Кіріспе

Бизнес-жеттің түрі

Үстіркілді бизнес-жет (SSBJ) – дыбыс жылдамдығынан жоғары жылдамдықпен ұшатын бизнес-жет: үстіркілді ұшақ. Кейбір өндірушілер SSBJ-ді жобалап жатыр немесе жобалаған, бірақ қазіргі уақытта ешқайсысы қолжетімді емес. Әдетте онға дейін жолаушыны тасымалдауға арналған SSBJ-лердің көлемі, субсониктік бизнес-ұшақтарымен шамалас болады. Тарихында тек екі коммерциялық үстіркілді тасымалдаушы қызмет еткен: Aérospatiale/British Aerospace Concorde және Tupolev Tu 144. Екеуі де мемлекеттік субсидиялармен жобаланған және даму шығындарын өтемеген. Олардың пайдалану шығындары жоғары, сондай-ақ шу деңгейі де жоғары болды. Кейбір өндірушілер бұл мәселелерді кіші масштабта шешуге болады деп санайды, бұл арқылы жоғары құнды жолаушылардың, басшылардың немесе мемлекет басшыларының шағын топтары үшін жоғары жылдамдықты көліктер ұсынуға болады. Қазіргі ұсыныстарға SAI Quiet Supersonic Transport және Spike S 512 кіреді. Алдыңғы ұсыныстарға Aerion SBJ, Aerion AS2, HyperMach SonicStar, Sukhoi Gulfstream S 21 және Tupolev Tu 444 кірген. Gulfstream Aerospace сияқты бірнеше компания Quiet Spike сияқты дыбыстық толқындардың күшін азайту технологияларын жетілдіруде.

Уақыт шкаласы

1997 жылы Dassault Aviation компаниясы үш қанатынсыз қозғалтқыштармен жабдықталған, 1,8 Мах жылдамдығындағы суперсоникалық бизнес-джетті қарастырды, бұл қозғалтқыштар қалыпты жылдамдықта ұшатын ұшақтардан алынған. Кабинасы Falcon 50 ұшағына ұқсас, Париж мен Нью-Йорк арасында ұшуға қабілетті. Көтерілу салмағы мен отын қорының артық мөлшерімен ол 7200 км (4500 теңіздік милі) қашықтыққа ұша алатын еді. 2004 жылдың қыркүйегінде Еуропалық комиссия 2005 жылы Dassault компаниясымен бірге басталган және кішкентай суперсоникалық ұшақтың мүмкіндіктерін бағалайтын HISAC жоғары жылдамдықты ұшақ бағдарламасын таңдады. 2019 жылға қарай Dassault суперсоникалық бизнес-джет перспективаларына қатысты тартынды. 2018 жылдың қаңтарында Владимир Путин Tu-160 бомбалаушысының азаматтық SSBJ нұсқасын ұсынды, бұл тек Ресейде 20-30 данаға дейін, әрқайсысы 100-120 миллион доллардан сатылуы мүмкін. 2020 жылдың тамызында Virgin Galactic Rolls Royce plc компаниясымен бірлесіп 9-19 адамға арналған, 3 Мах жылдамдықтан жоғары жылдамдықта ұшатын дельта қанатты ұшақтың дизайнын жариялады.