден жасалған, жұмсақ, жылуды сақтайтын және қалыңдатылған мата. PolarFleece – Malden Mills (қазір Polartec LLC) компаниясының 1981 жылғы 6 қазанда АҚШ-тың Патент және сауда белгілері кеңсесінде тіркелген тауарлық атауы. Malden Mills 1979 жылы полярлық жұнды жасап шығарды.

Қолданылуы

Полярлық жүн күртелерде, бас киімдерде, свитерлерде, спорттық шалбарларда, матадан жасалған бекіткіштерде (емшекке кигізілетін киімдерде), спорт киімдерінде, худилерде, пижамаларда, көрпелерде және жоғары сапалы сыртқы киімдерде қолданылады. Өндірілген жүннен өте жеңіл, жұмсақ және жуу оңай киімдер жасауға болады. Полярлық жүн бір бағытта басқа бағыттарға қарағанда оңайрақ созылады.

Тарих

Полярлық жүн 1979 жылы Массачусетс штатында Malden Mills және Patagonia компаниялары Synchilla (синтетикалық шиншилла) жасаған кезде пайда болды. Бұл – жүнді ұқсатуға және кейбір жағдайларда одан да басым болуға арналған жаңа, жеңіл, берік қалың мата. Malden Mills компаниясының бас директоры Аарон Фейерштейн полярлық жүнге патент алмай, оның көптеген өндірушілерге арзанға және кеңінен қолжетімді болуына мүмкіндік берді, нәтижесінде материал тез қабылданып, кең таралды. Malden Mills 1981 жылғы 6 қазанда PolarFleece тауар белгісін АҚШ-тың патент және тауар белгілері кеңсесінде тіркеді.

Сипаттамалары

Жүннің кейбір жақсы қасиеттерін ұстайтын, жеңіл, жылы және жұмсақ мата. Полярлық жүн киімдері дәстүрлі түрде микро, 100, 200 және 300 түрлерінде қол жетімді, мұндағы сандар жүннің салмағын квадрат метрге (г/м²) грамммен көрсетеді. Жүннің салмағы арта түссе, оның жылуы да артады. Жүннің құрылымы биік немесе тығыз тоқылған болуы мүмкін. Биік құрылымды жүн дене жылуын сақтайтын кішкентай ауа қуыстарын құрайтындықтан, жылырақ болады. Дәстүрлі түрде, полярлық жүннің екі жағы да жұмсақ болып келеді, бірақ қазір екі жақты жұмсақтығы болмаса да, көптеген киімдер полярлық жүн деп жарнамаланады. Биік құрылымды жүн (яғни, биік тікпелі жүн) уақыт өте келе тозады және жұмсақтығын жоғалтады. Сондай-ақ, биік құрылымды жүн төмен құрылымды жүнге қарағанда кірді тез жинайды. Биік құрылымды жүннің тозуын болдырмау үшін оны үнемі щеткамен тазалап тұру керек (сонымен қатар кірді де алып тастайды) және бүктеудің орнына іліп қою керек. Тозуды кетіру үшін оны салқын сумен және сірке суымен шайып, әлі ылғалды болғанда, жұмсақ щеткамен бір бағытта сүртіңіз (қажет болса, сумен араластырылған мата жұмсартқышын шашыратып жіберуге болады), содан кейін линт ролик қолданыңыз. Бұл мата су өткізбейді, салмағының 1%-дан аз бөлігін ғана су сіңіреді. Ол ылғал болғанда да жылу сақтау қасиеттерін сақтайды. Оны стиральная машинада жууға болады және тез кептіріледі. Жүнге аллергиясы немесе сезімталдығы бар адамдар үшін бұл жұнға жақсы балама. Оны қайта өңделген полиэтилен терефталат (ПЭТ) бөтелкелерінен немесе тіпті қайта өңделген жүннен де жасауға болады. Кәдімгі полярлық жүн жел өткізбейді және ылғалды сіңірмейді (бірақ бұл көбінесе артықшылық ретінде қарастырылады). Жүн тез статикалық электр қуатын тудырады, бұл түк, шаң және үй жануарларының түктерін жинауға себеп болады. Сонымен қатар, оны жоғары температурада жуу, кептіру немесе ерекше жағдайларда үтіктеуден зақымдануы мүмкін. Төмен сапалы полиэстер жүн материалы да тозуға бейім (яғни, киімнің матасы үзіліп, киім бетінде кішкентай доптар пайда болады).

Микроталшықтардың ластануы

Синтетикалық маталар, мысалы, флис сияқтыларын жуу кезінде микроталшықтар, микропластиктің бір түрі бөлінеді. Осы микроталшықтардың сарқынды суға түсуі топырақ, теңіз және тұщы су орталарындағы микропластик ластану деңгейіне пропорционалды. Зерттеулер полиэстерді құрғату кезінде де микропластик бөлшекшелері ауаға таралатынын көрсетіп тұр.