Кіріспе

Француз неврологы (1849–1917)

Жозеф Жюль Дежерин (3 тамыз 1849 – 26 ақпан 1917) – француз неврологы.

Мансап

1877 жылы Дежерин Бисере ауруханасына тағайындалды, онда ол патологиялық зертхана ашты. 1886 жылы ол профессор аггреге болды және неврология саласына күшін жұмылдыру мүмкіндігіне ие болды. Ол 1895 жылдан бастап Салпетриер ауруханасында жұмыс істеді, 1901 жылы медицина тарихынан профессор атанды және 1911 жылы Салпетриерде Париж университетінің медицина факультетінде неврология профессоры қызметіне тағайындалды.

Жеке өмір

1888 жылы Дежерин Парижде медицина оқыған шәкірті Аугуста Дежерин Клумпкеге үйленді; 1887 жылы ол аурухана ішкі тәжірибешісі (interne des hôpitaux) лауазымын алған алғашқы әйел болды. 1917 жылы 68 жасында зәртегізден қайтыс болды.

Мұра

1949 жылы оның туғанына 100 жыл толуына орай Парижде өткен төртінші Халықаралық неврологиялық конгресте Дежериннің шәкірті Андре Томас ұстазының өмірі мен жетістіктері туралы лекция оқыды. Дежерин мидағы функциялардың локализациясын зерттеудегі пионерлердің бірі болды, ол алғаш рет таза алексияның жоғарғы маргиналдық және бұрыштық жиырының зақымдануы салдарынан пайда болатынын көрсетті. Ол таламиялық синдромның патологиясын да зерттеді. Дежериннің көптеген жарияланымдары 40 жылдан астам кезеңді қамтиды. Көптеген көрнекті неврологтар сияқты, Дежерин мансабының соңғы кезеңдерінде психологияға қызығушылық танытты және ол психотерапевттің тұлғасы пациентпен кез келген өзара әрекеттесте маңызды деген пікірдің жақтаушысы ретінде есте қалды. Ол бірде: "Адамда эмоциялардың ықпалы зор, ал ақыл-ойдың үлесі шамалы" деген еді.

Қатысқан епонимдер

Дежериннің "сарымсақ қабығы тәрізді сезімнің жоғалуы": Тригеминальды ядро зақымдануларында байқалатын, ауыз және мұрыннан басталып, концентрлі шеңберлер бойынша сыртқа қарай таралатын сезімнің жоғалуы. Дежериннің кортикальдық сенсорлық синдромы: Жанасу, ауырсыну, температура және діріл сезімін сақтап, проприоцепция және стереогноздың жоғалуы, бұл жағдай тері жамбасының зақымдануында көрінеді. Дежерин-Музон синдромы: Негізгі сезім түрлерінің (ауырсыну, жылу, тактильді және діріл) ауыр бұзылуымен сипатталатын тері жамбасы синдромының бір түрі. Дежерин синдромы: Нейроваскулярлық бульбар зақымдануларында кездесетін ауыспалы гипоглоссальды гемиплегия синдромы. Ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде бұл ауыспалы синдром Джон Хьюлингс Джексонның (1835–1911) есімімен Джексон синдромы деп белгілі. Дежерин синдромы сонымен қатар таза алексияны да білдіруі мүмкін. Дежерин-Клумпке параличі: Туған кезде, әсіресе, бүйірлі жағдайда босану кезінде пайда болатын төменгі қолтық торының (брахиальды плекс) параличі; бұл паралич шын мәнінде Аугуста Дежерин-Клумпке есімімен аталған. Дежерин-Русси синдромы: Артқы таламустың зақымдануынан туындайтын синдром. Француз дәрігері Густав Руссидің (1874–1948) есімімен аталады. Дежерин-Соттас ауруы: Дене мүшелерінде моторлық және сенсорлық бұзылыстармен сипатталатын, балалық шақ немесе жасөспірім кезеңінде басталатын гипертрофиялық нейропатияның баяу прогрессирлейтін тұқым қуалайтын түрі. Француз неврологы Жюль Соттаспен (1866–1945) бірге аталған. Дежерин-Томас оливпопонтоцеребеллярлық атрофиясы: Созылмалы прогрессивті атаксияның спорадикалық түрде кездесетін түрі. Ландузи-Дежерин синдромы: Иық және бет бұлшықеттерін негізгі түрде зақымдайтын, аутосомдық-доминантты мұрагерлік үлгісімен сипатталатын, баяу прогрессирлейтін бұлшықет дистрофиясының тұқым қуалайтын түрі. Француз дәрігері Луи Теофил Жозеф Ландузидің (1845–1917) есімімен аталған.